„Powrót do rdzenia kultury zachodniej” – Ordo Iuris z Medalem Przemysła II

Instytut Ordo Iuris został uhonorowany Medalem Przemysła II. Jest to wyróżnienie przyznawane przez Akademicki Klub Obywatelski im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Poznaniu (AKO). Medal jest nadawany osobom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla współczesnego polskiego życia obywatelskiego i patriotycznego. Decyzję o przyznaniu odznaczenia każdorazowo podejmuje Kapituła Medalu na wniosek AKO.

Medal nawiązuje swoją nazwą do Przemysła II – króla Polski, który w 1295 r. zjednoczył kraj i odrestaurował Królestwo Polskie. Symbolika wyróżnienia głęboko osadzona jest zatem w tradycji wielkopolskiej i ogólnopolskiej tożsamości historycznej.

Wśród wcześniejszych laureatów Medalu znalazły się osoby takie dr Wanda Półtawska, prof. Witold Kieżun, Jan Olszewski, Joanna i Andrzej Gwiazdowie, Instytut Pamięci Narodowej i prof. Krzysztof Szwagrzyk, ks. Stanisław Małkowski czy Krzysztof Wyszkowski.

Akademicki Klub Obywatelski im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Poznaniu to organizacja, której misją jest propagowanie nowoczesnego polskiego patriotyzmu. Skupia środowisko akademickie i obywatelskie Poznania i Wielkopolski zaangażowane w debatę publiczną na tematy dotyczące kultury, historii, prawa oraz suwerenności państwowej. Klub działa na rzecz pielęgnowania pamięci o prezydencie Lechu Kaczyńskim i wartościach, które reprezentował.

Uroczystość wręczenia Medalu dla Ordo Iuris miała miejsce w auli Księży Chrystusowców w Poznaniu. Odznaczenie odebrał prezes Instytutu – adw. Jerzy Kwaśniewski. Medal wręczył prezes AKO prof. Stanisław Mikołajczak. W uzasadnieniu nadania Medalu Kapituła podkreśliła, że Instytut Ordo Iuris jawi się na scenie życia publicznego jako niezależny, prawniczy think-tank o międzynarodowej renomie. Istotą jego działalności jest obrona kultury prawnej osadzonej w tożsamości cywilizacji europejskiej, pojmowanej jako synteza filozofii greckiej, rzymskiego prawa i etyki chrześcijańskiej.

W laudacji wygłoszonej z okazji wręczenia nagrody, ks. prof. Paweł Bortkiewicz wskazał, że „sensem Instytutu Ordo Iuris jest powrót do rdzenia kultury zachodniej i przywrócenia prawu znaczenia prawa, a sprawiedliwości znaczenia sprawiedliwości”. Laudacja przypomniała, że myśl antyczna, wzbogacona przez św. Tomasza z Akwinu, definiuje prawo jako „rozrządzenie rozumu przyporządkowane do dobra wspólnego, promulgowane przez tego, kto ma troskę o wspólnotę”. W tym duchu Ordo Iuris zabiega o przywrócenie właściwego sensu sprawiedliwości – zarówno w Polsce, jak i na forach międzynarodowych: przed Unią Europejską i Organizacją Narodów Zjednoczonych. Kapituła wyraziła przekonanie, że członkowie Instytutu Ordo Iuris „przywrócili i przywracają wielu Polakom ufność w wartość prawa i sprawiedliwości w czasach inwazji bezprawia”.

W laudacji AKO wyraził uznanie adw. Jerzemu Kwaśniewskiemu za to, że kieruje Instytutem oraz „ratuje honor polskich prawników i z wielką odwagą, stanowczością oraz determinacją przeciwstawia się długotrwałej i uporczywej presji politycznych i prawniczych sił lewicowo-liberalnych”. Odbierając nagrodę, adw. Jerzy Kwaśniewski wygłosił wykład o roli intelektualnej i politycznej śmiałości w obronie suwerenności i normalności w epoce erozji podstawowych wartości i zagrożeń dla życia i wolności, wynikających z postępującej centralizacji Unii Europejskiej.

Treść laudacji:

Uzasadnienie nadania Medalu Przemysła II Instytutowi Ordo luris przez Akademicki Klub Obywatelski im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Poznaniu

Fundacja Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo luris jest polską Fundacją utworzoną w 2013 roku z siedzibą w Warszawie, która od początku istnienia stawia sobie za cel „badania nad kulturą prawną i duchowym dziedzictwem, w którym jest zakorzeniona kultura polska oraz propagowanie ich w życiu publicznym i systemie prawnym” [Statut Fundacji Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo luris § 7]. Przyjęty cel i jego dziesięcioletnia już realizacja sprawiają, że Instytut Ordo luris jawi się na scenie życia publicznego jako niezależny, prawniczy think-tank o międzynarodowej renomie. Istotą działalności Ordo luris jest obrona kultury prawnej osadzonej w tożsamości cywilizacji europejskiej, która jest pojmowana w kategoriach symbiozy filozofii greckiej, rzymskiego prawa i etyki chrześcijańskiej.

Aktywność Instytutu Ordo luris jest krytyczną odpowiedzią na znaki czasu, które w ostatnich dziesiątkach lat wyrażają się w wypaczeniu samego sensu prawa stanowionego, co powoduje znaczącą deregulację norm życia społecznego w wielu jego wymiarach. Rolą Instytutu jest przypominanie prawdziwego znaczenia i celu praw człowieka. Misja ta wyrasta, co trzeba podkreślić z wielką mocą, w kontekście wieloaspektowego demontażu roli, sensu i znaczenia samego prawa. Widać to w sposób ewidentny w obszarze najbardziej zagrożonych dzisiaj wartości i instytucji społecznych, a więc wartości życia ludzkiego i instytucji małżeństwa oraz budowanej na nim rodziny. Ilustracją tej destrukcji są proklamowane w przestrzeni publicznej tak zwane „prawa przeciwko życiu”, których sformułowanie stanowi samo w sobie „contradictio in adiecto”. Stad zapewne to bezprawne prawo zyskuje dopowiedzenie w postaci nieprecyzyjnego stwierdzenia o „prawie do aborcji”, Formułowanie takich bezprawnych praw stało się możliwe w naszej kulturze życia publicznego z racji odmowy prawu charakteru prawa naturalnego a przypisanie mu charakteru jedynie prawa nabytego mocą stanowienia woli większości. Ten proces dokonuje się w naszej kulturze niepomny przestrogi, jaką zostawiła antyczność w postaci Sofoklesa i jego „Antygony”, w postaci ikonicznej śmierci Sokratesa. Ten proces dokonuje się z porzuceniem pamięci o niedawnej przecież traumie Europy i świata zachodniego, który musiał rozliczyć zbrodniarzy niemieckich z czynów popełnionych zgodnie z prawem stanowionym, ale uwłaczających w sposób bezprzykładny prawu naturalnemu.

Instytut Ordo luris staje się w tym kontekście strażnikiem pamięci o najcenniejszym dziedzictwie kultury prawnej Europy, przede wszystkim o sensie prawa wyrażonym w sposób niezwykle zwięzły w Kodeksie Justyniana, gdzie przywołane zostało zdanie Hermogenianusa: „Hominum causa omne ius constitutum sit” (Wszelkie prawo powinno być stanowione ze względu na ludzi). Ten zapis wskazywał zatem, że racją bytu prawa jest ochrona dobra, którym jest człowiek. Oznaczało to, że ustawa prawna, czyli „lex” ma dać wyraz temu, co każdemu z ludzi jest należne – „suum cuique” – na mocy bycia człowiekiem. Owo „suum cuique” oznaczało w istocie „ius”, „ius naturale”, uprawnienie, czyli „iustum”, prawo (z) natury. Z odczytania i wcielania owego „ius” w życie osobiste i społeczne rodziła się „iustitia”, czyli sprawiedliwość. Myśl antyczna wskazywała zatem, że autentyczne stanowienie prawa, czyli działanie legislacji w najgłębszej swojej istocie powinno oznaczać jurysprudencję, czyli roztropne odczytywanie i przekładane przez rozum na język normy prawnej z tego, co jest należne człowiekowi na mocy jego natury i co z racji osadzenia w tej wspólnej każdemu człowiekowi naturze służy dobru wszystkich ludzi i każdego człowieka z osobna. To z kolei oznaczało tworzenie rzeczywistości „honum comune” albo „res publica” Myśl antyczna została wzbogacona geniuszem mądrości świętego Tomasza z Akwinu który zdefiniował prawo jako „Lex est quadam rationis ordinatio ad bonum commune, ab eo qui curam communitatis habet, promulgata” (Prawo jest rozrządzeniem rozumu i przyporządkowane do dobra wspólnego oraz promulgowane przez tego, kto ma troskę o wspólnotę).

Sensem Instytutu Ordo luris jest powrót do rdzenia kultury zachodniej i przywrócenia prawu znaczenia prawa, a sprawiedliwości znaczenia sprawiedliwości. Dokonuje się to poprzez, z jednej strony zabieranie kompletnego głosu zarówno w Polsce, jak i na forach międzynarodowych, zarówno Unii Europejskiej jak i Organizacji Narodów Zjednoczonych, W kwestiach dotyczących ocalenia sensu prawa i sensu sprawiedliwości we współczesnym świecie. Dokonuje się to także poprzez rozliczne ekspertyzy, czynione pro publico bono, w kwestiach kluczowych i niejednokrotnie ważnych strategicznie jako precedensów. Działalność Ordo luris podejmuje także obronę ludzi niesprawiedliwie oskarżanych i osądzanych. W sposób szczególny broni prawa do życia każdego człowieka, prawa rodziców do wychowania ich dzieci, przestrzegania zasady subsydiarności w relacjach państwo – rodzina, broni także z wielką determinacją tego wszystkiego, co stanowi dzisiąj kondensację ataku na podstawowe wolności człowieka – wolność sumienia i wolność wyznania. Eksperci Instytutu użyczają swojej wiedzy i kompetencji jako „amici curiae”, ale nade wszystko jako przyjaciele osób niesłusznie obwinionych i pozbawionych niejednokrotnie środków i możliwości kompetentnej obrony. Instytut podejmuje także działalność naukową, formacyjną i edukacyjną.

Medal Przemysła II, który mamy zaszczyt wręczyć Instytutowi Ordo luris na ręce jego prezesa mecenasa Jerzego Kwaśniewskiego przywołuje postać króla Przemysła II, o którym Jan Dlugosz powiedział „on pierwszy zwrócił Polakom godła ich zwycięskie”. Jesteśmy przekonani, że Laureaci tej nagrody, członkowie Instytutu Ordo luris przywrócili i przywracają nadzieję wielu Polakom w wartość prawa i sprawiedliwości w czasach inwazji bezprawia. Równocześnie Akademicki Klub Obywatelski wyraża najwyższe uznanie Panu Mecenasowi Jerzemu Kwaśniewskiemu, który powołał Ordo luris, kieruje nim przez wszystkie lata, ratuje honor polskich prawników i z wielką odwagą, stanowczością oraz determinacją przeciwstawia się długotrwałej i uporczywej presji politycznych i prawniczych sil lewicowo-liberalnych pragnących deprecjonować działalność stowarzyszania i ograniczyć skuteczność jego działań. Panie Prezesie, dziękujemy za Pańska osobistą działalność, za całą działalność Ordo luris i życzymy dalszych owocnych sukcesów w obronie polskiego prawa, a zwłaszcza za obronę osób i instytucji przed bezprawiem.

Przewodniczący AKO prof. Stanisław Mikołajczak

Przewodniczący Ks. Prof. Paweł Bortkiewicz

Poznań, 25 maja 2026 r.