1

Dwóch mężczyzn skarży się do ETPC na Litwę z powodu braku możliwości sformalizowania ich związku.

2

Instytut Ordo Iuris przedłożył Trybunałowi w Strasburgu opinię przyjaciela sądu, w którym wskazuje, że z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nie wynika prawo do instytucjonalizacji związków jednopłciowych.

3

We wcześniejszym orzecznictwie Trybunał nakazał uregulowanie statusu par jednopłciowych Włochom, Ukrainie, Bułgarii, Rumunii, Rosji i Polsce.


Para dwóch mężczyzn wniosła skargę przeciwko Litwie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z powodu braku możliwości zawarcia przez nich „małżeństwa” lub związku partnerskiego. Mężczyźni skarżą się na naruszenie ich prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka) oraz zakazu dyskryminacji (art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka).

Instytut Ordo Iuris, za zgodą Przewodniczącego II Sekcji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, podjął interwencję w postępowaniu w tej sprawie, występując w charakterze przyjaciela sądu. W swoim stanowisku Instytut Ordo Iuris w szczególności wskazał, że:

– małżeństwo jest jedną z najstarszych instytucji prawnych w Europie, głęboko zakorzenioną w prawie konstytucyjnym i międzynarodowym;

– zdefiniowanie małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny nie powinno być postrzegane jako wyraz irracjonalnych uprzedzeń, lecz ma ono racjonalne uzasadnienie w argumentach historycznych, socjologicznych i moralnych;

– z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nie wynika prawo do instytucjonalizacji związków jednopłciowych. Państwa członkowskie powinny mieć zapewniony szeroki margines swobody w decyzji, jakie udogodnienia i uprawnienia powinny być zarezerwowane dla małżeństw jako związków damsko-męskich, a jakie mogą przysługiwać również osobom w związkach innego rodzaju, w tym jednopłciowych.

Termin wydania wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w tej sprawie nie jest znany. Instytut Ordo Iuris monitoruje ją na bieżąco i będzie informował o kolejnych czynnościach i decyzjach.

Aktualnie w 32 na 46 państw członkowskich Rady Europy pary jednopłciowe mają możliwość sformalizowania związku, w tym w 22 państwach – w formie tzw. małżeństwa. W pozostałych 14 państwach członkowskich prawo krajowe zasadniczo nie reguluje statusu par jednopłciowych jako odrębnej instytucji prawa rodzinnego (Polska, Ukraina, Bułgaria, Rumunia, Albania, Armenia, Azerbejdżan, Bośnia i Hercegowina, Gruzja, Macedonia Północna, Mołdawia, Serbia, Słowacja, Turcja). Jak dotąd, czterem z tych państw Europejski Trybunał Praw Człowieka wprost nakazał uregulowanie tego typu związków: Ukrainie, Bułgarii, Rumunii i Polsce. Trybunał wydawał też wyroki w tych sprawach przeciwko Włochom i Rosji, ale Włochy już wprowadziły związki partnerskie, a Rosja nie jest już członkiem Rady Europy. Trybunał w Strasburgu konsekwentnie podkreśla, że państwa powinny zapewnić jakąś formę prawnego uznania dla stabilnych związków jednopłciowych, ale mają swobodę zarówno w wyborze nazwy (nie musi to być małżeństwo), jak i w zakresie szczegółowych uprawnień, jakie mają takim związkom przysługiwać.

Sprawa D.S. i R.Š. v. Litwa, skarga nr 11326/24.

Zobacz też:

Źródło zdjęcia okładkowego: iStock

Czytaj więcej

Walka z surogacją niezależnie od jej przyczyn. Ordo Iuris w międzynarodowej koalicji
12 listopada 2026

Walka z surogacją niezależnie od jej przyczyn. Ordo Iuris w międzynarodowej koalicji

Instytut Ordo Iuris dołączył do międzynarodowej koalicji organizacji pozarządowych, która…

Ordo Iuris w Sejmie: surogacja to zagrożenie dla kobiet i dzieci
10 listopada 2026

Ordo Iuris w Sejmie: surogacja to zagrożenie dla kobiet i dzieci

Prawnicy Ordo Iuris wzięli udział w sejmowym posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu…

Zatrzymany za rzekome groźby wobec Donalda Tuska. Uczestnik protestu przed Trybunałem już na wolności
10 listopada 2026

Zatrzymany za rzekome groźby wobec Donalda Tuska. Uczestnik protestu przed Trybunałem już na wolności

Sąd nie uwzględnił wniosku o tymczasowe aresztowanie mężczyzny zatrzymanego podczas…

Marsz Niepodległości – pomoc prawna dla uczestników
10 listopada 2026

Marsz Niepodległości – pomoc prawna dla uczestników

Instytut Ordo Iuris udziela bezpłatnej pomocy prawnej uczestnikom Marszu Niepodległości….

Ścigany za słowa. Ordo Iuris broni przewodniczącego „Policyjnej Solidarności”
9 listopada 2026

Ścigany za słowa. Ordo Iuris broni przewodniczącego „Policyjnej Solidarności”

Instytut Ordo Iuris broni mł. asp. Jacka Łukasika, przewodniczącego związku…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
6 listopada 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Po nocnym, siłowym przejęciu siedziby Trybunału Konstytucyjnego 30 października Instytut…

Przełom w sprawie sióstr zmarłego Oskarka. Sąd: rodzinie potrzebne wsparcie, nie piecza zastępcza
6 listopada 2026

Przełom w sprawie sióstr zmarłego Oskarka. Sąd: rodzinie potrzebne wsparcie, nie piecza zastępcza

Sąd nie ograniczył władzy rodzicielskiej matce zmarłego w pieczy zastępczej…

Sąd nakazał Klementynie Suchanow przeprosić Ordo Iuris. Nieprawdziwe twierdzenia aktywistki obalone
6 listopada 2026

Sąd nakazał Klementynie Suchanow przeprosić Ordo Iuris. Nieprawdziwe twierdzenia aktywistki obalone

Sąd Okręgowy w Warszawie nakazał Klementynie Suchanow przeprosić Instytut Ordo…

Zakazana konferencja w Paryżu. Debata o imigracji i tak się odbyła – w radiu i w internecie
5 listopada 2026

Zakazana konferencja w Paryżu. Debata o imigracji i tak się odbyła – w radiu i w internecie

Francuskie władze zakazały konferencji „Remigracja – otwórzmy debatę”, a sąd…

Tylko Stolica Apostolska przeciwko eutanazji. Debata na forum ONZ
5 listopada 2026

Tylko Stolica Apostolska przeciwko eutanazji. Debata na forum ONZ

Specjalny Sprawozdawca ONZ Reem Alsalem ostrzegła na forum Trzeciego Komitetu…