1

Dwóch mężczyzn skarży się do ETPC na Litwę z powodu braku możliwości sformalizowania ich związku.

2

Instytut Ordo Iuris przedłożył Trybunałowi w Strasburgu opinię przyjaciela sądu, w którym wskazuje, że z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nie wynika prawo do instytucjonalizacji związków jednopłciowych.

3

We wcześniejszym orzecznictwie Trybunał nakazał uregulowanie statusu par jednopłciowych Włochom, Ukrainie, Bułgarii, Rumunii, Rosji i Polsce.


Para dwóch mężczyzn wniosła skargę przeciwko Litwie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z powodu braku możliwości zawarcia przez nich „małżeństwa” lub związku partnerskiego. Mężczyźni skarżą się na naruszenie ich prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka) oraz zakazu dyskryminacji (art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka).

Instytut Ordo Iuris, za zgodą Przewodniczącego II Sekcji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, podjął interwencję w postępowaniu w tej sprawie, występując w charakterze przyjaciela sądu. W swoim stanowisku Instytut Ordo Iuris w szczególności wskazał, że:

– małżeństwo jest jedną z najstarszych instytucji prawnych w Europie, głęboko zakorzenioną w prawie konstytucyjnym i międzynarodowym;

– zdefiniowanie małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny nie powinno być postrzegane jako wyraz irracjonalnych uprzedzeń, lecz ma ono racjonalne uzasadnienie w argumentach historycznych, socjologicznych i moralnych;

– z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nie wynika prawo do instytucjonalizacji związków jednopłciowych. Państwa członkowskie powinny mieć zapewniony szeroki margines swobody w decyzji, jakie udogodnienia i uprawnienia powinny być zarezerwowane dla małżeństw jako związków damsko-męskich, a jakie mogą przysługiwać również osobom w związkach innego rodzaju, w tym jednopłciowych.

Termin wydania wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w tej sprawie nie jest znany. Instytut Ordo Iuris monitoruje ją na bieżąco i będzie informował o kolejnych czynnościach i decyzjach.

Aktualnie w 32 na 46 państw członkowskich Rady Europy pary jednopłciowe mają możliwość sformalizowania związku, w tym w 22 państwach – w formie tzw. małżeństwa. W pozostałych 14 państwach członkowskich prawo krajowe zasadniczo nie reguluje statusu par jednopłciowych jako odrębnej instytucji prawa rodzinnego (Polska, Ukraina, Bułgaria, Rumunia, Albania, Armenia, Azerbejdżan, Bośnia i Hercegowina, Gruzja, Macedonia Północna, Mołdawia, Serbia, Słowacja, Turcja). Jak dotąd, czterem z tych państw Europejski Trybunał Praw Człowieka wprost nakazał uregulowanie tego typu związków: Ukrainie, Bułgarii, Rumunii i Polsce. Trybunał wydawał też wyroki w tych sprawach przeciwko Włochom i Rosji, ale Włochy już wprowadziły związki partnerskie, a Rosja nie jest już członkiem Rady Europy. Trybunał w Strasburgu konsekwentnie podkreśla, że państwa powinny zapewnić jakąś formę prawnego uznania dla stabilnych związków jednopłciowych, ale mają swobodę zarówno w wyborze nazwy (nie musi to być małżeństwo), jak i w zakresie szczegółowych uprawnień, jakie mają takim związkom przysługiwać.

Sprawa D.S. i R.Š. v. Litwa, skarga nr 11326/24.

Zobacz też:

Źródło zdjęcia okładkowego: iStock

Czytaj więcej

Koalicja na Rzecz Ocalenia Polskiej Szkoły apeluje do Prezydenta o powołanie rady do spraw edukacji
21 października 2026

Koalicja na Rzecz Ocalenia Polskiej Szkoły apeluje do Prezydenta o powołanie rady do spraw edukacji

Koalicja na Rzecz Ocalenia Polskiej Szkoły, która zrzesza 94 organizacje…

Lizbona: jak odzyskać kontrolę nad polityką migracyjną? Pełna aula na prezentacji polsko-węgierskiego raportu
21 października 2026

Lizbona: jak odzyskać kontrolę nad polityką migracyjną? Pełna aula na prezentacji polsko-węgierskiego raportu

W Lizbonie zaprezentowano polsko-węgierski raport „Odzyskać kontrolę”, współtworzony przez Instytut…

Sześć państw Ameryki Łacińskiej przeciw „prawom reprodukcyjnym” w Radzie Praw Człowieka ONZ. Region mówi wspólnym głosem w obronie życia i rodziny
21 października 2026

Sześć państw Ameryki Łacińskiej przeciw „prawom reprodukcyjnym” w Radzie Praw Człowieka ONZ. Region mówi wspólnym głosem w obronie życia i rodziny

Argentyna, Chile, Kolumbia, Paragwaj, Peru i Kostaryka zdystansowały się w…

Sejm sędzią we własnej sprawie? Co przemilczano w opinii Komisji Weneckiej o ślubowaniu sędziów TK
20 października 2026

Sejm sędzią we własnej sprawie? Co przemilczano w opinii Komisji Weneckiej o ślubowaniu sędziów TK

Opinia Komisji Weneckiej w sprawie ślubowania sędziów TK wybiórczo traktuje…

Pan Piotr na wolności. Podsumowanie dotychczasowych działań Ordo Iuris w jego sprawie
19 października 2026

Pan Piotr na wolności. Podsumowanie dotychczasowych działań Ordo Iuris w jego sprawie

Sąd odmówił aresztowania pana Piotra, zatrzymanego 16 października. Wcześniej prawnicy…

Oświadczenie zatrzymanego Pana Piotra
17 października 2026

Oświadczenie zatrzymanego Pana Piotra

Publikujemy oświadczenie podpisane przez pana Piotra, zatrzymanego 16 października przez…

Dziś manifestacja przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ordo Iuris zapewnia pomoc prawną
17 października 2026

Dziś manifestacja przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ordo Iuris zapewnia pomoc prawną

W związku z obawą pacyfikacji miasteczka pod Trybunałem Konstytucyjnym podczas…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
16 października 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego…

Prezydent zawetował ustawę o wykonywaniu orzeczeń ETPC. Uzasadnienie zgodne z rekomendacjami Ordo Iuris
16 października 2026

Prezydent zawetował ustawę o wykonywaniu orzeczeń ETPC. Uzasadnienie zgodne z rekomendacjami Ordo Iuris

Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę o wykonywaniu orzeczeń ETPC….

Zwolniona za słowa „jestem pro-life”. Sąd oceni, czy szkoła ukarała nauczycielkę za przekonania
16 października 2026

Zwolniona za słowa „jestem pro-life”. Sąd oceni, czy szkoła ukarała nauczycielkę za przekonania

Anita Meston, brytyjska nauczycielka z 28-letnim stażem, straciła pracę po…