Polski system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami, ich rodzin oraz organizacji, które mają wspierać takie osoby, pomimo licznych reform oraz zapowiedzi zmian, wciąż nie przynosi oczekiwanych efektów. Pomimo, że w ostatnich latach wprowadzono kilka pozytywnych zmian, to w dalszym ciągu jest on nadmiernie zbiurokratyzowany oraz pozbawiony całościowej wizji. Propozycje, które mają naprawić ten stan rzeczy zostały zaprezentowane w raporcie Instytutu Ordo Iuris „Jak systemowo wspierać osoby z niepełnosprawnościami? Propozycje i kierunki zmian”.
Oprócz ekspertów Ordo Iuris, w prace nad raportem zaangażowali się również przedstawiciele Fundacji na rzecz osób niepełnosprawnych „Tacy Sami” oraz Konfederacji Inicjatyw Pozarządowych Rzeczypospolitej. Ponadto propozycje konsultowano z przedstawicielami osób z niepełnosprawnościami oraz lekarzami na co dzień pracującymi w hospicjach dla dzieci. Celem zespołu badawczego było przedstawienie propozycji oraz wskazanie kierunków zmian, które pozwolą na systemowe wsparcie osób z niepełnosprawnościami w Polsce. Zmiany te dotyczyć mają pięciu zasadniczych obszarów: funkcjonowania hospicjów perinatalnych, reformy asystentury osobistej niepełnosprawnych, zmian w zasadach przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, wprowadzenia instytucji bonu terapeutycznego, stanowiącego zupełne novum w polskim systemie wsparcia osób z niepełnosprawnościami, a także zmian prawno-podatkowych mających na celu poprawę sytuacji tych osób, ich rodzin oraz organizacji społecznych, które działają na rzecz osób z niepełnosprawnościami.
Autorzy raportu postulują poszerzenie sieci hospicjów perinatalnych oraz określenie opieki paliatywnej dla dzieci jako świadczenia nielimitowanego, wprowadzenie specjalizacji lekarskiej – pediatryczna medycyna paliatywna oraz poprawę standardów opieki okołoporodowej. Proponują także powołanie sieci asystentów osób niepełnosprawnych w każdej gminie oraz poszerzenie jego kompetencji, wprowadzenie bonu terapeutycznego, który obejmować będzie zajęcia psychoedukacyjne, psychokorekcyjne, psychoprofilaktyczne, resocjalizacyjne, rewalidacyjne, rehabilitacyjno-lecznicze oraz psychoterapii. W zakresie świadczenia pielęgnacyjnego wskazują nie tylko na konieczność jego podniesienia, ale przede wszystkim na potrzebę zniesienia wymogu rezygnacji z pracy zarobkowej przez osoby pobierające takie świadczenie. Wśród proponowanych rozwiązań znalazły się też zmiany w prawie podatkowym, polegające m.in. na rozszerzeniu ulgi rehabilitacyjnej, zniesienie limitu odliczeń od dochodu darowizn, dokonywanych na rzecz organizacji pożytku publicznego, działających na rzecz osób niepełnosprawnych.
„Rozwiązania proponowane przez zespół badawczy staną się podstawą dla opracowania konkretnych projektów legislacyjnych. Należy wyrazić nadzieję, że zyskają one poparcie wszystkich uczestników życia publicznego, stanowiąc namacalny dowód naszej solidarności w sprawach najważniejszych i najbardziej podstawowych. Raport stanowi zatem punkt wyjścia do dalszych, intensywnych prac nad kompleksową zmianą systemu wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami” – komentuje dr Bartosz Zalewski z Ordo Iuris.
