Informujemy, że Państwa dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Górnośląskiej 20/6, kod pocztowy 00-484 (administrator danych) w celu informowania o realizacji działań statutowych, w tym do informowania o organizowanych akcjach społecznych. Podanie danych jest dobrowolne. Informujemy, że przysługuje Państwu prawo dostępu do treści swoich danych i możliwości ich poprawiania.
Przejdź do treści

Czy niemiecka ustawa kwestionująca tożsamość małżeństwa zostanie uchylona przez Trybunał Konstytucyjny?

Data publikacji: 30.06.2017

fotolia.com

Niemiecki Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie niezmiennie podkreśla, że tożsamość małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny jest gwarantowana przez ustawę zasadniczą, a jakakolwiek jej modyfikacja wymaga zmiany Konstytucji. Po głosowaniu w Bundestagu przypomniał o tym wieloletni prezes Federalnego Trybunału Konstytucyjnego Hans-Jürgen Papier.

Bundestag podjął w trybie właściwym dla ustaw zwykłych, decyzję kwestionującą tożsamość małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny poprzez ustawowe narzucenie możliwości odnoszenia tego pojęcia do związków jednopłciowych. Budzi to zasadnicze wątpliwości prawne w świetle trwale wyrażanego stanowiska Federalnego Trybunału Konstytucyjnego (FTK), który we wszystkich orzeczeniach dotyczących tej problematyki podtrzymuje konsekwentnie, że tożsamość małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny jest w niemieckim porządku prawnym gwarantowana przez art. 6 ust. 1 ustawy zasadniczej.

Chociaż Konstytucja RFN przyjęta w 1949 r. nie zawiera expressis verbis odniesienia do istotnego jego elementu jakim jest różnica płci małżonków – w chwili jej uchwalania kwestia ta nie była w ogóle przedmiotem dyskusji – FTK jasno deklaruje, że małżeństwo w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konstytucji to „związek mężczyzny i kobiety tworzący trwałą wspólnotę życiową”. Stanowisko to, sformułowane już w latach 50., wkrótce po przyjęciu Konstytucji, Trybunał przytaczał w jednolitej linii orzeczniczej także na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat – ostatnio w orzeczeniu z 7 maja 2013 r.

Zgodnie z orzecznictwem FTK, projekt ustawy kwestionujący tożsamość małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny powinien być procedowany w specjalnym trybie, właściwym dla zmiany Konstytucji, w którym wymagana jest m.in. większość 2/3 głosów w obu izbach niemieckiego parlamentu. Bundestag nie był w stanie procedować projektu w tym trybie. 

O zasadniczych wątpliwościach konstytucyjnych wobec decyzji Bundestagu przypomina wieloletni prezes Federalnego Trybunału Konstytucyjnego Hans-Jürgen Papier, który po głosowaniu wyraził przekonanie, że ustawa może zostać uchylona przez FTK, a do przyjęcia proponowanych zmian „byłaby niezbędna zmiana Konstytucji”.

W debacie parlamentarnej nad projektem przypominano, że jeszcze w 2015 r. należący do lewicowej partii SPD minister sprawiedliwości Heiko Maas tłumaczył, że bez zmiany Konstytucji jakiekolwiek próby podważania tożsamości małżeństwa na gruncie prawa rodzinnego nie są dopuszczalne. Zwracano też uwagę, że przyjęcie ustawy w niewłaściwym trybie, z pominięciem wymogu zmiany Konstytucji, prowadzi jedynie do powstania stanu głębokiej niepewności co do prawa.

Aby ustawa formalnie weszła w życie, niezbędne jest jeszcze przyjęcie jej przez Bundesrat oraz podpis prezydenta. Krytycy projektu, którzy zwracają uwagę na jego pośpieszne procedowanie, nieco ponad dwa miesiące przed wyborami, już zapowiadają złożenie wniosku o kontrolę jej zgodności z Konstytucją.

Dzięki interwencji Ordo Iuris sąd pozwolił matce zatrzymać dziecko w Polsce

18 lipca 2017 r., Sąd Rejonowy w Ostrowi Mazowieckiej wydał wyrok w sprawie matki, która w 2013 r. uciekła z dzieckiem z Danii. Decyzja Sądu zmienia postanowienie Sądu Okręgowego w Ostrołęce, który w 2015 r. zdecydował o wydaniu dziecka do Danii i ustalenie jego miejsca zamieszkania przy ojcu. Instytut Ordo Iuris od 2016 r. zaangażowany jest w postępowanie.  
Czytaj Więcej

Nowe prawo wzmocni pozycję żłobków kosztem innych form opieki

7 lipca br. Sejm RP przyjął zaproponowaną przez rząd ustawę o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (druk nr 548), nowelizującą między innymi ustawę o opiece nad dziećmi do lat 3. Proponowane zmiany nie pozostawiają rodzicom wyboru w zakresie sposobu opieki nad małym dzieckiem.
Czytaj Więcej

„Prawo do dziecka bez ojca” postuluje francuski Krajowy Komitet Doradczy ds. Etyki

Francuski Krajowy Komitet Doradczy ds. Etyki [Comité Consultatif National d’Éthique] (CCNE) opublikował opinię na temat rozszerzenia dostępu do wspomaganej medycznie prokreacji (Medically Assisted Procreation, dalej: MAP), w której opowiada się za objęciem dostępem do tej metody samotnych kobiet oraz żeńskich par jednopłciowych, co ma stanowić „rekompensatę niepłodności wynikającej z orientacji seksualnej”. Można przypuszczać z wysokim prawdopodobieństwem, że kolejnym krokiem będzie przyznanie mężczyznom samotnym lub prowadzącym homoseksualny tryb życia dostępu do surogacji.
Czytaj Więcej

Prawo i współczesna rodzina. Podsumowanie konferencji „Rodzina przed obliczem Temidy"

20 czerwca 2017 r. w Collegium Iuridicum Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się debata nad kondycją polskiego prawa rodzinnego. Wysoka frekwencja, szeroki wachlarz omawianych zagadnień, interesujące wystąpienia oraz ożywiona dyskusja świadczą o potrzebie debaty na ten temat. Organizatorem konferencji „Rodzina przed obliczem Temidy” był Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris oraz Katedra Socjologii Prawa Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.
Czytaj Więcej