· W Polsce wciąż toczy się dyskusja na temat zaakceptowanego w czerwcu przez Komisję Europejską polskiego Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
· O przyznaniu środków w ramach KPO decydują organy Unii Europejskiej.
· Instytut Ordo Iuris dokonał przeglądu tematycznego zobowiązań jakie poczyniła Polska, by otrzymać wspólnotowe wsparcie.
· Plan dotyczy licznych zagadnień, m.in. edukacji, transportu, ochrony zdrowia czy kultury.
· Najwięcej komentarzy wywołują kwestie ograniczenia emisji dwutlenku węgla, m.in. poprzez wprowadzenie podatku od pojazdów spalinowych czy inwestycji w odnawialne źródła energii.
W maju 2021 r. Polska złożyła Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) w Komisji Europejskiej. 1 czerwca 2022 r. Komisja Europejska zaakceptowała polskie KPO, zaś 17 czerwca uczyniła to Rada UE. Krajowy Plan Odbudowy to program, który poprzez inwestycje i reformy ma na celu wzmocnienie polskiej gospodarki oraz uodpornienie jej na kryzysy. Polska teoretycznie może uzyskać nawet 260 mld zł pomocy z czego 107 mld byłoby środkami bezzwrotnymi.
Niestety późna akceptacja KPO sprawiła, że Polska otrzyma środki jako zwrot wydatkowanych na określone cele kwot. Dodatkowym warunkiem jest zaakceptowanie wydatków przez organy unijne, a jedną z przesłanek jest tzw. gender budgeting. W takiej sytuacji Polska nie może być pewna zwrotu środków przeznaczonych na inwestycje bez ułożenia relacji z Unią Europejską na brukselskich warunkach.
Instytut Ordo Iuris dokonał przeglądu tematycznego zobowiązań jakie poczyniła Polska, by otrzymać wspólnotowe wsparcie. Obszerna lista nie kończy się na bodaj najgłośniejszym podatku od aut spalinowych, lecz obejmuje szereg reform jakie Polska musi wdrożyć w zakreślonym terminie, aby otrzymać unijne środki. KPO przewiduje szereg reform i inwestycji, które w założeniach mają przyśpieszyć wzrost gospodarczy oraz poprawić zatrudnienie. Obszary, które zostaną poddane reformom to przede wszystkich gospodarka, środowisko, cyfryzacja, edukacja czy zdrowie.
Zmiany dotyczyć będą m.in. kwestii zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Realizowane mają być wyłącznie inwestycje w instalacje niskoemisyjne oraz w odnawialne źródła energii. Z kolei na regionalne i lokalne władze publiczne nałożony będzie obowiązek zakupu od 2025, w miastach o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 tys., wyłącznie autobusów nisko- i zeroemisyjnych. W tych samych miastach, które przekroczyły określone progi zanieczyszczenia powietrza, wprowadzone muszą być strefy niskoemisyjne. Przeprowadzona zostanie również m.in. restrukturyzacja szpitali poprzez konsolidację, zmianę profilu oraz zakresu i struktury świadczeń zdrowotnych. KPO zakłada także wprowadzenie nowych przepisów w zakresie badań klinicznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi. Zmiany będą dotyczyły też sądownictwa czy legislacji.
„Reformy jakich oczekuje Unia Europejska od Polski dotyczą szeregu obszarów od finansów publicznych, poprzez edukację, naukę, kulturę, aż po planowanie przestrzenne czy wyniesienie na orbitę określonej liczby satelitów. Obywatele mają prawo zapoznać się z zobowiązaniami jakie w naszym imieniu przyjął Rząd RP, aby otrzymać dodatkowe środki” – zaznaczył Łukasz Bernaciński, Członek Zarządu Instytutu Ordo Iuris.
