Informujemy, że Państwa dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Górnośląskiej 20/6, kod pocztowy 00-484 (administrator danych) w celu informowania o realizacji działań statutowych, w tym do informowania o organizowanych akcjach społecznych. Podanie danych jest dobrowolne. Informujemy, że przysługuje Państwu prawo dostępu do treści swoich danych i możliwości ich poprawiania.
Przejdź do treści

Prawo i współczesna rodzina. Podsumowanie konferencji „Rodzina przed obliczem Temidy"

Data publikacji: 10.07.2017

fotolia.com

20 czerwca 2017 r. w Collegium Iuridicum Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się debata nad kondycją polskiego prawa rodzinnego. Wysoka frekwencja, szeroki wachlarz omawianych zagadnień, interesujące wystąpienia oraz ożywiona dyskusja świadczą o potrzebie debaty na ten temat. Organizatorem konferencji „Rodzina przed obliczem Temidy” był Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris oraz Katedra Socjologii Prawa Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

80 tys. rozwodów rocznie i rozpad blisko połowy zawieranych małżeństw – to smutna statystyka. Trudy podziału tego, co wspólne i ułożenia życia na nowo. Potrzeba realizacji konstytucyjnej ochrony rodziny m.in. przez odwodzenie od rozwodów i zabezpieczenie potrzeb „podzielonego” dziecka, ofiary rozwodu. Nie można analizować życia społecznego, nie zauważając tych zagadnień. Przed wymiarem sprawiedliwości staje potrzeba rzetelnego, precyzyjnego i skutecznego odpowiadania na potrzeby obywateli w tych, jakże emocjonalnych, kwestiach. To główne wnioski płynące z dyskusji nad kondycją prawa rodzinnego w obecnych czasach.

Otwierający spotkanie Prof. Aleksander Stępkowski, Prezes Ordo Iuris, wskazał na wyzwania stojące przed prawem oraz instytucjami prawa rodzinnego w czasach powszechnego kryzysu rodziny. Wystąpienia prelegentów podczas paneli dyskusyjnych, jak i kończąca konferencję debata uczestników potwierdziły złożoność tematu oraz potrzebę reformy obecnych rozwiązań prawa rodzinnego.

Podczas konferencji rozważano, czy obecny model postępowania sądowego w sprawach małżeńskich wymaga reformy. Wskazywano zalety i wady funkcjonowania instytucji prawa rodzinnego w obecnej formie, oceniano także propozycje jego zmiany. Zgłoszono wiele postulatów dotyczących m.in. kwestii kontaktów dziecka z osobami najbliższymi.

Tu warto odnotować głosy prelegentów pochylających się szczególnie nad dobrem dziecka. Rozważania te rozpoczął, od filozoficznego podglebia, Bronisław Czech. Sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku w swojej prelekcji „Z rozważań do problemu tematyki pieczy naprzemiennej rodziców nad dzieckiem” mówił: „Jaki jest cel tych przepisów dotyczących władzy rodzicielskiej i pieczy naprzemiennej? (…) Dobro dziecka czy dobro rodziców?  Tu trzeba zapytać, czym jest dobro dziecka i czym w ogóle jest dobro. (…) Arystoteles w „Etyce nikomachejskiej” mówi, że dobrem jest cel. Tym celem jest doprowadzenie do pełnego rozwoju dziecka pod względem duchowym, psychicznym fizycznym.

Z kolei dwoje innych prelegentów, pogłębiając te refleksje, zwracało uwagę na dość wąski zakres władzy sędziowskiej w kształtowaniu właściwych relacji rodzinnych.

Mikołaj Pawlak, Dyrektor Departamentu Spraw Rodzinnych i Nieletnich Ministerstwa Sprawiedliwości, w trakcie prezentacji swego referatu zatytułowanego Konstytucyjna ochrona małżeństwa i rodziny, postawił mocną tezę, że: „Konstytucja nie chroni rozwodu. Chroni małżeństwo i rodzinę.”. Podkreślał ponadto, że: „Prawodawca konstytucyjny widział i widzi potrzebę istnienia małżeństwa i rodziny. (…) Spoglądając na istotę prawa rodzinnego i tematu rodziny przed Temidą, musimy zwracać uwagę na podstawy, na związek osób nakierowany na wychowywanie dzieci, na macierzyństwo, na rodzicielstwo”.

Natomiast sędzia Ewa Rudnicka-Danielska - sędzia Sądu Okręgowego w stanie spoczynku; laureatka nagrody „Sędzia Europejski” roku 2004 - w swoim wystąpieniu pt. Propozycje rozwiązań de lege ferenda w zakresie prawa materialnego i procesowego zmierzające do zahamowania wzrastającej liczby rozwodów z wielką troską pochylała się nad zadaniami organów wymiaru sprawiedliwości w zakresie przeciwdziałania degeneracji życia, gdyż „Rozbicie jedności rodziców poprzez konflikt to patologizacja życia rodzinnego”. Dowodziła, że: „Praktycznie każdy rozwód jest sprzeczny z dobrem dziecka (…) Dziecko ma świadomość porażki rodziców (…). Kreśliła szereg zadań przed przedstawicielami Temidy oraz wszystkimi uczestnikami postepowania okołorozwodowego. Słowami: „30% małżeństw moglibyśmy uratować, gdybyśmy włączyli odpowiednie mechanizmy prawne, ustawodawcze, poprzedzające proces rozwodowy, zmuszające do refleksji. A jesteśmy winni, to jest grzech zaniechania, ogromnie poważny, przede wszystkim na płaszczyźnie dobra dziecka, które to dobro jest przecież absolutnie podstawową dyrektywą dla wszelkich działań Państwa. (…) Konieczna jest reorientacja polityki państwa na rzecz budowania silnych, trwałych rodzin.” - wyznaczała śmiałe kierunki reformy prawa rodzinnego.

Adwokat Mariusz Trela, z Kujawsko-Pomorskiej Izby Adwokackiej w Toruniu, w trakcie prelekcji „Święta Rita zamiast Temidy, kilka uwag o mediacji i koncyliacji w sprawach rodzinnych” podnosił kwestie oczekiwań związanych z postępowaniem rozwodowym. W słowach” „Cóż zrobi przymus, cóż zrobi najlepsze prawo, jeżeli będzie brak umiejętności i woli rozwiązania konfliktu przez samych uczestników?” zawarł swoją wiarę w wagę szczerego i pełnego empatii dialogu rodzinnego. Słowami: „W sądzie tylko wymierza się sprawiedliwość, nie rozwiązuje się żadnych konfliktów.” przestrzegał przed zbyt pochopnym kierowaniem spraw do sądów.

Jerzy Kwaśniewski, adwokat i wiceprezes Ordo Iuris, w swoim wystąpieniu mówił o prawnej ochronie kontaktów rodziców i dzieci oraz wskazał normy prawa międzynarodowego i konstytucyjnego przemawiające za penalizacją uporczywego utrudniania kontaktów z dzieckiem. Zwracał uwagę na konieczność zachowania kontaktów i więzi emocjonalnej dziecka z obojgiem rodziców nawet w przypadku ich faktycznego rozstania. Powołując się na art. 9 Konwencji o prawach dziecka oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, mówił o obowiązku władzy publicznej do zapewnienia sprawnego wykonywania kontaktów orzeczonych decyzją sądu.

Z kolei dr Błażej Kmieciak, koordynator Centrum Bioetyki Ordo Iuris, jako pedagog i teoretyk prawa, mówił o własnych doświadczeniach mediatora w sprawach rozwodowych i o znaczeniu pracy nad uratowaniem małżeństwa zagrożonego rozwodem.

„Rodzina przed obliczem Temidy” to już druga naukowa konferencja dla przedstawicieli zawodów prawniczych organizowana przez Instytut Ordo Iuris. Planowane jest wydanie publikacji pokonferencyjnej, zawierającej nie tylko artykuły stanowiące rozwinięcie referatów wygłoszonych podczas konferencji, ale również głosy innych przedstawicieli zawodów prawniczych oraz znawców omawianych zagadnień.

Zachęcamy także do lektury relacji z konferencji w mediach:

http://www.lex.pl/czytaj/-/artykul/opieka-naprzemienna-nad-dzieckiem-ma-wiele-wad

http://www.mediacje.lex.pl/czytaj/-/artykul/mediator-pomaga-wyjsc-z-konfliktu-malzenskiego-i-wejsc-w-obowiazki-rodzica

http://www.mediacje.lex.pl/czytaj/-/artykul/rodzina-powinna-unikac-sadow

http://www.tvp.info/32907698/gigantyczny-biznes-na-rozwodach-sprawy-ciagna-sie-latami

Norwegia łamie postanowienia Konwencji Haskiej

Wobec Silje Garmo, która złożyła z pomocą Ordo Iuris wniosek o udzielenie azylu w Polsce, władze Norwegii oraz norweski urząd ds. dzieci (Barnevernet) wciąż wszczynają nowe postępowania zmierzające do zaocznego odebrania matce pieczy nad 10-miesięczną córką. Prawnicy Ordo Iuris zwracają uwagę, że to działania niezgodne z postanowieniami Konwencji Haskiej.
Czytaj Więcej

Norwegia narusza Konwencję Haską i przetrzymuje polskie dziecko

Prawnicy Instytutu Ordo Iuris pomagają polskiej rodzinie w odzyskaniu sześcioletniego chłopca odebranego w kwietniu tego roku rodzicom przez norweski Urząd ds. Dzieci (Barnevernet). Według prawników Ordo Iuris odmowa uwzględnienia wniosku polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości o ustanowienie rodziną zastępczą krewnych chłopca zamieszkałych w Polsce, stanowi naruszenie przepisów Konwencji Haskiej z 1996 roku przez władze norweskie.
Czytaj Więcej

Ordo Iuris: rodzice z Białogardu nie złamali prawa

Prawnicy z Instytutu Ordo Iuris przedstawili Sądowi Rejonowemu w Białogardzie opinię prawną w głośnej sprawie rodziców, którzy nie wyrazili zgody na podanie dziecku witaminy K i poddanie go szczepieniu w pierwszych dniach życia. Zdaniem Ordo Iuris nie wystąpiły przesłanki uzasadniające ograniczenie władzy rodzicielskiej.

Czytaj Więcej

Sąd nakazuje śledztwo w sprawie nadużyć norweskich urzędników

​​​​​​​Na skutek zażalenia sporządzonego przez prawników Instytutu Ordo Iuris sąd nakazał prowadzenie śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez pracowników norweskiego urzędu Barnevernet wobec polskiej rodziny mieszkającej w Oslo.
Czytaj Więcej