Oświadczenie Koalicji Wolności na rzecz Wolnych i Uczciwych Wyborów na Węgrzech

Koalicja Wolności na rzecz Wolnych i Uczciwych Wyborów (Liberty Coalition for a Free and Fair Election—LCFFE) została powołana w celu zapewniania przejrzystości i legalności procesu wyborczego na Węgrzech.

Nasza misja obserwacyjna ma na celu ocenę przebiegu wyborów w sposób bezstronny i profesjonalny, przyczyniając się do ochrony standardów demokratycznych.

Koalicję Wolności powołano, by chronić uczciwość wyborów na Węgrzech.

Międzynarodowa misja obserwacji wyborów Koalicji Wolności będzie monitorować proces wyborczy oraz wybory 12 kwietnia z zespołem liczącym niemal sto osób, w którego skład wchodzi główny zespół ekspertów.

Międzynarodowa misja obserwacji wyborów, która przybywa na Węgry, została powołana aby monitorować przejrzystość, legalność i integralność procesu wyborczego oraz wyborów parlamentarnych. Działania monitorujące Koalicji Wolności będą koncentrować się na zgodnym z prawem przebiegu wyborów, a także na ocenie, czy węgierscy wyborcy mogą swobodnie wyrażać swoją wolę polityczną w warunkach demokratycznych i bez niedozwolonych nacisków oraz czy wyniki wyborów wiernie odzwierciedlają wolę narodu.

Koalicja Wolności składa się z niemal stu obserwatorów z różnych części świata (Argentyny, Austrii, Czech, Hiszpanii, Kenii, Niemiec, Polski, Serbii, Tanzanii, Stanów Zjednoczonych i Włoch), z których wielu reprezentuje powszechnie znane organizacje i instytuty branżowe.

Jak podkreślono w Kodeksie Dobrej Praktyki w Sprawach Wyborczych (Wytyczne i raport wyjaśniający) przyjętym przez Komisję Wenecką, obserwacja wyborów odgrywa ważną rolę, ponieważ dostarcza dowodów na to, czy proces wyborczy przebiegał prawidłowo, czy też nie. Zgodnie z międzynarodowo uznanymi standardami, potwierdzonymi przez Kodeks, podstawową misją obserwatorów wyborów jest ochrona pięciu zasad leżących u podstaw europejskiego dziedzictwa wyborczego: powszechności, równości, wolności, tajności i bezpośredniości wyborów. Jednak rola obserwatorów wyborów polega nie tylko na monitorowaniu przestrzegania tych fundamentalnych konstytucyjnych zasad prawa wyborczego, lecz także na ocenie, czy spełnione są określone podstawowe i niezbędne warunki demokratycznego państwa prawnego.

Zgodnie z Deklaracją Zasad Międzynarodowej Obserwacji Wyborów, przyjętą w Organizacji Narodów Zjednoczonych 27 października 2005 r., międzynarodowa obserwacja wyborów musi być prowadzona z poszanowaniem suwerenności i przepisów prawa państwa przyjmującego, a także władz krajowych, w tym organów wyborczych. Międzynarodowa obserwacja wyborów, która koncentruje się na prawach obywatelskich i politycznych, stanowi część międzynarodowego monitorowania praw człowieka i musi być prowadzona zgodnie z najwyższymi standardami bezstronności wobec krajowych rywali politycznych.

Bezstronność, jako jedna z podstawowych cech międzynarodowej obserwacji wyborów, jest osiągana i wykazywana poprzez systematyczne, kompleksowe i dokładne gromadzenie informacji na temat przepisów prawa, procesów i instytucji związanych z przeprowadzaniem wyborów oraz innych czynników dotyczących ogólnego otoczenia wyborczego. Bezstronna i profesjonalna analiza takich informacji oraz formułowanie wniosków dotyczących charakteru procesów wyborczych muszą opierać się na najwyższych standardach dokładności informacji i bezstronności analizy.

Koalicja Wolności postanowiła przyjąć następujące zasady, oparte na najlepszych praktykach międzynarodowych, potwierdzonych w Wytycznych w sprawie międzynarodowo uznanego statusu obserwatorów wyborów, przyjętych przez Radę ds. Wyborów Demokratycznych przy Komisji Weneckiej:

1. Obserwatorzy wyborów nie mogą ingerować w proces wyborczy i muszą być politycznie bezstronni, przy ścisłym przestrzeganiu zasady bezstronności i nieingerencji. Międzynarodowi obserwatorzy wyborów nigdy nie powinni okazywać jakiejkolwiek osobistej stronniczości ani preferencji związanych z kwestiami, które mogą mieć implikacje polityczne lub wyborcze i powinni powstrzymywać się od podejmowania jakiejkolwiek działalności politycznej lub partyjnej.

2. Obserwatorzy muszą opierać swoje raporty i wnioski na weryfikowalnych, opartych na faktach dowodach, z profesjonalną dokładnością i przy ścisłym poszanowaniu bezstronności.

3. Obserwatorzy wyborów powinni przestrzegać wszystkich krajowych ustaw i rozporządzeń państwa przyjmującego. Status obserwatora wyborów wymaga ścisłego przestrzegania ram prawnych państwa, w którym odbywają się wybory. Obserwatorzy wyborów muszą okazywać szacunek wobec urzędników wyborczych, innych władz krajowych oraz wszystkich pozostałych uczestników procesu, a wreszcie powinni zawsze, także w czasie wolnym, zachowywać się w sposób profesjonalny i nienaganny.

4. Ustalenia międzynarodowych misji obserwacji wyborów stanowią wspólny, oparty na faktach punkt odniesienia dla wszystkich osób zainteresowanych wyborami, w tym dla konkurentów politycznych. Od międzynarodowych misji obserwacji wyborów oczekuje się wydawania rzetelnych i bezstronnych oświadczeń dla opinii publicznej. Podczas wystąpień w mediach obserwatorzy powinni zawsze odróżniać swoje indywidualne poglądy od obserwacji oficjalnie wspieranych przez misję obserwacyjną.

Koalicją kierują dwaj wybitni eksperci: Anna Wellisz, specjalistka ds. komunikacji (Stany Zjednoczone) oraz Jerzy Kwaśniewski, adwokat i ekspert w dziedzinie prawa (Polska).

Grupa ekspertów misji, licząca łącznie ośmiu członków, rozpocznie pracę dwa tygodnie przed dniem wyborów, natomiast pozostali analitycy i obserwatorzy będą sukcesywnie przybywać na Węgry.

Koalicja Wolności zbada cały proces wyborczy, przeprowadzając konsultacje z organami wyborczymi, instytucjami konstytucyjnymi, partiami politycznymi, mediami oraz przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego. W dniu wyborów misja będzie obecna w lokalach wyborczych w całym kraju. Nadrzędnym celem jest przedstawienie kompleksowej i dobrze uzasadnionej oceny przebiegu wyborów oraz integralności procesu wyborczego.

Utworzenie Koalicji Wolności było również spowodowane krytyką – formułowaną w całym spektrum politycznym – dotyczącą misji Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), która obecnie działa w kraju. Taka krytyka, w połączeniu z faktem, że OBWE odrzuciła wnioski kilku wysoko wykwalifikowanych ekspertów o udział w swojej misji obserwacji wyborów na Węgrzech, utwierdza w przekonaniu, że istnieje potrzeba wysłania dodatkowej, międzynarodowej misji obserwacji wyborów, złożonej z wykwalifikowanych i bezstronnych członków.

Koalicja Wolności wyraża nadzieję, że konkurencja w dążeniu do doskonałości w zakresie przestrzegania najlepszych praktyk, międzynarodowych standardów oraz zasad bezstronnej, demokratycznej i pełnej szacunku obserwacji wyborów wesprze naród węgierski w autentycznym akcie demokratycznych wyborów, które są wyrazem suwerenności, która przysługuje narodowi każdego kraju, a wolne wyrażenie jego woli stanowi podstawę władzy i legitymacji rządu.