Informujemy, że Pani/Pana dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Zielnej 39, kod pocztowy 00-108 (administrator danych) w ramach utrzymywania stałego kontaktu z naszą Fundacją w związku z jej celami statutowymi, w szczególności poprzez informowanie o organizowanych akcjach społecznych. Podstawę prawną przetwarzania danych osobowych stanowi art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

Podanie danych jest dobrowolne, niemniej bez ich wskazania nie jest możliwa realizacja usługi newslettera. Informujemy, że przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Korzystanie z newslettera jest bezterminowe. W każdej chwili przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. W takim przypadku dane wprowadzone przez Pana/Panią w procesie rejestracji zostaną usunięte niezwłocznie po upływie okresu przedawnienia ewentualnych roszczeń i uprawnień przewidzianego w Kodeksie cywilnym.

Do Pani/Pana danych osobowych mogą mieć również dostęp podmioty świadczące na naszą rzecz usługi w szczególności hostingowe, informatyczne, drukarskie, wysyłkowe, płatnicze. prawnicze, księgowe, kadrowe.

Podane dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Jednak decyzje dotyczące indywidualnej osoby, związane z tym przetwarzaniem nie będą zautomatyzowane.

W razie jakichkolwiek żądań, pytań lub wątpliwości co do przetwarzania Pani/Pana danych osobowych prosimy o kontakt z wyznaczonym przez nas Inspektorem Ochrony Danych pisząc na adres siedziby Fundacji: ul. Zielna 39, 00-108 Warszawa, z dopiskiem „Inspektor Ochrony Danych” lub na adres poczty elektronicznej iod@ordoiuris.pl

Przejdź do treści
PL | EN
Facebook Twitter Youtube

Opinia w sprawie legalności postanowień Statutu Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Zielonkach

Data publikacji: 09.11.2018

Zgodnie ze Statutem Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Zielonkach corocznie w październiku obchodzone jest uroczyście Święto Patrona Szkoły, którym jest św. Jan Paweł II. W związku z obchodami może ulec zmianie dzienny rozkład zajęć. W ramach obchodów Święta Patrona Szkoły uczniowie uczestniczą w mszy świętej z zachowaniem zasady dobrowolności (§ 74 ust. 4 Statutu). Tym samym Szkoła wpisując w program obchodów Święta Patrona mszę świętą uwzględnia wolę rodziców uczniów, a także uznaje znaczenie postaci Jana Pawła II, która jednoznacznie kojarzy się z katolicyzmem (§ 72 ust. 5 Statutu). Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 Statutu kształcenie ogólne w Szkole Podstawowej w Zielonkach ma na celu rozwijanie postaw i wartości zgodnie z nauką głoszoną przez Patrona Szkoły Jana Pawła II.

Postanowienia te – zwyczajowo spotykane w tego typu aktach – odnoszą się do sposobu świętowania dnia patrona w społeczności szkolnej oraz krzewienia idei wynikających z przyjętego patronatu w procesie dydaktyczno-wychowawczym. Już na wstępie trzeba podkreślić, że postanowienia te są zgodne z art. 98 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996), zgodnie z którym statut szkoły reguluje m.in. cele i zadania szkoły wynikające z przepisów prawa oraz sposób ich wykonywania, w tym w zakresie umożliwiania uczniom podtrzymywania poczucia tożsamości narodowej, etnicznej, językowej i religijnej. W tym kontekście istotne jest, że zgodnie z preambułą Prawa oświatowego nauczanie i wychowanie w szkole musi odbywać się z poszanowaniem chrześcijańskiego systemu wartości i służy m.in. rozwijaniu poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego. Jednocześnie trzeba podkreślić, że postanowienia te są w pełni zgodne z Konstytucją RP z 1997 r. – zarówno w zakresie standardu bezstronności światopoglądowej władz publicznych, jak obowiązku kultywowania chrześcijańskiego dziedzictwa Narodu.

Obowiązująca ustawa zasadnicza już w swojej preambule – będącej integralną częścią Konstytucji, a tym samym źródłem wynikających z niej norm – odwołuje się do chrześcijańskiego dziedzictwa i immamentnie zawartych w nim chrześcijańskich wartości, których obrońcą bez żadnej wątpliwości był papież Jan Paweł II. Ustrojodawca we wstępie do Konstytucji z 1997 r. wprost wyraził wdzięczność za kulturę zakorzenioną w chrześcijańskim dziedzictwie Narodu. Stąd też, skoro jednym z podstawowych obowiązków władz Rzeczypospolitej Polskiej jest strzeżenie dziedzictwa narodowego (art. 5), w którego skład wchodzi kultura Narodu[1], konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych i podległych im jednostek (np. szkół) jest pielęgnowanie tego dziedzictwa. Oczywiste jest, że obowiązek ten należy wykonywać także poprzez odpowiednią edukację dzieci i młodzieży.

Trzeba przede wszystkim pamiętać, na co słusznie zwrócił uwagę Lech Morawski, „że  w demokratycznym państwie prawa mają nie tylko mniejszości, ale również większość, a najważniejszym prawem każdej większości jest prawo do samostanowienia o zasadach życia politycznego, ekonomicznego i społecznego, a więc także do decydowania o tym, na jakich wartościach będzie się opierać życie publiczne i jakie symbole tożsamości narodowej będą obecne w przestrzeni publicznej”[2].

Oczywiste jest, że szkoła jest przestrzenią publiczną, w której możliwa i w pełni dozwolona jest ekspresja religijna. Zgodnie z art. 25 ust. 2 Konstytucji RP władze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym. Już z samego brzmienia tego przepisu jasno wynika, że zapewnienie możliwości ekspresji przekonań religijnych jest obowiązkiem władz publicznych, w żaden sposób niestojącym w sprzeczności z ich bezstronnością światopoglądową[3]. Przywołane już wartości wyrażone w preambule obowiązującej ustawy zasadniczej mają charakter norm konstytucyjnych, zobowiązujących władze publiczne do ich zachowania zarówno w sferze stanowienia, jak i stosowania prawa[4].

W tej perspektywie należy jednoznacznie stwierdzić, że § 74 ust. 4, § 72 ust. 5 oraz § 3 ust. 2 pkt 2 Statutu Szkoły Podstawowej w Zielonkach spełniają konstytucyjne standardy w zakresie konieczności zachowania chrześcijańskiego dziedzictwa Narodu oraz bezstronności władz publicznych. Zgodnie z obowiązującą ustawą zasadniczą szkoła, jako przestrzeń publiczna, może być przestrzenią ekspresji religijnej, do której prawo w miejscach publicznych jednoznacznie gwarantuje art. 53 ust. 2 Konstytucji. Konkretyzacją tego prawa jest możliwość zorganizowania – w myśl § 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. Nr 36, poz. 155 ze zm.) – modlitwy w szkole oraz zamieszczenia w jej salach krzyża. Wobec tego środowisko szkolne powinno być w sposób szczególny otwarte na obecność w nim religii katolickiej i chrześcijańskiego dziedzictwa Narodu (chrześcijańskich wartości).

Jednocześnie omawiane regulacje statutu w pełni gwarantują prawa wychowanków i ich rodziców nie chcących uczestniczyć w praktykach religijnych Kościoła rzymskokatolickiego, którego zwierzchnikiem był papież Jan Paweł II. Statut jednoznacznie stanowi, że udział we mszy św. jest dobrowolny. Tym samym statut spełnia wymagania art. 53 ust. 6 Konstytucji gwarantującego, że nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych. Trzeba pamiętać, że o ile zagwarantowanie dobrowolności uczestnictwa we mszy św. uniemożliwia zmuszanie kogokolwiek do udziału w tej praktyce religijnej, o tyle wprowadzenie do statutu szkoły postanowienia zakazującego uczestnictwa w takiej celebracji oznaczałoby złamanie zakazu zmuszania do nie uczestnictwa. W praktyce wprowadzenie takiej regulacji sprowadziłoby się do uniemożliwienia uczniom praktykowania przez nich religii w przestrzeni publicznej.

Na zakończenie warto odnieść się do jeszcze jednej kwestii podnoszonej przez Fundację Wolność od Religii. Otóż wybór patrona szkoły następuje z uwzględnieniem życiorysu danej osoby, jej dokonań, czy życiowej, godnej naśladowania, postawy. Stąd też patron szkoły winien być w niej przedstawiany, zgodnie z jego prawdziwym życiorysem. W związku z tym, wręcz za absurdalne należy uznać żądania ocenzurowania życia i działalności Jana Pawła II, przemilczenia jego religijnego wymiaru oraz umieszczenia go w kręgu osób o bliżej nieokreślonym „dorobku humanistycznym” (vide: „nauka Jana Pawła II nie była nauką o świeckim charakterze, a o charakterze religijnym. Gdyby natomiast szkoła chciała podkreślić dorobek humanistyczny Jana Pawła II jako wybitnej postaci, to mogła przecież przyjąć świętowanie osoby Karola Wojtyły – pod prawdziwym imieniem i nazwiskiem – a nie pod imieniem, pod którym był on głową kościoła”). Takie żądania są nie tylko ahistoryczne, ale wprost prowadzą do zafałszowania życiorysu Jana Pawła II, przedstawiania Go w sposób wypaczony. Noszą również znamiona dyskryminacji i wykluczania katolików z życia publicznego. Tym samym, gdyby przychylić się do żądania Fundacji Wolność od Religii, to wówczas nauczyciele byliby po prostu zmuszeni do wypaczania i zakłamywania postaci Papieża-Polaka. To z kolei stoi w sprzeczności z fundamentalnymi wartościami moralnymi i ogólnoludzkimi wartościami, o których mowa w Konstytucji RP.

W związku z powyższym nie ulega najmniejszym wątpliwościom, iż postanowienia Statutu Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Zielonkach są w pełni zgodne z prawem powszechnie obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej, na czele z Konstytucją RP, a nawet należy je uznać za doskonały przykład realizowania w praktyce powinności wyrażania wdzięczności za kulturę zakorzenioną w chrześcijańskim dziedzictwie Narodu, o której mowa we wstępie do polskiej ustawy zasadniczej.

 
Autor: Konrad Dyda

[1] Zob. P. Sarnecki, Komentarz do art. 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Lex 2016.

[2] L. Morawski, Opinia w sprawie wniosku grupy posłów o wydanie zarządzenia nakazującego usunięcie krzyża łacińskiego znajdującego się w sali posiedzeń Sejmu RP, „Zeszyty Prawnicze BAS”, 4(2011), s. 110.

[3] W orzecznictwie ta zasada została określona jako oznaczająca „życzliwe zainteresowanie” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 25 listopada 2010 r., I ACa 363/10, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2012, t. 4, s. 200, 209).

[4] D. Dudek, P. Stanisz, Opinia prawna w sprawie wniosku grupy posłów o usunięcie krzyża z sali posiedzeń plenarnych Sejmu RP, „Zeszyty Prawnicze BAS”, 4(2011), s. 95.

Edukacja

Bezprawność zachęcania rodziców do ubrania swoich dzieci do szkoły w spódnice

W Polsce co raz częściej dochodzi do sytuacji, w których różnego rodzaju akcje o charakterze ideologicznym – zwłaszcza związane z ideologią LGBT – próbuje się organizować na terenie szkoły. Bardzo często tego rodzaju inicjatywy próbuje się przeprowadzić pod pozorem obowiązkowych zajęć edukacyjnych czy innych wydarzeń wychowawczych organizowanych bez wyraźnej zgody każdego rodzica, którego dziecko miałoby brać udział w tego rodzaju akcjach. Należy więc pamiętać, że każde przedsięwzięcie niemieszczące się wprost w zakresie obowiązkowych zajęć wymaga zgody rodziców, a ich przeprowadzenie może odbyć się tylko w ramach określonych przez prawo. W tym kontekście należy oceniać wydarzenia, do których miało dojść w Szkole Podstawowej w Poznaniu. 
Czytaj Więcej

Wolności obywatelskie

Opinia prawna w sprawie nielegalności działań organów Dzielnicy Bemowo Miasta Stołecznego Warszawy żądających zapłaty za publiczne korzystanie z wolności religijnej

Wolność sumienia i religii – zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu oraz polskiego Trybunału Konstytucyjnego – stanowi fundamentalne prawo człowieka, którego ochrona uznawana jest za podstawowy wskaźnik realizacji idei demokratycznego państwa prawa.

Czytaj Więcej

Wolność Sumienia

Analiza dotycząca naruszeń prawa, które miały miejsce podczas V Trójmiejskiego Marszu Równości w Gdańsku w dniu 25 maja 2019

W okresie ciszy wyborczej przed ostatnimi wyborami do Parlamentu Europejskiego Stowarzyszenie Tolerado zorganizowało w Gdańsku V Trójmiejski Marsz Równości. Podczas Marszu, który odbył się 25 maja br.

Czytaj Więcej

Rodzina i Małżeństwo

Komentarz do rządowego projektu nowelizacji Kodeksu karnego (druk sejmowy nr 3451) w kontekście konieczności walki z przestępstwami o charakterze pedofilskim

16 maja Sejm uchwalił rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy 3451). Zgodnie z uzasadnieniem do tego projektu jego głównym celem jest zwiększenie „ochrony prawnokarnej w zakresie czynów godzących w tak fundamentalne dobra prawne jak życie i zdrowie człowieka, wolność seksualna czy własność”. Cel ten ustawodawca postanowił osiągnąć przede wszystkim poprzez zwiększenie sankcji karnej za przestępstwa godzące w wymienione dobra prawne.

Czytaj Więcej