Weto dla SAFE – 40 tys. podpisów trafiło do Kancelarii Prezydenta

PODPISZ PETYCJĘ

W Pałacu Prezydenckim miało miejsce dziś rano spotkanie przedstawicieli Zarządu Instytutu Ordo Iuris z Mateuszem Koteckim – podsekretarzem stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Podczas spotkania prezes Instytutu Ordo Iuris adw. Jerzy Kwaśniewski i wiceprezes Instytutu Marcin Perłowski przekazali niemal 40 tys. podpisów pod apelem o zawetowanie ustawy włączającej Polskę w unijny program SAFE. Spotkanie odbyło się w tej samej sali, w której 10 marca o rozporządzeniu SAFE dyskutowali prezydent Karol Nawrocki, premier Donald Tusk, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz i prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński.

Ponad miesiąc temu Instytut Ordo Iuris przekazał też Kancelarii Prezydenta ekspertyzy na ten temat, na podstawie których doradcy prezydenta przygotowali notatki dla Karola Nawrockiego. Apel wciąż można podpisywać na stronie wetodlasafe.pl. Kolejne podpisy również zostaną przekazane prezydentowi.

Ordo Iuris wskazuje, że SAFE może ograniczyć suwerenność państwa, ponieważ uzależnia finansowanie wydatków obronnych od decyzji instytucji Unii Europejskiej, takich jak Komisja Europejska i Rada UE. Oznacza to możliwość wpływu organów unijnych na sprawy bezpieczeństwa państwa. Program ten może także prowadzić do bezpośredniej ingerencji UE w sprawy wojska. Zgodnie z Konstytucją RP siły zbrojne powinny podlegać demokratycznej kontroli organów wybranych przez obywateli, natomiast w SAFE decyzje dotyczące finansowania armii mogłyby zależeć od instytucji unijnych.

SAFE wiąże się również z mechanizmem warunkowości. Wypłata środków może zostać wstrzymana, jeśli Komisja Europejska uzna, że dane państwo nie spełnia określonych kryteriów, np. dotyczących praworządności, co stwarza możliwość wywierania presji politycznej.

Kolejnym problemem jest ryzyko finansowe. Program opiera się na wieloletnim zadłużeniu (nawet do około 45 lat), a pożyczka jest w euro, co może zwiększyć koszty jej spłaty w przypadku osłabienia złotego.

W ocenie Instytutu Ordo Iuris, istnieje także niepewność dotycząca wykorzystania środków. Państwo może zostać zobowiązane do spłaty długu, mimo że nie ma pełnej gwarancji, na jakich dokładnie zasadach pieniądze będą mogły zostać wykorzystane i czy plan ich wydania zostanie zaakceptowany przez instytucje UE. Niezależnie od wymogu spłaty długu, zgodnie z art. 12 Rozporządzenia SAFE, kraj członkowski, korzystający z tego kredytu zaciąganego za pośrednictwem UE, dwa razy do roku będzie składać „uzasadnione wnioski” o wypłatę transzy pożyczki. Komisja Europejska może wstrzymać część lub całość transzy, jeżeli wniosek jest „niezadowalający”, a kryteria „zadowolenia” Komisji nie zostały określone.

– SAFE to nie tylko podwójna warunkowość, to nie tylko uzależnienie polityczne od Europy, to nie tylko oddanie naszych przyszłorocznych wyborów parlamentarnych jako zakładnika Ursuli von der Leyen, ale to także po prostu pochopna decyzja rządu, który brnie w ten błąd, pomimo tego, że zaczęła się poważna dyskusja nad możliwością krajowego finansowania zbrojeń. Mam nadzieję, że cała praca analityczna, te podpisy, za które w Pałacu Prezydenckim usłyszeliśmy ogromne wyrazy wdzięczności, doprowadzą do decyzji, która otworzy drogę ku bardziej zdrowej dyskusji krajowej nad środkami na uzbrojenie polskiej armii i na polskie bezpieczeństwo – podkreśla adw. Jerzy Kwaśniewski.

Przeczytaj też:

• Nowy mechanizm finansowania obronności w Unii Europejskiej. Kolejne narzędzie wywierania wpływu na państwa członkowskie
• 200 miliardów pod kontrolą Brukseli. Wipler i Kwaśniewski o programie SAFE (wideo)
• Tusk chce sprzedać Polskę za pożyczkę. Musimy go powstrzymać