„Unia głównym rozsadnikiem bezprawia w Europie” – polska prezentacja propozycji dobrej reformy UE

W dniu 8 kwietnia w Warszawie miała miejsce polska prezentacja wstępnych propozycji reformy Unii Europejskiej opracowanych przez Instytut Ordo Iuris oraz węgierskie Kolegium Macieja Korwina (MCC). Partnerami projektu są Instytut Myśli Schumana z Polski oraz Centrum Praw Podstawowych z Węgier. Dokument powstał po konferencji współorganizowanej we wrześniu ubiegłego roku w Warszawie przez Instytut Ordo Iuris oraz amerykański think tank Heritage Foundation. Do dalszych prac nad przygotowaniem szczegółowego projektu zmiany traktatów unijnych mają się włączyć organizacje z całej Unii, z którymi trwają rozmowy i które w większości uczestniczyły we wrześniowej konferencji. Inicjatywa ta powstała w reakcji na procedurę reformy traktatów unijnych w kierunku większej centralizacji rozpoczętej w listopadzie 2023 r. przez Parlament Europejski.

Autorzy publikacji pt. „Wielki Reset: przywracanie suwerenności państw członkowskich w Unii Europejskiej” proponują dwa różne scenariusze reformy UE. Pierwszy z nich zakłada wprowadzenie poprawek do traktatów UE, które wdrażają 23 propozycje mające na celu ponowną ocenę i dostosowanie kompetencji wykonawczych, ustawodawczych i sądowniczych przy równoczesnym wzmocnieniu pozycji państw narodowych, konstytucji i rządów. Jeżeli ta reforma nie będzie możliwa do zrealizowania ze względu na czas, koszty lub opór, druga opcja sugeruje rozwiązanie UE i wznowienie współpracy między państwami europejskimi na zasadzie dobrowolności, zgodnie z zasadami przyświecającymi proponowanym reformom.

Raport został już przetłumaczony z języka angielskiego na polski i węgierski, a także – w sposób niezależny od autorów, na języki francuski, hiszpański i włoski. We wczorajszej dyskusji na jego temat brali udział autorzy publikacji – adw. Jerzy Kwaśniewski (prezes Instytutu Ordo Iuris), dr Jarosław Lindenberg (dyplomata, były wiceminister spraw zagranicznych) i Rodrigo Ballester (dyrektor Centrum Studiów Europejskich MCC), a także jej recenzent prof. Ryszard Legutko. W panelu uczestniczyli również europoseł Anna Bryłka i były wiceminister sprawiedliwości, poseł dr Marcin Romanowski.

Dyskusję podsumuje Ryszard Krzyżkowski, prezes zarządu Instytutu Myśli Schumana.

Do dyskusji włączył się też na końcu obecny na sali wicemarszałek Krzysztof Bosak, chwaląc inicjatywę autorów dokumentu i dzieląc się własnymi uwagami na temat ich propozycji.

Warszawską prezentację raportu otworzył adw. Jerzy Kwaśniewski. Prezes Ordo Iuris zauważył, że publikacja spotkała się ze sprzeciwem środowisk lewicowych, dążących do coraz większej centralizacji Unii Europejskiej.

– Dostrzeżenie naszego raportu przez zwolenników europejskiego superpaństwa, poprzedzone jasnym głosem Anne Applebaum czy Radosława Sikorskiego atakującego autorów raportu oznacza, że istnieje potrzeba zaprezentowania konkretnej oferty korekt UE lub też konkretnej oferty całkowicie nowego podmiotu, który może zastąpić UE – wskazał współautor raportu.

Rodrigo Ballester, również jeden z autorów publikacji, zaznaczył, że w Unii Europejskiej tępione są wszelkie przejawy krytyki obecnego systemu i centralizacyjnych dążeń unijnych instytucji.

– Wszystko, co nie dotyczy centralizacji, federalizacji, jest uważane za świętokradztwo, bluźnierstwo. Unia Europejska nie jest już pragmatycznym sposobem połączenia i współpracy między narodami europejskimi, ale to ma być jeden kult, którego nie wolno skrytykować – stwierdził dyrektor Centrum Badań Europejskich w Mathias Corvinus Collegium.

Z kolei prof. Ryszard Legutko, były europoseł i recenzent raportu, podkreślił, że system instytucji unijnych jest już „wykolejony”. Jego zdaniem, jedynym sposobem naprawy sytuacji jest mobilizacja obywateli i wywieranie nacisku na rządzących.

– Jedyna droga to jest presja ze strony państw członkowskich, presja społeczna, presja obywatelska. My musimy sobie zdawać sprawę, że procent ludzi niezadowolonych z tego kierunku, w jakim poszła Unia i pragnących zmian jest całkiem spory. Tylko to wymaga organizacji i koordynacji, i dobrze, że to się dzieje. To jest jedno z tych posunięć, które są niezbędne – wskazał.

Prof. Legutko zaznaczył również, że instytucje unijne są źródłem sprzecznych z demokratycznymi zasadami procesów, coraz bardziej dotykających poszczególnych krajów członkowskich.

–  Unia Europejska jest w tej chwili głównym rozsadnikiem bezprawia w Europie. To co widzimy ostatnio we Francji, w Rumunii, to co się dzieje w Polsce.
To już się tak naprawdę zaczęło wcześniej w Unii Europejskiej, myśmy to obserwowali w Parlamencie Europejskim – stwierdził.

Głos zabrał również kolejny współautor omawianej publikacji, dr Jarosław Lindenberg – wieloletni dyplomata. Wskazał on na panujące w unijnych instytucjach tendencje do ograniczania wolności obywatelskich. Podkreślił, że są one konsekwencją obrania przez Unię kierunku wyznaczonego przez komunistę Altiero Spinellego w Manifeście z Ventotene.

– Gospodarka unijna jest tak przeregulowana, że nie ma już wolności. Jest ona przeregulowana w imię lewicowych, szaleńczych ideologii klimatycznych i innych. Nie ma wolności indywidualnej, ona została też nam odebrana poprzez panowanie tych właśnie ideologii, które dominują w życiu politycznym. Są to ideologie neomarksistowskie, LGBT, gender, wokeizm – zauważył były wiceminister spraw zagranicznych.

Natomiast europoseł Anna Bryłka zwróciła uwagę na wykorzystywanie przez Unię Europejską sytuacji kryzysowych do dalszego ograniczania suwerenności państw członkowskich.

– Pozatraktatowe zawłaszczanie kolejnych kompetencji przez Unię Europejską prowadzi do tego, że państwa narodowe powoli tracą jakiekolwiek narzędzia do tego, aby wpływać na politykę Unii. Pokazuje to każdy kryzys, który pojawia na świecie. Mieliśmy pandemię w 2020 roku, teraz mamy kryzys w relacjach z administracją amerykańską, wojnę na Ukrainie. Po raz kolejny te kryzysy są wykorzystywane przez Unię Europejską po to, żeby tworzyć europejskie superpaństwo – podkreśliła.

Z kolei poseł dr Marcin Romanowski wskazał na znaczenie współpracy państw członkowskich (szczególnie z bloku krajów Europy Środkowej) dla przeciwstawiania się centralizacyjnym nurtom w UE.

– Warto myśleć w kategoriach wspólnych, alternatywnych rozwiązań. Traktuję chociażby współpracę środkowoeuropejską właśnie w tych kategoriach. Oczywiście nie mówię tutaj, na razie przynajmniej, o jakichś rzeczywistych możliwościach stworzenia pewnej wspólnoty o charakterze ekonomicznym, ale dla mnie całkiem realne jest wypracowanie pewnego porozumienia właśnie opartego na tych prawdziwych wartościach europejskiej cywilizacji, takiego porozumienia w zakresie ochrony praw człowieka w Europie Środkowej, które mogłoby być pewną alternatywą dla Strasburga – stwierdził były wiceminister sprawiedliwości.

Dyskusję podsumował Ryszard Krzyżkowski, prezes Instytutu Myśli Schumana, który był partnerem wydania raportu. Podkreślił on, że Instytut przychyla się do jednego z dwóch proponowanych w raporcie scenariuszy, jakim jest rozwiązanie Unii Europejskiej i wznowienie współpracy między państwami Europy na zasadzie dobrowolności.

– Autentyczna wspólnota jest oparta o konkretne wspólne wartości, a my takich wartości, jako kraje europejskie, w większości nie posiadamy. Natomiast obecnie, w sytuacji wojny ideologicznej, nie da się zbudować żadnej dobrze działającej instytucji – wskazał.

Na zakończenie głos zabrał wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak. Jego zdaniem, przygotowany przez Ordo Iuris i MCC raport ma potencjał do przekonywania polityków do odważnej obrony suwerenności swoich państw.

– Jako narzędzie uruchamiania myślenia politycznego wszystkich tych, którzy boją się myśleć o odzyskaniu niepodległości, tego typu propozycje mogą mieć niezwykle dobry walor i potrzebujemy tego, żeby jak najwięcej polityków w państwach europejskich przechodziło z pozycji wspierających centralizację Unii Europejskiej na pozycje broniące suwerenności Niezależnie od tego, gdzie będą oni widzieli to pożądane stadium suwerenności, chodzi o to, żeby po prostu nabierali odwagi i takie propozycje mogą w tym pomagać – zaznaczył polityk.

Była to już trzecia prezentacja raportu, po Waszyngtonie i Budapeszcie. Publikacja ma być zaprezentowana również w Madrycie, Rzymie i Brukseli. Rozważana jest też jej prezentacja w Paryżu.

Zobacz warszawską prezentację propozycji dobrej reformy Unii Europejskiej: