główne PUNKTY
1
Sąd Najwyższy w składzie połączonych Izb Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał uchwałę, w której, odchodząc od wcześniejszej uchwały samej Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, stwierdzono, że żaden sąd lub inny organ władzy publicznej nie jest uprawniony do uznania orzeczenia Sądu Najwyższego za niebyłe i pominięcia jego skutków, a ponadto Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości.
2
Ministerstwo Sprawiedliwości zareagowało gwałtownie na wydanie uchwały – Minister Żurek groził sędziom SN konsekwencjami, a następnie wydał stanowisko, w którym podważył obowiązywanie uchwały. Działania Ministra budzą poważne wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnych zasad legalizmu oraz podziału władz.
3
Podczas posiedzenia, na którym została wydana uchwała, SN nie dopuścił do udziału prokuratorów delegowanych do Prokuratury Krajowej przez Dariusza Korneluka, przypominając, że legalnym Prokuratorem Krajowym jest Dariusz Barski.
3 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie połączonych Izb Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał uchwałę, opatrzoną sygnaturą akt III PZP 1/25. W uchwale tej stwierdzono dobitnie, że:
1. Żaden sąd lub inny organ władzy publicznej nie jest uprawniony do uznania orzeczenia Sądu Najwyższego za niebyłe i pominięcia jego skutków, nawet jeśli miałoby to nastąpić z odwołaniem się do prawa Unii Europejskiej.
2. Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu, w którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu na podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji 3 nie znajduje w tym zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP.
Uchwała ta zarazem stanowiła odstąpienie od wcześniejszej zasady prawnej, sformułowanej przez skład siedmiu sędziów Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w uchwale z 24 września 2025 r., sygn. akt III PZP 1/25.
Wątpliwości dotyczące uchwały Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
W tamtej wrześniowej uchwale sędziowie Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stwierdzili, że wyroki Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, wydane w składzie z udziałem choćby jednego sędziego powołanego od 2018 roku należy uznać za niebyłe (nieistniejące).
Stanowisko to opierało się na skrajnie kontrowersyjnym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 4 września 2025 r. w sprawie C-225/22 AW „T”, w którym TSUE stwierdził, że polskie sądy mogą uznawać orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych za niebyłe, jeżeli jest to konieczne dla zagwarantowania pierwszeństwa prawa Unii.
Wyrok ten jednak, po pierwsze, wyraźnie wykraczał poza zasadę przyznania, określoną w art. 4 i 5 Traktatu o Unii Europejskiej, zgodnie z którą Unii Europejskiej przysługują kompetencje wyłącznie w takich obszarach, w jakich zostały one jej przekazane przez państwa członkowskie – a takim obszarem nie jest ustrój wymiaru sprawiedliwości.
Po drugie, abstrahując nawet od powyższych wątpliwości, to wyrok TSUE może mieć zastosowanie tylko do konkretnych spraw, w których jest stosowane prawo europejskie. Tymczasem Minister Sprawiedliwości, Waldemar Żurek, postanowił wprowadzić opinię publiczną w błąd, sugerując, że z wyroku wynika ogólna i abstrakcyjna zasada, zgodnie z którą sędziowie powołani od 2018 roku:
nie są sądem.
Tymczasem TSUE nie jest w żaden sposób władny do stwierdzenia takiego skutku.
(…)
Źródło zdjęcia okładkowego: Adobe Stock
