Milowy krok w pracach nad ustawą o ochronie dzieci przed pornografią. Komitet wzywa posłów do dalszego procedowania

Przedstawiciele komitetu inicjatywy ustawodawczej „Stop Narkotykowi Pornografii” przekazali Marszałkowi Sejmu pismo z wnioskiem o jak najszybsze procedowanie obywatelskiego projektu ustawy chroniącej nieletnich przed treściami pornograficznymi. 29 stycznia zakończył się trzymiesięczny okres zawieszenia (zasada standstill) nałożony przez Komisję Europejską we wrześniu 2025 r. na obywatelski projekt ustawy (druk sejmowy nr 1006) złożony w Sejmie 20 grudnia 2024 r. wraz z podpisami 212 tysięcy polskich obywateli. W trakcie tych 4 miesięcy Polska nie mogła procedować dalej projektu obywatelskiego – swoje uwagi w procedurze Technical Regulations Information System (TRIS, numer powiadomienia: 2025/0545/PL) do projektu zgłosili w tym czasie przedstawiciele Komisji Europejskiej (17 grudnia 2025 r.), którzy zwrócili uwagę na konieczność dostosowania przepisów do unijnej dyrektywy z 8 czerwca 2000 r. Poprawki napłynęły również od rządu Włoch (29 grudnia 2025 r.), który wskazał na podobieństwo projektowanych rozwiązań do przepisów włoskiego rozporządzenia z 8 kwietnia 2025 r. Właśnie z powodu trwania tej procedury, 18 grudnia 2025 r., na wspólnym posiedzeniu sejmowej Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii oraz Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży, zapadła decyzja o wydłużeniu terminu na przedłożenie sprawozdania o projekcie obywatelskim. Teraz jednak, skoro 4-miesięczny okres zawieszenia już się zakończył, komisje powinny pilnie zająć się projektem obywatelskim.

W celu dostosowania treści projektu do oczekiwań Komisji Europejskiej, przedstawiciele komitetu złożyli w czwartek 5 lutego 2026 r. pismo do Marszałka Sejmu z prośbą o pilne przyjęcie przez posłów poprawek do projektu ustawy sięgających do rozwiązań francuskich. Francja przed niemal 6 laty przyjęła ustawę z 30 lipca 2020 r., której przepisy przewidywały uniemożliwianie dostępu małoletnich do treści pornograficznych w Internecie. Przepisy te, wraz z dekretem wykonawczym z 7 października 2021 r., zostały jednak zakwestionowane m.in. przez portale pornograficzne z siedzibą w Czechach, które utrzymywały, jakoby ustawa, w odniesieniu do podmiotów mających siedzibę w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, była niezgodna z unijną zasadą swobody świadczenia usług. Orzeczeniem z 17 października 2024 r. Sąd Apelacyjny w Paryżu zwrócił się o rozpoznanie sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE. Rzecznik Generalny TSUE Maciej Szpunar wydał opinię z 18 września 2025 r. (która w praktyce stanowi podstawę przyszłego wyroku TSUE), w której przyznał rację czeskim podmiotom. W międzyczasie jednak, Francja znowelizowała swoje przepisy, uchwalając ustawę z 21 maja 2024 r. o bezpieczeństwie i regulacji przestrzeni cyfrowej (Sécurité et Régulation de l’Espace Numérique, SREN), która pomyślnie przeszła procedurę TRIS (numer powiadomienia: 2023/0632/FR), w odróżnieniu od poprzednich przepisów, zyskując akceptację Komisji Europejskiej. Istotą francuskiej nowelizacji z 2024 r. jest zróżnicowanie zakresów stosowania ustawy do podmiotów mających siedzibę we Francji lub poza Unią Europejską (bezwarunkowo) oraz do podmiotów mających siedzibę w innym niż Francja państwie członkowskim Unii Europejskiej (warunkowo, zgodnie z procedurą opisaną w art. 3 ust. 4 lit. a i b oraz art. 3 ust. 5 wspomnianej dyrektywy z 8 czerwca 2000 r.). Na zasadność oparcia regulacji polskich na rozwiązaniach francuskich wskazało także niedawno polskie Ministerstwo Cyfryzacji w piśmie z dnia 20 stycznia 2026 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich (znak: DT.WPKE.400.9.2024), podkreślając, że „obecnie obowiązujące rozwiązania przewidujące ograniczenie dostępu do treści pornograficznych przez dzieci we Francji, pozytywnie zakończyły proces notyfikacji”.

Pozostałe poprawki dotyczą dostosowania przepisów projektowanej ustawy do zmiany, która miała miejsce w polskim porządku prawnym już po rozpoczęciu zbiórki podpisów pod projektem obywatelskim – wejścia w życie 10 listopada 2024 r. nowej ustawy – Prawo komunikacji elektronicznej, zastępującej dotychczas obowiązującą ustawę – Prawo telekomunikacyjne, której brzmienie miało zostać zmienione zgodnie z założeniami pierwotnej wersji projektu. Aż do tej pory komitet nie miał możliwości zmiany brzmienia jakiegokolwiek fragmentu projektu – nie posiadał on takich kompetencji zgodnie z art. 36 ust. 1c Regulaminu Sejmu, który uniemożliwia składanie autopoprawek do projektów obywatelskich.

Oprócz projektu obywatelskiego, przedmiotem prac wciąż jest także rządowy projekt o ochronie małoletnich przed dostępem do treści pornograficznych w internecie (numer z wykazu: UD 179) – zapowiadany przez Ministerstwo Cyfryzacji już od grudnia 2024 r., jednak nieustannie przesuwany w czasie; obecnie zakładany termin zakończenia prac na etapie rządowym to „drugi kwartał 2026 r.”. Instytut Ordo Iuris brał udział w procesie konsultacji publicznych tego projektu – uczestniczył w wysłuchaniu publicznym, składając swoje opinie zarówno w odniesieniu do pierwszej wersji projektu w marcu, jak i do drugiej wersji projektu w październiku – oraz opublikował analizę porównującą je ze sobą. Tymczasem projekt obywatelski, w odróżnieniu od rządowego, posiada jasną definicję „treści pornograficznych” i jest już na etapie prac sejmowych. Z tego względu wskazane jest priorytetowe przejście do prac właśnie nad tym projektem i niezwłoczne przyjęcie go przez Sejm, ponieważ szkody związane ze zbyt łatwym dostępem małoletnich do treści pornograficznych w Internecie pogłębiają się z każdym kolejnym dniem.

– Zakończenie procedury notyfikacyjnej projektu ponownie otwiera drogę do dalszych prac legislacyjnych. Przygotowane przez nas poprawki do projektu obywatelskiego uwzględniają uwagi Komisji Europejskiej i w ten sposób przywracają Sejmowi kluczową rolę w dalszym procedowaniu ustawy. Perspektywa stworzenia skutecznego systemu ochrony dzieci przed treściami pornograficznymi jest dziś bliższa niż kiedykolwiek wcześniej – podkreśla adw. Rafał Dorosiński, przedstawiciel Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej „Stop Narkotykowi Pornografii.