• Dwie Bułgarki złożyły do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka skargę przeciwko własnemu państwu, którego władzę odmówiły zarejestrowania ich „małżeństwa” zawartego w Wielkiej Brytanii.
• Decyzja została utrzymana przez sądy w Bułgarii, włącznie z Naczelnym Sądem Administracyjnym, który wskazał, że za małżeństwo może być uznane wyłącznie związek kobiety i mężczyzny.
• Instytut Ordo Iuris złożył w Trybunale opinię przyjaciela sądu w tej sprawie.
• Prawnicy podkreślili, że państwa członkowskie UE nie muszą uznawać tzw. małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą. Potwierdzają to też orzeczenia sądów z różnych krajów.
Po orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, Darina Kollova i Lillia Babulkova, wniosły skargę do ETPC. Kobiety skorzystały z pomocy prawnej Deystwie (Действие) – bułgarskiej organizacji LGBT Zarzuciły one Bułgarii naruszenie ich prawa do poszanowania życia rodzinnego oraz prawa do niedyskryminacji.
Instytut Ordo Iuris wystąpił do Przewodniczącego IV Sekcji ETPC z wnioskiem o zgodę na przystąpienie do postępowania w charakterze przyjaciela sądu. Po uzyskaniu pozwolenia, Instytut wysłał do Trybunału w Strasburgu opinię amicus curiae, w której argumentował, że państwa członkowskie nie muszą bezwzględnie uznawać tzw. małżeństw jednopłciowych zawartych przez ich obywateli za granicą. W stanowisku przedstawione zostały m.in. orzeczenia sądów polskich, włoskich i bułgarskich, które odmawiały uznania zagranicznych „małżeństw” homoseksualnych, powołując się na ochronę moralności publicznej, porządek publiczny albo obowiązującą w prawie krajowym definicję małżeństwa. W dotychczasowym orzecznictwie, sam Trybunał uznawał autorytet niezależnych sądów krajowych, jedynie w wyjątkowych przypadkach dopuszczając podważenie utrwalonej linii orzeczniczej w danym państwie. W przypadku uznawania związków jednopłciowych nie ma powodów do takiej interwencji.
– Zgodnie z orzecznictwem ETPC, państwom przysługuje tzw. margines swobody w dziedzinach życia społecznego, które budzą kontrowersje moralne, a kwestia związków jednopłciowych z pewnością do takich należy. Niestety, w praktyce Trybunał stopniowo wycofuje się z tego stanowiska, o czym świadczą orzeczenia z 2015, 2017 i 2021 r., które nakazywały Włochom i Rosji instytucjonalizację związków jednopłciowych. Mimo to, interweniujemy w kolejnych sprawach tego typu, trafiających do ETPC, z którego pomocą działacze LGBT usiłują wymusić zmianę definicji małżeństwa i rodziny w swoich krajach, nawet wbrew większości swoich rodaków. Tak jest w przypadku Bułgarii, gdzie ponad 70% społeczeństwa sprzeciwia się wprowadzeniu tzw. małżeństw homoseksualnych. W opiniach wysyłanych do Strasburga, staramy się przekonać Trybunał, że nie powinno się przymuszać państw do ustanawiania ani uznawania instytucji prawnych, które budzą sprzeciw moralny większości społeczeństwa – powiedziała Karolina Pawłowska z Centrum Prawa Międzynarodowego Instytutu Ordo Iuris.
