· Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację Ordo Iuris w sprawie przeciwko prof. Wojciechowi Popiołkowi.
· Powództwo wytoczone przez Rzecznika Dyscyplinarnego Uniwersytetu Śląskiego dotyczyło tekstów i nagrań publikowanych przez Instytut, dotyczących postępowania wobec prof. Ewy Budzyńskiej, którą reprezentowali prawnicy Ordo Iuris.
· W materiałach krytycznie oceniano uchybienia do jakich doszło podczas postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego, które prowadził prof. Popiołek.
· Wcześniej Sąd Okręgowy w Katowicach nakazał Instytutowi opublikowanie przeprosin za naruszenie dóbr osobistych powoda oraz usunięcie niektórych fragmentów komunikatów publikowanych przez Ordo Iuris, a także wpłatę 25 tys. zł na Fundację Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy.
· Zarzuty kierowane przez Instytut wobec prof. Popiołka potwierdziła Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Ministrze Edukacji i Nauki, wskazując na brak bezstronności Komisji Dyscyplinarnej Uniwersytetu Śląskiego i Rzecznika Dyscyplinarnego w trakcie postępowania przeciwko prof. Budzyńskiej.
· Instytut Ordo Iuris złoży skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego do Sądu Najwyższego.
Podstawą wystąpienia przeciwko Ordo Iuris z powództwem był cykl materiałów, w których Instytut informował o sprawie prof. Ewy Budzyńskiej. Prawnicy reprezentowali w niej socjolog wykładającą przez wiele lat na Uniwersytecie Śląskim. Postępowanie wobec prof. Budzyńskiej wszczął i prowadził prof. Popiołek jako Rzecznik Dyscyplinarny uczelni. Przyczyną wszczęcia postępowania byłą skarga na treści przekazywane przez prof. Budzyńską złożona przez grupę studentów. Zarzucali oni m.in. promowanie rzekomo nienaukowych poglądów, a także kwestionowali prezentowaną w trakcie zajęć klasyczną definicję rodziny, która, w ich opinii, miała być dyskryminująca i wykluczająca.
Instytut Ordo Iuris, który zapewnił pomoc prawną prof. Budzyńskiej wskazał, że toku postępowania prowadzonego przez Wojciecha Popiołka doszło do istotnych uchybień proceduralnych, takich jak przekroczenie terminu, w którym postępowanie wyjaśniające powinno zostać zakończone. Ponadto rzecznik ograniczył prowadzone postępowanie wyłącznie do przesłuchania 4 studentów, którzy – jak wykazała analiza – byli mocno zaangażowani w promocję radykalnych lewicowych postulatów. Instytut zwrócił także uwagę, że prof. Popiołek okazał protokół zeznań jednego ze świadków drugiemu ze świadków (co sam potwierdził stosowną adnotacją). Stanowiło to naruszenie przepisów postępowania gwarantujących bezstronność i rzetelność prowadzonych czynności procesowych. Rzecznik wydawał także protokoły zeznań przesłuchiwanym studentom, mimo że przepisy prawne to uniemożliwiają. Oznaczało to dostęp do protokołów przez osoby nieuprawnione, co mogło zniekształcić materiał dowodowy. Prof. Popiołek wyciągnął wniosek o spójności zeznań 4 studentów, którzy podpisali skargę. Nie zostali natomiast przesłuchani studenci, którzy nie czuli się pokrzywdzeni.
Rzecznik formalnie nie przedstawił też zarzutu dyscyplinarnego wobec prof. Budzyńskiej, mimo że zobowiązywały go do tego przepisy. W ocenie Fundacji, miało to wpływ na prawo do obrony i trudność w ustosunkowaniu się przez prof. Ewę Budzyńską do czynu, który prof. Popiołek uznał za przewinienie. W trakcie prowadzenia postępowania doszło do wymiany całego składu orzekającego Komisji Dyscyplinarnej. Komisja oddaliła wszystkie zgłoszone przez obronę wnioski dowodowe. Oznacza to, że dopuszczono jedynie te wnioski, które złożył oskarżyciel dyscyplinarny, którym w dalszym ciągu był prof. Popiołek.
W czerwcu 2020 r. prof. Popiołek wystąpił do Sądu Okręgowego w Katowicach z powództwem przeciwko Ordo Iuris domagając się m.in. usunięcia całości dwóch wpisów na stronie internetowej Instytutu, jak również filmu opublikowanego na portalu YouTube, a także przeprosin za „nierzetelne stwierdzenia dotyczące przyczyn i przebiegu (…) postępowania, sugerujących jednocześnie popełnienie (…) przestępstwa w toku prowadzenia czynności rzecznika dyscyplinarnego”. Instytut wskazywał w odpowiedzi na pozew, że w swoich komentarzach przedstawiał oceny rażących uchybień, jakich dopuścił się Rzecznik Dyscyplinarny, a swoje opinie formułował na podstawie obiektywnie łatwych do zweryfikowania informacji, dostępnych w aktach postępowania.
Już na początku postępowania, wniosek o wyłączenie z orzekania złożyła sędzia referent rozpoznająca sprawę. Jako przyczynę podała powiązania służbowe i pozasłużbowe z pełnomocnikiem prof. Popiołka. Mogło to wywołać uzasadnione wątpliwości osób postronnych co do bezstronności sędziego. Wniosek o wyłączenie sędzi nie został jednak uwzględniony.
Co więcej, Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wskazał, że „dochodzący roszczenia powód Wojciech Popiołek jest znany w śląskim środowisku prawniczym jako profesor, wieloletni wykładowca Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego. Jego pełnomocnicy są lub byli również powiązani z uczelnią. W wielu przypadkach dzisiejsi sędziowie orzekający w Sądzie Okręgowym w Katowicach w tym w wydziale cywilnym byli kształceni na prawników na Uniwersytecie Śląskim. Sami też później współpracowali z wydziałem Prawa i Administracji pisząc prace naukowe na uczelni, brali udział w konferencjach, szkoleniach. Prof. Wojciech Popiołek jest w tym środowisku powszechnie uznanym autorytetem o ugruntowanej pozycji. Ta pozycja oraz bezpośrednia wiedza o jego osiągnięciach naukowych właśnie w cywilistyce, dalece utrudnia tutejszemu sądowi warunki do nieskrępowanego rozpoznania sprawy, a tym samym swobody w orzekania, w dokonywaniu oceny jego żądania”.
Ten wniosek również nie został uwzględniony przez Sąd Najwyższy. W trakcie postępowania sąd nie przesłuchiwał świadków bezpośrednio, a jedynie zobowiązał ich do pisemnych odpowiedzi na pytania, mimo że Instytut Ordo Iuris wnosił o dokonywanie bezpośrednich przesłuchań. Prawnicy Instytutu podkreślali, że pełnomocnikami świadków, czyli studentów, którzy mieli być przesłuchiwani, byli pełnomocnicy Wojciecha Popiołka – Mariusz Fras i Marek Stańko.
Instytut wskazuje, że reprezentowanie prof. Ewy Budzyńskiej było wystąpieniem w obronie wolności akademickiej, której naruszenie stanowiły działania prof. Popiołka. W ocenie Ordo Iuris, powództwo wytoczone przez Rzecznika Dyscyplinarnego mogło mieć na celu zastraszenie Instytutu i zniechęcenie do udzielania socjolog pomocy prawnej. Instytut współpracował z dwoma kolejnymi ministrami odpowiedzialnymi za szkolnictwo wyższe w celu poprawy przestrzegania wolności akademickiej. Dzięki temu wdrożone zostały zmiany w wzmacniające ochronę prezentowania poglądów i badań naukowych. W dodanym art. 275 ust. 1a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym zostało wskazane wprost, że nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego wyrażanie przekonań religijnych, światopoglądowych lub filozoficznych.
Prof. Ewa Budzyńska została przez Komisję Dyscyplinarną Uniwersytetu Śląskiego ukarana karą nagany (orzeczenie zapadło niejednogłośnie). Instytut złożył odwołanie od tego orzeczenia do Ministerstwa Edukacji i Nauki. Komisja Dyscyplinarna przy ministrze orzekła w listopadzie 2022 r., że zachowanie polegające na wypowiadaniu się przez wykładowcę podczas zajęć dydaktycznych na temat zagadnień dotyczących aborcji, eutanazji, preferencji seksualnych czy modelu rodziny nie może być kwalifikowane jako przewinienie dyscyplinarne. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wytknęła też komisji uczelnianej i samemu prof. Popiołkowi brak bezstronności, czym potwierdziła zarzuty Ordo Iuris. Orzeczenie skazujące prof. Budzyńską zostało zatem uchylone.
