1
W Polsce trwa głęboki kryzys polityczny i ustrojowy, którego bezpośrednim przejawem jest upadek rządów prawa.
2
W procesie degradacji prawa i ustroju Rzeczypospolitej uczestniczy także Sejm RP, którego pierwszym działaniem, które spowodowało tego rodzaju skutki było przyjęcie w grudniu 2023 r. uchwał dotyczących w szczególności Krajowej Rady Sądownictwa, a następnie – w marcu 2024 r. – Trybunału Konstytucyjnego.
3
W procedurze powoływania sędziów Trybunału Konstytucyjnego Sejm złamał Konstytucję RP oraz inne akty prawne.
4
Za działania Sejmu w pierwszej kolejności jest odpowiedzialny Marszałek Sejmu jako jego organ kierowniczy.
Analiza wydarzeń politycznych, w których uczestniczymy po zmianie koalicji rządzącej jesienią 2023 roku pokazuje, że mamy do czynienia z głębokim kryzysem ustrojowym wywołanym odrzuceniem podstawowej zasady, jaką jest praworządność. Używam tego pojęcia, gdyż obejmuje ono zarówno aspekty formalne, a więc zgodność działania organu państwa z przepisami proceduralnymi, jak i wymagania dotyczące treści prawa. Warto też zauważyć, że jest ono tradycyjnie używane w polskiej doktrynie prawa.
Koalicja rozpoczęła swoje rządy od przyjęcia uchwał, którymi Sejm usiłował wymusić na organach państwa, jak na przykład na Krajowej Radzie Sądownictwa, zaprzestanie działania i tym sposobem umożliwienie przeprowadzenia zmian w sądownictwie zgodnych z interesem politycznym nowej większości. Uchwały dotyczyły też Trybunału Konstytucyjnego i mediów publicznych. Wszystkie zostały podjęte z naruszeniem art. 87 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji RP. Sejm nie posiada bowiem kompetencji do stanowienia uchwał jako aktów prawnych powszechnie obowiązujących i może je wydawać tylko jako akty prawa wewnętrznego (co zostało szerzej omówione we wcześniejszym felietonie). Obowiązują one tylko wobec podmiotów, które są organizacyjnie podporządkowane organowi, który je ustanowił. Uchwały Sejmu podejmowane po przejęciu władzy w grudniu 2023 r. miały więc formalnie wyłącznie skutek polityczny, ale rządzący dążyli do stworzenia pozorów działalności ustawodawczej Sejmu, licząc na oddziaływanie tego organu jako autorytetu władzy.
(…)
Przeczytaj cały tekst na portalu „Obserwator Praworządności”.
Źródło zdjęcia okładkowego: iStock
