1
Centrum Ordo Iuris Afryka i Instytut Ordo Iuris przedłożyły Radzie Praw Człowieka ONZ wspólną opinię na temat przestrzegania praw człowieka w Republice Ugandy.
2
Opinia złożona w ramach 54. sesji Powszechnego Przeglądu Okresowego jest pierwszym wystąpieniem Ordo Iuris Afryka, formalnie utworzonego w 2026 roku.
3
Dokument skupia się na pięciu obszarach: rodzinie, prawach rodziców, ochronie dzieci, wolności wyznania oraz suwerenności narodowej przy wdrażaniu standardów praw człowieka.
4
Autorzy zwrócili uwagę na próby uzależniania pomocy rozwojowej od przyjmowania podejść do edukacji sprzecznych z wartościami ugandyjskich rodzin i wspólnot religijnych.
5
W zaleceniach wskazano m.in. ratyfikację kluczowych umów, lepszą ochronę dzieci w internecie oraz zapewnienie rodzicom udziału w decyzjach dotyczących edukacji.
25 czerwca Centrum na rzecz Prawa i Praw Człowieka Ordo Iuris Afryka z siedzibą w Aruszy w Tanzanii oraz Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris, z siedzibą w Warszawie, złożyły wspólnie do Rady Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych opinię dotyczącą przestrzegania praw człowieka w Republice Ugandy. Opinię przedstawiono w ramach 54. sesji Powszechnego Przeglądu Okresowego.
Dla Ordo Iuris Afryka, formalnie utworzonego w 2026 roku, jest to pierwsza tego rodzaju opinia — inaugurująca działalność Centrum w obronie praw człowieka i suwerenności państw narodowych.
W opinii skupiono się na pięciu głównych obszarach uznanych za istotne dla ochrony godności ludzkiej w Ugandzie: rodzinie jako podstawowej komórce społecznej, prawach rodziców w zakresie wychowania i kształcenia dzieci, ochronie dzieci przed wyzyskiem i krzywdą, wolności wyznania i sumienia oraz poszanowaniu suwerenności narodowej przy wdrażaniu standardów praw człowieka.
Organizacje będące autorami sprawozdania doceniły dotychczasowe wysiłki Ugandy: konstytucyjną ochronę rodziny, uwzględnienie jej wzmacniania w krajowych planach rozwoju oraz przyjęcie krajowej strategii zmierzającej do wyeliminowania małżeństw zawieranych przez dzieci. Podkreślono również, że w Republice Ugandy organizacje wyznaniowe wciąż odgrywają bardzo ważną rolę w prowadzeniu szkół i placówek służby zdrowia, zwłaszcza na obszarach wiejskich.
Wśród wyzwań, przed którymi nadal stoi Republika Ugandy,\ wskazano fakt, że w 2024 roku setki dzieci zidentyfikowano jako ofiary handlu ludźmi. Problem małżeństw zawieranych przez dzieci wciąż dotyka wielu dziewcząt. Uganda nie ratyfikowała ponadto Protokołu fakultatywnego w sprawie handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i dziecięcej pornografii.
W opinii zwrócono uwagę, że niektóre podmioty międzynarodowe podejmują próby uzależnienia pomocy rozwojowej od przyjęcia określonych podejść do edukacji, które mogą stać w sprzeczności z wartościami ugandyjskich rodzin i wspólnot religijnych. Niezależnie od przedstawianego uzasadnienia takie postępowanie podważa zasadę suwerennej równości i osłabia integralność międzynarodowego systemu praw człowieka jako prawdziwie uniwersalnych ram. Praktyka ta grozi oddalaniem państw od wielostronnych mechanizmów ochrony praw człowieka oraz podważeniem ich legitymacji jako instrumentów rzeczywiście służących tej ochronie.
Prawdziwy postęp w ochronie dzieci i rodzin jest możliwy wówczas, gdy polityka szanuje rolę rodziców, wzmacnia rodzinę i pozwala organizacjom religijnym swobodnie działać zgodnie z ich przekonaniami. Współpraca międzynarodowa powinna opierać się na wzajemnym szacunku, a nie na narzucaniu zewnętrznych warunków ideologicznych. Autorzy oświadczenia poparli prawo wyznaniowych instytucji edukacyjnych do zachowania własnego charakteru religijnego oraz do wymagania od uczniów poszanowania wyznawanych przez nie wartości i zasad, zalecając zarazem, aby Uganda wzmocniła mechanizmy gwarantujące wszystkim uczniom równy dostęp do edukacji, niezależnie od ich przynależności religijnej.
W opinii przedstawiono konkretne zalecenia dla Rady Praw Człowieka. Obejmują one ratyfikację kluczowych umów międzynarodowych, poprawę wsparcia dla ofiar handlu ludźmi, opracowanie skuteczniejszych przepisów chroniących dzieci w internecie, zapewnienie rodzicom udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących edukacji oraz ochronę niezależności organizacji wyznaniowych.
Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris zyskał cennego sojusznika w walce o godność i prawa człowieka oraz o zachowanie kultury prawnej, która je chroni. Centrum na rzecz Prawa i Praw Człowieka Ordo Iuris w Afryce zapowiada się jako ważny głos narodów i społeczeństw afrykańskich ceniących ochronę godności i życia ludzkiego, małżeństwa, rodziny oraz suwerenności państw narodowych.
Zobacz też:
Ordo Iuris Africa – przedstawicielstwo Instytutu w Aruszy, afrykańskiej stolicy praw człowieka
Źródło zdjęcia okładkowego: Ordo Iuris
