główne PUNKTY
1
W Sejmie miało miejsce wysłuchanie publiczne w sprawie rządowego projektu tzw. ustawy o przywracaniu praworządności, podczas którego głos zabrał Jędrzej Jabłoński – analityk Instytutu Ordo Iuris.
2
Projekt jest pod wieloma względami sprzeczny z Konstytucją RP, co zostało wykazane przez szereg środowisk prawniczych biorących udział w wysłuchaniu.
3
Podczas wysłuchania, do głosu dopuszczono „podmioty, których zgłoszenia nie spełniły wszystkich wymogów formalnych, albo wpłynęły po terminie”, takie jak Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA”.
4
Propozycja resortu przewiduje usunięcie niektórych sędziów z urzędu z mocy prawa, co rażąco narusza przepisy Konstytucji, w tym zwłaszcza jej art. 180, który zabrania usuwania sędziów z urzędu w jakikolwiek sposób inny niż z mocy orzeczenia sądu.
5
W ocenie Ordo Iuris, projekt powinien zostać odrzucony w całości przez Sejm, a jeśli do tego nie dojdzie – zawetowany przez Prezydenta.
W miniony wtorek na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP miało miejsce wysłuchanie publiczne dotyczące rządowego projektu ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025 (druk nr 2107). Projekt ten przewiduje przede wszystkim złożenie z urzędu większości sędziów, powołanych od 2018 roku, wbrew gwarancjom nieusuwalności sędziowskiej, zawartym w art. 180 Konstytucji.
W wysłuchaniu wziął udział analityk Instytutu Ordo Iuris – Jędrzej Jabłoński, który złożył do protokołu opinię Instytutu dotyczącą projektu ustawy. Podczas swojego wystąpienia wskazał, że określeniem najlepiej opisującym rozwiązania zawarte w projekcie jest „arbitralne różnicowanie sytuacji podobnych”. Projekt przewiduje bowiem złożenie z urzędu sędziów powołanych na zasadach obowiązujących od 2018 roku, ale tylko niektórych – w szczególności ma on nie dotyczyć sędziów, którzy zostaliby mianowani na podstawie wniosku złożonego przez Krajową Radę Sądownictwa, której skład zostanie wybrany przez obecną większość sejmową po 12 maja 2026 r., na podstawie najprawdopodobniej tych samych przepisów, które obowiązują od 2018 roku. Przedstawiciel Instytutu podsumował swoją wypowiedź, wskazując, że przyjęcie projektu będzie budziło poważne wątpliwości z punktu widzenia art. 2, 4, 10, 32, 179, 180 i 190 ust. 1 Konstytucji, jak również znacząco utrudni realizację prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 Konstytucji.
W podobnym duchu wypowiadali się niemal wszyscy uczestnicy pierwszej części wysłuchania, reprezentujący zwłaszcza Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów „Sędziowie RP”, Ogólnopolskie Zrzeszenie Sędziów AEQUITAS, czy Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury Votum. Wskazywali oni szczegółowo na poważne wątpliwości co do zgodności z Konstytucją rozwiązań przewidzianych w projekcie.
W drugiej części posiedzenia, w której, decyzją przewodniczącego Komisji – posła Pawła Śliza z klubu Polska 2050 (budzącą poważne wątpliwości reszty członków Komisji co do jej zgodności z Regulaminem Sejmu) – do głosu zostały dopuszczone „podmioty, których zgłoszenia nie spełniły wszystkich wymogów formalnych, albo wpłynęły po terminie”. Dopiero wśród tych podmiotów wybrzmiały głosy popierające projekt, pochodzące zwłaszcza od przedstawicieli Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA”.
Na koniec głos zabrał sędzia Dariusz Mazur – podsekretarz w Ministerstwie Sprawiedliwości, który nie odniósł się jednak do zgłoszonych w toku wysłuchania wątpliwości co do zgodności projektu z Konstytucją. Można więc wnioskować, że obecna większość rządowa nie zamierza uwzględnić uwag krytycznych, które padły podczas wysłuchania.
– Projekt powinien zostać odrzucony w całości. Ustanawia on rażącą, arbitralną ingerencję władzy ustawodawczej w materię władzy sądowniczej i jako taki nie tylko nie przyczyni się do naprawy kryzysu w wymiarze sprawiedliwości, ale wręcz ten kryzys pogłębi. Jeśli, mimo podniesionych podczas wysłuchania zasadniczych zastrzeżeń co do zgodności projektu z Konstytucją, Sejm RP zdecyduje się go przyjąć, to jedynym dopuszczalnym wyjściem będzie zawetowanie ustawy przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego – podkreśla Jędrzej Jabłoński, starszy analityk Instytutu Ordo Iuris.
Przeczytaj też:
Źródło zdjęcia okładkowego: X.com/@paweljablonski_
