Instytut Ordo Iuris, Klub Stańczyka i Narodowy Marsz Papieski zapraszają na międzynarodowy panel dyskusyjny towarzyszący cyklowi „Dekalog w prawie i rzeczywistości społecznej”, przygotowanemu w 35. rocznicę IV pielgrzymki św. Jana Pawła II do Ojczyzny. Spotkanie pod hasłem „Ile dywizji ma papież? Jan Paweł II a wolność i niepodległość narodów Międzymorza” odbędzie się 17 listopada w warszawskim Klubie Stańczyka.

Winston Churchill opisał, jak w 1935 roku francuski minister Pierre Laval namawiał Stalina, by łagodniej traktował katolików i w ten sposób zyskał przychylność Rzymu. Stalin miał wtedy z ironią zapytać, ile dywizji ma papież. Pół wieku później odpowiedziała mu historia. Narody Europy Środkowo-Wschodniej odzyskiwały wolność i niepodległość, a słowa i gesty papieża z Polski odegrały w tym kluczową rolę, jakiej nie odegrałyby żadne siły zbrojne.

W centrum tego nauczania stało prawo narodów do suwerenności. W 1980 roku, w siedzibie UNESCO, Jan Paweł II wzywał do strzeżenia „tej podstawowej suwerenności, którą każdy Naród posiada dzięki swej kulturze”. W 1995 roku na forum ONZ mówił o prawie każdego narodu do kształtowania swojego życia zgodnie z własnymi tradycjami.

Organizatorzy nie wybrali daty spotkania przypadkowo. Panel odbędzie się tydzień po polskim Narodowym Święcie Niepodległości. 17 listopada Czesi obchodzą Dzień Walki o Wolność i Demokrację, upamiętniający wydarzenia z 1939 roku i początek aksamitnej rewolucji w 1989 roku. Zaledwie pięć dni przed jej wybuchem, 12 listopada 1989 roku, Jan Paweł II kanonizował św. Agnieszkę Czeską. 18 listopada Łotysze świętują dzień niepodległości swojego kraju, a Chorwaci wspominają ofiary wojny o niepodległość i upadek Vukovaru w 1991 roku. Kilka tygodni później, w styczniu 1992 roku, Stolica Apostolska uznała niepodległość Chorwacji, zanim zrobiły to państwa Wspólnoty Europejskiej.

Paneliści będą szukać odpowiedzi na kilka pytań. Na czym polegała siła papieża, który nie miał żadnych dywizji? Jaką rolę odegrały jego słowa i gesty w drodze do wolności narodów tej części Europy, zniewolonych przez pakt Ribbentrop–Mołotow, porządek jałtański i komunizm? Co z papieskiego nauczania o prawie narodów do suwerenności pozostaje aktualne dziś, dla narodów Międzymorza i dla całej Europy? To ostatnie pytanie wraca dziś na pierwszy plan, bo o suwerenność narodów każą znów pytać zarówno trendy globalizacyjne, jak i bezprawna, pozatraktatowa presja instytucji unijnych.

W dyskusji wezmą udział:

  • Janusz Kotański – historyk i poeta, autor pięciu tomików wierszy, ostatnio „Wierszy rzymskich” (2022). W latach 2016–2022 był ambasadorem RP przy Stolicy Apostolskiej i Suwerennym Zakonie Maltańskim, a wcześniej był związany m.in. z Instytutem Pamięci Narodowej oraz Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego. Napisał m.in. książkę „Czas przemian 1979–1989” o znaczeniu pierwszych pielgrzymek Jana Pawła II do Polski oraz biografię bł. ks. Jerzego Popiełuszki „Nagroda dla księdza”.
  • Goran Andrijanić – chorwacki dziennikarz, publicysta i analityk polityczny, który mieszka w Polsce i publikuje w mediach polskich, chorwackich oraz słoweńskich. Był m.in. redaktorem „Jutarnjego lista”, a dziś jest dziennikarzem tygodnika „Sieci”. W latach 2017–2018 pracował jako korespondent PAP w Zagrzebiu. Jest autorem wywiadu-rzeki z franciszkaninem o. Antem Vučkoviciem „Neostvarena sloboda” („Niezrealizowana wolność”, 2021), podsumowującego trzydzieści lat chorwackiej niepodległości, oraz laureatem przyznawanej przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich Nagrody im. Macieja Łukasiewicza.
  • Jan Rafael Lupoměský – czeski analityk polityczny i konsultant ds. ryzyka politycznego, specjalizujący się w Europie Środkowej i Inicjatywie Trójmorza. Jest współzałożycielem Fundacji Central European Perspective, która promuje znaczenie Europy Środkowej w Europie. Doradzał prezydentowi Republiki Czeskiej i ministrowi obrony, a od 2026 roku zasiada w Forum Czesko-Polskim z nominacji czeskiego ministra spraw zagranicznych.

Panel poprowadzi Paweł Gierech – socjolog z Instytutu Ordo Iuris, wiceprezes Fundacji Narodowy Marsz Papieski i współautor ekspozycji stałej Muzeum Zimnej Wojny w Warszawie. W latach 2006–2016 pracował w Centrum Myśli Jana Pawła II, gdzie współtworzył badania nad recepcją dziedzictwa św. Jana Pawła II w polskim społeczeństwie. Wymyślił też i współtworzył internetowe projekty encyklopedyczne poświęcone dziedzictwu pontyfikatu polskiego papieża. Zainicjował i prowadził zakończony niedawno w Klubie Stańczyka cykl spotkań „Dekalog w prawie i rzeczywistości społecznej”.

17 listopada, godz. 18:00
Klub Stańczyka
Warszawa, ul. Piękna 28/34, lok. uż. 4

Udział w spotkaniu wymaga rezerwacji miejsca przez formularz na stronie Klubu Stańczyka.

Zobacz też:

Źródło zdjęcia okładkowego: iStock

Wesprzyj nas