Wyrokiem z 22 października 2020 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis dotyczycący dopuszczalności przerwania ciąży, a tym samym uśmiercenia dziecka poczętego, w sytuacji, gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia albo nieuleczalnej choroby zagrażającej życiu dziecka in utero jest niezgodny Konstytucją. Orzeczenie Trybunału wejdzie w życie z dniem jego publikacji w Dzienniku Ustaw, nabywając moc powszechnie obowiązującą. Tym samym zakazana w Polsce zostanie aborcja ze względów eugenicznych. Wyrok ma charakter ostateczny (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP). Prawo polskie nie zna procedury, która pozwalałaby na jego podważenie. Instytut Ordo Iuris przygotował analizę wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Wyrokiem z 22 października 2020 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis dotyczycący dopuszczalności przerwania ciąży, a tym samym uśmiercenia dziecka poczętego, w sytuacji, gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia albo nieuleczalnej choroby zagrażającej życiu dziecka in utero jest niezgodny Konstytucją. Orzeczenie Trybunału wejdzie w życie z dniem jego publikacji w Dzienniku Ustaw, nabywając moc powszechnie obowiązującą. Tym samym zakazana w Polsce zostanie aborcja ze względów eugenicznych. Wyrok ma charakter ostateczny (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP). Prawo polskie nie zna procedury, która pozwalałaby na jego podważenie. Instytut Ordo Iuris przygotował analizę wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

PRZECZYTAJ ANALIZĘ

Postępowanie w sprawie zainicjowała grupa posłów na Sejm RP reprezentowana przez dra Bartłomieja Wróblewskiego oraz Piotra Uścińskiego. Wnioskodawcy zakwestionowali konstytucyjność przesłanki z art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.r. jako legalizującej praktyki eugeniczne w stosunku do dziecka jeszcze nieurodzonego, odmawiając mu tym samym poszanowania i ochrony godności człowieka. Podnieśli ponadto szereg innych okoliczności pozwalających stwierdzić zgodność wskazanego przepisu z polską ustawą zasadniczą. Przede wszystkim można wskazać tu uzależnienie ochrony prawnej życia dziecka poczętego od stanu jego zdrowia, co stanowiło bezpośrednią dyskryminację oraz legalizację przerywania ciąży bez dostatecznego usprawiedliwienia koniecznością ochrony innej wartości, prawa lub wolności konstytucyjnej, a także posługiwania się przy tym nieokreślonymi kryteriami tej legalizacji, naruszając w ten sposób gwarancje konstytucyjne dla życia ludzkiego.

Z mocy prawa status uczestników postępowania przysługiwał również Sejmowi RP oraz Prokuratorowi Generalnemu. W przedłożonych stanowiskach zarówno Sejm, jak i Prokurator Generalny wskazali na sprzeczność dopuszczalności aborcji eugenicznej z Konstytucją RP.  W tygodniu poprzedzającym orzeczenie Trybunału również Instytut Ordo Iuris przekazał opinię w przedmiocie postępowania do wszystkich Sędziów Trybunału Konstytucyjnego, podnosząc szereg argumentów, jednoznacznie wskazujących na niekonstytucyjny charakter aborcji eugenicznej. Ordo Iuris podkreśliło, że obok naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony życia, przesłanka eugeniczna narusza także wiążące Polskę umowy międzynarodowe. Opinia Instytutu została poparta przez 30 organizacji społecznych i eksperckich, m.in. ze Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Kolumbii czy Węgier.

Do wyroku Trybunału Konstytucyjnego odniósł się adwokat Jerzy Kwaśniewski, Prezes Instytutu Ordo Iuris: „Polska podnosi standard ochrony praw człowieka, praw dzieci niepełnosprawnych. Przyszedł czas, aby powiedzieć jasno: aborcja nie pasuje do XXI wieku, nawet wbrew wygodzie innych ludzi. To orzeczenie ma moc konstytucyjną to znaczy, że ma moc wyższą niż ustawa. W praktyce oznacza to, że aby kiedykolwiek w Polsce przywrócić dyskryminację dzieci chorych, żeby przywrócić aborcyjną procedurę legalną w świetle prawa, należy zgromadzić 2/3 głosów w parlamencie, aby dokonać zmiany ustawy zasadniczej”. 

Adwokat Rafał Dorosiński, Dyrektor Centrum Analiz Prawnych Instytutu Ordo Iuris stwierdził, że wyrok TK to „zwycięstwo nad prawdziwym piekłem kobiet”, przypomniał także, że już w 2016 roku Instytut przedstawił pakiet pn. „Pomoc dla kobiet i rodzin zamiast aborcji”, obejmujący nowelizacje 4 ustaw, 3 rozporządzeń oraz projekt nowego rozporządzenia. Prezes Instytutu zapowiedział zaproszenie do konsultacji i pracy nad nowymi rozwiązaniami prawnymi szerokiego grona przedstawicieli zainteresowanych środowisk i zaangażowanych organizacji pozarządowych. 

Czytaj więcej

Sejm sędzią we własnej sprawie? Co przemilczano w opinii Komisji Weneckiej o ślubowaniu sędziów TK
20 października 2026

Sejm sędzią we własnej sprawie? Co przemilczano w opinii Komisji Weneckiej o ślubowaniu sędziów TK

Opinia Komisji Weneckiej w sprawie ślubowania sędziów TK wybiórczo traktuje…

Pan Piotr na wolności. Podsumowanie dotychczasowych działań Ordo Iuris w jego sprawie
19 października 2026

Pan Piotr na wolności. Podsumowanie dotychczasowych działań Ordo Iuris w jego sprawie

Sąd odmówił aresztowania pana Piotra, zatrzymanego 16 października. Wcześniej prawnicy…

Oświadczenie zatrzymanego Pana Piotra
17 października 2026

Oświadczenie zatrzymanego Pana Piotra

Publikujemy oświadczenie podpisane przez pana Piotra, zatrzymanego 16 października przez…

Dziś manifestacja przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ordo Iuris zapewnia pomoc prawną
17 października 2026

Dziś manifestacja przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ordo Iuris zapewnia pomoc prawną

W związku z obawą pacyfikacji miasteczka pod Trybunałem Konstytucyjnym podczas…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
16 października 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego…

Prezydent zawetował ustawę o wykonywaniu orzeczeń ETPC. Uzasadnienie zgodne z rekomendacjami Ordo Iuris
16 października 2026

Prezydent zawetował ustawę o wykonywaniu orzeczeń ETPC. Uzasadnienie zgodne z rekomendacjami Ordo Iuris

Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę o wykonywaniu orzeczeń ETPC….

Zwolniona za słowa „jestem pro-life”. Sąd oceni, czy szkoła ukarała nauczycielkę za przekonania
16 października 2026

Zwolniona za słowa „jestem pro-life”. Sąd oceni, czy szkoła ukarała nauczycielkę za przekonania

Anita Meston, brytyjska nauczycielka z 28-letnim stażem, straciła pracę po…

Jak znaleźć szkołę bezpieczną dla dziecka? Rozmowa z koordynatorem programu Szkoła Przyjazna Rodzinie
15 października 2026

Jak znaleźć szkołę bezpieczną dla dziecka? Rozmowa z koordynatorem programu Szkoła Przyjazna Rodzinie

Jak wybrać szkołę lub przedszkole, które wspierają rodziców w wychowaniu…

Ordo Iuris jedną z największych sił „antygenderowych” w Europie. Raport lewicowej organizacji zaprezentowany w PE
13 października 2026

Ordo Iuris jedną z największych sił „antygenderowych” w Europie. Raport lewicowej organizacji zaprezentowany w PE

Raport brukselskiej organizacji Forbidden Colours, zaprezentowany w Parlamencie Europejskim, zalicza…

Trwa walka o fotel Sekretarza Generalnego ONZ. Proaborcyjna kandydatka wycofana
13 października 2026

Trwa walka o fotel Sekretarza Generalnego ONZ. Proaborcyjna kandydatka wycofana

Piąte głosowanie sondażowe w Radzie Bezpieczeństwa nie przyniosło przełomu w…