· Sąd Okręgowy w Katowicach ogłosił wyrok w sprawie o ochronę dóbr osobistych z powództwa prof. Wojciecha Popiołka – Rzecznika Dyscyplinarnego Uniwersytetu Śląskiego, przeciwko Instytutowi Ordo Iuris.
· Instytut informował na swojej stronie internetowej o nieprawidłowościach, do których dochodziło w prowadzonym przez prof. Popiołka postępowaniu przeciwko prof. Ewie Budzyńskiej, którą Fundacja objęła pomocą prawną.
· W trakcie postępowania o ochronę dóbr osobistych, rozpoznająca sprawę sędzia wystąpiła o wyłączenie jej od orzekania. Wniosek ten nie został uwzględniony.
· Sąd w swoim orzeczeniu m.in. nakazał Instytutowi opublikowanie przeprosin za naruszenie dóbr osobistych powoda, a także usunięcie niektórych fragmentów komunikatów publikowanych przez Ordo Iuris na swoich stronach oraz wpłatę 25 tys. zł na rzecz Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, tytułem zadośćuczynienia.
· Ordo Iuris zapowiada złożenie apelacji w tej sprawie.
Podstawą wystąpienia przeciwko Ordo Iuris z pozwem był cykl materiałów informujących o sprawie, w której Fundacja objęła bezpłatną pomocą prawną prof. Ewę Budzyńską – socjologa i wieloletniego wykładowcę Uniwersytetu Śląskiego. Wcześniej prof. Popiołek wszczął i prowadził wobec prof. Budzyńskiej postępowanie jako Rzecznik Dyscyplinarny. Sprawa spotkała się z ogromnym poruszeniem w środowisku akademickim oraz była przedmiotem licznych wypowiedzi medialnych. Przyczyną zainicjowania przez Rzecznika Dyscyplinarnego postępowania była skarga grupy studentów na treści przekazywane w trakcie zajęć prowadzonych przez prof. Ewę Budzyńską. Studenci zarzucali w skardze przyjmowanie przez doświadczonego wykładowcę poglądów rzekomo nienaukowych, a także kwestionowali m.in. klasyczną definicję rodziny przyjmowaną w trakcie zajęć, która, ich zdaniem, jest dyskryminująca i wykluczająca. O swojej skardze powiadomili jako pierwsi redakcję „Gazety Wyborczej”.
Instytut Ordo Iuris zapewnił prof. Ewie Budzyńskiej pomoc prawną w ramach programu interwencji procesowej oraz programu ochrony wolności akademickiej. W toku prowadzonego przez Wojciecha Popiołka ujawniono, że Rzecznik poczynił istotne uchybienia proceduralne i ograniczył prowadzone postępowanie wyłącznie do przesłuchania 4 studentów, którzy – jak wykazała analiza – mocno angażują się w promocję radykalnych lewicowych postulatów. Rzecznik okazał protokół zeznań jednego ze świadków drugiemu ze świadków (co sam potwierdził stosowną adnotacją), czym naruszył przepisy postępowania gwarantujące bezstronność i rzetelność prowadzonych czynności procesowych. Oprócz tego wydawał protokoły zeznań przesłuchiwanym studentom, pomimo braku jakiejkolwiek podstawy prawnej do czynienia tego (przepisy uniemożliwiają wydawanie protokołów zeznań świadków, którzy nie są stroną postępowania). Efekt tego rodzaju działań ze strony Rzecznika skutkował dostępem do protokołów osób nieuprawnionych (w tym uprzednio nieprzesłuchanych), a przez to było możliwe zniekształcenie materiału dowodowego. To nie przeszkodziło Rzecznikowi Dyscyplinarnemu (po przeprowadzonym z naruszeniem terminu postępowaniem wyjaśniającym), na uzasadnienie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko prof. Ewie Budzyńskiej. Powodem do wszczęcia była spójność zeznań 4 studentów, którzy podpisali skargę, z pominięciem przesłuchiwania tych, którzy nie czuli się pokrzywdzeni. Rzecznik w toku postępowania nie wydał również wobec prof. Ewy Budzyńskiej postanowienia o przedstawieniu zarzutu dyscyplinarnego, mimo że przepisy obligują go do tego i taka jest również powszechna praktyka w toku postępowań dyscyplinarnych prowadzonych w sprawie nauczycieli akademickich. Miało to wpływ na prawo do obrony i trudność w ustosunkowaniu się przez prof. Ewę Budzyńską do czynu, który Rzecznik Dyscyplinarny uznał za przewinienie.
Instytut Ordo Iuris, oprócz podjęcia reprezentacji prof. Ewy Budzyńskiej (która w geście protestu wobec cenzury ze strony prof. Wojciecha Popiołka zrezygnowała z pracy na Uniwersytecie Śląskim), rozpoczął publiczną obronę wykładowczyni, ujawniając kulisy prowadzonego postępowania i działań pionu dyscyplinarnego uczelni. Była to odpowiedź na próbę jednostronnego przedstawienia w mediach faktu złożenia skargi przez grupę studentów, zainicjowaną przez nich samych. Fundacja poinformowała również o prowadzonym postępowaniu z art. 235 Kodeksu karnego, które zostało zainicjowane niezależnie przez osobę trzecią. Toczyło się ono w sprawie tworzenia fałszywych dowodów, które skutkowało wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Prokuratura prowadziła również postępowania w sprawie przekroczenia uprawnień przez Rzecznika Dyscyplinarnego Uniwersytetu Śląskiego z uwagi na ujawnione nieprawidłowości.
Wojciech Popiołek wystąpił z pozwem przeciwko Instytutowi Ordo Iuris w czerwcu 2020 r., domagając się m.in. usunięcia całości dwóch wpisów na stronie internetowej Instytutu, jak również filmu opublikowanego na portalu YouTube, a także przeprosin za „nierzetelne stwierdzenia dotyczące przyczyn i przebiegu (…) postępowania, sugerujących jednocześnie popełnienie (…) przestępstwa w toku prowadzenia czynności rzecznika dyscyplinarnego”. W odpowiedzi na pozew, Instytut wskazywał m.in. na formułowanie w komunikatach wypowiedzi ocennych, które zostały wyprowadzone na podstawie obiektywnie łatwych do zweryfikowania informacji poprzez analizę akt postępowania dyscyplinarnego. W ocenie Fundacji, stwierdzone uchybienia w postępowaniu prowadzonym przez Rzecznika Dyscyplinarnego, będącego profesorem Wydziału Prawa Uniwersytetu Śląskiego są rażące i nie powinny mieć miejsca.
Powód wystąpił z pozwem do Sądu Okręgowego w Katowicach. Sędzia referent, która rozpoznawała sprawę, już w lipcu 2020 r. złożyła wniosek o wyłączenie jej od orzekania. Jako przyczynę wskazała fakt, że pełnomocnik powoda adw. Marek Stańko, będący przy tym pracownikiem Wydziału Prawa Uniwersytetu Śląskiego, był sędzią w I Wydziale Cywilnym miejscowego sądu, był patronem członka rodziny sędzi w okresie aplikacji, a także, że łączą sędzię z tym pełnomocnikiem kontakty nie tylko służbowe. Mogło to wywołać uzasadnione wątpliwości osób postronnych co do bezstronności sędziego. Wniosek o wyłączenie sędzi nie został uwzględniony.
Ponadto Sąd Okręgowy postanowieniem z 9 września 2020 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wskazał przy tym, że „dochodzący roszczenia powód Wojciech Popiołek jest znany w śląskim środowisku prawniczym jako profesor, wieloletni wykładowca Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego. Jego pełnomocnicy są lub byli również powiązani z uczelnią. W wielu przypadkach dzisiejsi sędziowie orzekający w Sądzie Okręgowym w Katowicach w tym w wydziale cywilnym byli kształceni na prawników na Uniwersytecie Śląskim. Sami też później współpracowali z wydziałem Prawa i Administracji pisząc prace naukowe na uczelni, brali udział w konferencjach, szkoleniach. Prof. Wojciech Popiołek jest w tym środowisku powszechnie uznanym autorytetem o ugruntowanej pozycji. Ta pozycja oraz bezpośrednia wiedza o jego osiągnięciach naukowych właśnie w cywilistyce, dalece utrudnia tutejszemu sądowi warunki do nieskrępowanego rozpoznania sprawy, a tym samym swobody w orzekania, w dokonywaniu oceny jego żądania”.
Powyższy wniosek również nie został uwzględniony przez Sąd Najwyższy, pomimo wyraźnie dostrzegalnych wątpliwości sądu, co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. W toku postępowania sąd nie przesłuchiwał świadków bezpośrednio, a jedynie zobowiązał ich do pisemnych odpowiedzi na pytania, mimo że Instytut Ordo Iuris wnosił o dokonywanie przesłuchań bezpośrednio w celu bezstronnego i pełnego rozpoznania sprawy. Wskazywał przy tym na fakt, że pełnomocnikami świadków, czyli studentów, którzy mieli być przesłuchiwani, byli pełnomocnicy Wojciecha Popiołka – Mariusz Fras i Marek Stańko. Rodziło to ogromną obawę o rzetelność i samodzielność przygotowywanych odpowiedzi przez świadków.
Sąd Okręgowy wydał orzeczenie, w którym jedynie częściowo przyznał rację Wojciechowi Popiołkowi i nakazał usunięcia nielicznych fragmentów materiałów opublikowanych przez Ordo Iuris, a także opublikowanie przeprosin i zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego. Instytut nie zgadza się z treścią orzeczenia i wywiedzie w tej sprawie apelację po doręczeniu wyroku wraz z uzasadnieniem.
