Na wniosek Ordo Iuris, sąd wyłączył sędzię z „Iustitii” z orzekania w sprawie „Babci Kasi”

Sędzia Anna Bator-Ciesielska została wyłączona z orzekania w sprawie Katarzyny A. (ps. „Babcia Kasia”). Aktywistka lewicowa, podczas zgromadzenia publicznego Fundacji Pro-Prawo do Życia w 2022 r., znieważyła działacza tej organizacji Łukasza Płóciennika, używając słów powszechnie uznanych za obelżywe, oraz naruszyła jego nietykalność cielesną poprzez uderzanie i ugryzienie, wywołując uszczerbek na zdrowiu poniżej 7 dni. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia uznał oskarżoną za winną. Za ten czyn „Babia Kasia” została skazana na karę łączną 10 miesięcy ograniczenia wolności i zobowiązana do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Katarzynę A. zobowiązano również do zapłaty na rzecz pokrzywdzonego 3000 zł tytułem nawiązki, a także do pokrycia kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego oskarżyciela posiłkowego.

Obrońca Katarzyny A. wniosła apelację, w której zarzuciła m.in. nienależyte obsadzenie sądu pierwszej instancji wobec zasiadania w nim sędzi powołanej na to stanowisko w wyniku konkursu przeprowadzonego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną po 8 grudnia 2017 r. Sprawę w Sądzie Okręgowym przydzielono sędzi Annie Bator-Ciesielskiej. Co istotne, losowania dokonano jedynie spośród czterech sędziów – aż 26 nie uwzględniono w losowaniu, przy czym 13 sędziów z uwagi na zbyt wysokie obciążenie przed losowaniem, zaś pozostałych 13 – z uwagi na nieobecność powyżej 3 dni roboczych (losowanie odbyło się w okresie ferii zimowych).

Adw. Bartosz Malewski z Instytutu Ordo Iuris, działając w imieniu oskarżyciela prywatnego (Łukasza Płóciennika), złożył wniosek o wyłączenie sędzi Anny Bator-Ciesielskiej. Sąd Okręgowy w Warszawie w postanowieniu z 4 kwietnia przychylił się do wniosku. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności odwołano się do wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia z 17 października 2023 r., który został przez wyłączoną sędzię w maju 2024 r. uchylony, a sprawę przekazano sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sprawa ta dotyczyła znieważenia i naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariuszy Policji. Zaszła tam zbieżność nie tylko co do tożsamości osoby oskarżonej (Katarzyna A.), ale też co do sędziego referenta rozpoznającego sprawę w Sądzie Rejonowym (Katarzyna Olczak, którą w pierwszej instancji przydzielono także do rozpoznania sprawy dotyczącej naruszenia nietykalności cielesnej i znieważenia Łukasza Płóciennika). W tej sprawie Anna Bator-Ciesielska orzekła, iż Sąd Rejonowy był sądem nienależycie obsadzonym ze względu na fakt, iż w jego składzie zasiadała Katarzyna Olczak, powołana na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r.

We wniosku o wyłączenie prawnik Ordo Iuris wskazał też, że sędzia Sądu Okręgowego Anna Bator-Ciesielska jest członkiem Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”. Zgodnie ze statutem stowarzyszenia, jego członkowie mają obowiązek przestrzegania statutu stowarzyszenia oraz uchwał jego władz, w przeciwnym wypadku muszą liczyć się z sankcją wykluczenia. „Iustitia” znana jest z niejednokrotnie komunikowanych stanowisk, według których obecna Krajowa Rada Sądownictwa nie jest organem niezależnym i nie spełnia wymogów określonych w Konstytucji RP. „Iustitia” uważa, że KRS jest źródłem wadliwości powołań sędziowskich. Jak wskazano w jednej z uchwał władz stowarzyszenia, „neo-KRS nie jest organem niezależnym i nie spełnia wymogów określonych w Konstytucji RP […] Osoby powołane na stanowiska sędziowskie w wadliwej procedurze nie są sędziami w rozumieniu Konstytucji RIP […] Osoby, które uczestniczyły w wadliwych konkursach z udziałem neo-KRS nie zostały ważnie powołane na urząd sędziego. Osoby te nie nabyły statusu sędziego”. Związanie sędzi Anny Bator-Ciesielskiej uchwałami i stanowiskami SSP „Iustitia”, nierzadko ocenianego jako zaangażowane politycznie, może rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędzi.  

W ocenie Ordo Iuris, sprawa z udziałem „Babci Kasi” nie jest pierwszą, która może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności Anny Bator-Ciesielskiej. Sędzia w przeszłości w sprawie również związanej z działalnością Fundacji Pro-Prawo do Życia dokonała zmiany wyroku na korzyść oskarżonego, pomimo braku apelacji z jego strony oraz pomimo niewykazania rażącej niesprawiedliwości wyroku sądu pierwszej instancji. Mężczyźnie wymierzono jedynie karę nagany, pomimo że zapięciem rowerowym rozbił szybę w samochodzie Fundacji Pro – Prawo do Życia, na którym prezentowano plakaty sprzeciwiające się aborcji farmakologicznej. Uderzył on także jednego z działaczy tej organizacji w głowę, rozbijając mu łuk brwiowy. Wcześniej Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa ukarał sprawcę grzywną w wysokości 1000 zł, nakazał pokrycie strat w kwocie 660 zł oraz zapłatę kosztów procesowych. Uzasadniając złagodzenie wyroku, sędzia Anna Bator-Ciesielska, odnosząc się do pokrzywdzonego wolontariusza Fundacji Pro-Prawo do Życia, wskazała, że „epatowanie tego rodzaju treściami, tak drastycznymi, wywołuje różne uczucia w ludziach […] niezależnie od tego, jak kto ocenił prezentowanie tego typu treści, jak się wobec nich zachowa, powinien pamiętać, ten który też je prezentuje, że eskaluje zachowania społeczne i ta spirala została już bardzo nakręcona”. Sędzia ta odpowiada także za skazanie w 2023 r. posłów Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika, mimo że zostali oni wcześniej ułaskawieni przez prezydenta.

– To ważne postanowienie potwierdzające słuszność podnoszonych przez nas argumentów za wyłączeniem sędzi Anny Bator-Ciesielskiej. W opisywanych sprawach, mamy do czynienia z identycznie ukształtowanym składem personalnym w osobie sędzi przewodniczącej sądu pierwszej instancji, sędzi przewodniczącej sądu drugiej instancji oraz oskarżonej. W obu sprawach podobne są także zarzucane czyny, mianowicie naruszenie nietykalności cielesnej i znieważenie. W obydwu przypadkach obrońca oskarżonej postawiła wyrokowi sądu pierwszej instancji również identyczny zarzut, czyli naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania karnego. Trudno wyobrazić sobie, by sędzia Anna Bator-Ciesielska, rozpoznając niniejszą sprawę, miała dojść do odmiennych wniosków, aniżeli te, do których doszła rozpoznając wcześniejszą sprawę. Musiałoby to bowiem prowadzić do samopodważenia uprzednio wydanego wyroku. Sprawia to, że gdyby sąd nie uwzględnił naszego wniosku o wyłączenie sędzi, orzeczenie sądu w niniejszej sprawie, przy tak ukształtowanym składzie z udziałem sędzi Anny Bator-Ciesielskiej, byłoby z góry znane. To nie gwarantowałoby obu stronom postępowania należytego rozpoznania sprawy – zaznacza adw. Bartosz Malewski z Centrum Interwencji Procesowej Instytutu Ordo Iuris.