Informujemy, że Państwa dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Górnośląskiej 20/6, kod pocztowy 00-484 (administrator danych) w celu informowania o realizacji działań statutowych, w tym do informowania o organizowanych akcjach społecznych. Podanie danych jest dobrowolne. Informujemy, że przysługuje Państwu prawo dostępu do treści swoich danych i możliwości ich poprawiania.
Przejdź do treści

Zakaz modlitwy w placówkach szkolnych pod pozorem poszanowania praw mniejszości stanowi naruszenie Konstytucji

Data publikacji: 01.09.2017

fotolia.com

Modlitwa w szkole jest jednym ze sposobów ekspresji religijnej, który jest chroniony aktami prawa międzynarodowego i krajowego, w tym Konstytucją RP. W przypadku braku jednomyślności co do praktykowania modlitwy rozwiązaniem niezgodnym z prawem jest zarówno jej zupełne zaniechanie, jak i zmuszanie do jej odmawiania tych, którzy tego nie chcą.

Spór o praktykowanie modlitwy w szkołach i przedszkolach występuje coraz częściej w przestrzeni publicznej. Sprawy te są często nagłaśniane przez media. Instytut Ordo Iuris w przygotowanej analizie przypomina, że wolność sumienia i religii jest fundamentalnym prawem człowieka. Zgodnie z Konstytucją RP z 1997 r. wolność religii obejmuje m.in. jej uzewnętrznianie indywidualnie lub z innymi, publicznie lub prywatnie poprzez modlitwę (art. 53 ust. 2 Konstytucji RP). Stąd też modlitwa w publicznej szkole, zarówno prywatna jak i sprawowana wspólnie z innymi, jest korzystaniem z konstytucyjnie gwarantowanej wolności.

Biorąc pod uwagę, że przepisy ustawy zasadniczej stosuje się bezpośrednio, realizowanie zapisanych w niej praw oraz wolności człowieka nie wymaga uszczegółowienia ani potwierdzenia w żadnym innym akcie normatywnym i każdy może powoływać się wprost na swoje konstytucyjne prawa oraz wolności, w tym wolność uzewnętrzniania religii i swobodę manifestowania przekonań religijnych. Niezależnie od tego uprawnienia, sposób organizacji modlitwy w szkole reguluje § 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, zgodnie z którym modlitwa w szkole może być odmawiana przed i po zajęciach.

Inicjatywa odmawiania modlitwy w szkole może pochodzić zarówno od pojedynczego ucznia czy rodzica lub ich grupy, jak i rady samorządu uczniowskiego czy rady rodziców. Wydaje się, że te dwa organy – będące instytucjonalną reprezentacją społeczności uczniów i rodziców – są szczególnie uprawnione do przedstawienia dyrekcji szkoły tego typu propozycji. Należy pamiętać, że dyrektor szkoły (przedszkola) jest organem władzy publicznej, a więc w sytuacji zwrócenia się przedstawicieli społeczności szkolnej z wnioskiem o zorganizowanie modlitwy, ma on obowiązek umożliwienia realizacji praw osób wierzących w publicznej placówce oświaty. W przypadku zaś uniemożliwiania lub utrudniania przez władze szkoły odmawiania modlitwy przez uczniów dochodzi do naruszenia art. 53 ust. 6 Konstytucji RP, zgodnie z którym nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych.

Nie oznacza to w żadnym wypadku konieczności udziału wszystkich uczniów w modlitwie ani jednomyślności (konsensu) w podjęciu tego typu inicjatywy. Trzeba wspomnieć również, że sprzeciw części uczniów czy rodziców wobec modlitwy innych uczniów w szkole (przedszkolu) nie może uniemożliwiać w żaden sposób jej praktykowania. Poszanowanie praw osób niechcących uczestniczyć w modlitwie nie może bowiem oznaczać uniemożliwienia innym realizacji ich prawa do uczestniczenia w modlitwie. Jak wskazał Sąd Najwyższy „osoba, która deklaruje się jako niewierząca, nie może […] oczekiwać, że nie będzie miała kontaktu z osobami wierzącymi, ich praktykami i symbolami religijnymi”.

W sytuacji braku jednomyślności co do praktykowania modlitwy w szkole (przedszkolu) rozwiązaniem niezgodnym z prawem w takim samym stopniu jest jej zupełne zaniechanie, jak i zmuszanie do niej czy jakaś forma wykluczenia ze społeczności szkolnej tych, którzy nie chcą jej podjąć. Istotą życia w pluralistycznym społeczeństwie jest umiejętność współistnienia ze sobą osób o różnych poglądach – także religijnych – a co za tym idzie możliwość wykonywania przysługujących im konstytucyjnie praw. W przypadku niejednomyślności społeczności szkolnej w kwestii publicznej modlitwy w trakcie zajęć, władze szkolne powinny wykorzystać tę sytuację do edukacji uczniów w zakresie tolerancyjnego współżycia w społeczeństwie osób wyznających różne przekonania religijne.

Ordo Iuris przygotowało ulotki dla rodziców na ten temat

Wolności obywatelskie

17.11.2017

Prawnicy Ordo Iuris reprezentują Bawera Aondo-Akaa w sprawie przeciwko Verhofstadtowi

Prawnicy Ordo Iuris reprezentować będą polityka Prawicy RP dr Bawera Aondo-Akaa, który zamierza pozwać Guya Verhofstadta za wypowiedź o Marszu Niepodległości. Guy Verhofstadt podczas debaty nt. praworządności w Polsce, która odbyła się 15 listopada w Parlamencie Europejskim powiedział o uczestnikach Marszu: "60 tysięcy faszystów, neonazistów i zwolenników supremacji białej rasy przemaszerowało 300 km od Auschwitz".

 

Czytaj Więcej
Wolności obywatelskie

14.11.2017

Czy niemiecki Trybunał Konstytucyjny rzeczywiście nakazał wprowadzenie trzeciej płci?

Federalny Trybunał Konstytucyjny w Niemczech orzekł, że brak możliwości wpisania do aktu urodzenia innej płci niż męska lub żeńska jest niezgodna z niemiecką konstytucją. Wbrew doniesieniom niektórych polskich i zagranicznych mediów orzeczenie nie nakazuje wprowadzenia „trzeciej płci”, ponieważ Trybunał jedynie sprzeciwił się przepisom, które zmuszały osoby cierpiące na obojnactwo do rejestrowania się jako bezpłciowe.
Czytaj Więcej
Wolności obywatelskie

08.11.2017

Instytut Ordo Iuris popiera projekt ustawy potwierdzający wolność sumienia farmaceutów

9 listopada 2017 r. sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozpatrzy petycję w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2016 r. poz. 2142 ze zm.) w zakresie dotyczącym możliwości odmowy przez farmaceutę albo technika farmaceutycznego wydania albo zapewnienia nabycia produktu leczniczego. Do wniesionej przez Stowarzyszenie Farmaceutów Katolickich petycji dołączony jest projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego, który doprecyzowuje sposób korzystania przez farmaceutów, techników farmaceutycznych, kierowników aptek oraz przedsiębiorców prowadzących apteki z ich konstytucyjnego prawa do powoływania się na sprzeciw sumienia.
Czytaj Więcej
Wolności obywatelskie

07.11.2017

Władze Gdańska dążą do wprowadzenia postulatów środowisk LGBT

Władze miejskie w Gdańsku wychodzą naprzeciw postulatom środowisk propagujących ideologię LGBT. Gdańscy samorządowcy rozważają m.in. wprowadzenie w lokalnych szkołach tzw. warsztatów antydyskryminacyjnych, stygmatyzujące oznaczanie aptek farmaceutów korzystających z wolności sumienia, a także podpisanie, promującej ideologię gender, Europejskiej Karty Równości Kobiet i Mężczyzn w Życiu Lokalnym.
Czytaj Więcej