1

Dwóch mężczyzn skarży się do ETPC na Litwę z powodu braku możliwości sformalizowania ich związku.

2

Instytut Ordo Iuris przedłożył Trybunałowi w Strasburgu opinię przyjaciela sądu, w którym wskazuje, że z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nie wynika prawo do instytucjonalizacji związków jednopłciowych.

3

We wcześniejszym orzecznictwie Trybunał nakazał uregulowanie statusu par jednopłciowych Włochom, Ukrainie, Bułgarii, Rumunii, Rosji i Polsce.


Para dwóch mężczyzn wniosła skargę przeciwko Litwie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z powodu braku możliwości zawarcia przez nich „małżeństwa” lub związku partnerskiego. Mężczyźni skarżą się na naruszenie ich prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka) oraz zakazu dyskryminacji (art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka).

Instytut Ordo Iuris, za zgodą Przewodniczącego II Sekcji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, podjął interwencję w postępowaniu w tej sprawie, występując w charakterze przyjaciela sądu. W swoim stanowisku Instytut Ordo Iuris w szczególności wskazał, że:

– małżeństwo jest jedną z najstarszych instytucji prawnych w Europie, głęboko zakorzenioną w prawie konstytucyjnym i międzynarodowym;

– zdefiniowanie małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny nie powinno być postrzegane jako wyraz irracjonalnych uprzedzeń, lecz ma ono racjonalne uzasadnienie w argumentach historycznych, socjologicznych i moralnych;

– z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nie wynika prawo do instytucjonalizacji związków jednopłciowych. Państwa członkowskie powinny mieć zapewniony szeroki margines swobody w decyzji, jakie udogodnienia i uprawnienia powinny być zarezerwowane dla małżeństw jako związków damsko-męskich, a jakie mogą przysługiwać również osobom w związkach innego rodzaju, w tym jednopłciowych.

Termin wydania wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w tej sprawie nie jest znany. Instytut Ordo Iuris monitoruje ją na bieżąco i będzie informował o kolejnych czynnościach i decyzjach.

Aktualnie w 32 na 46 państw członkowskich Rady Europy pary jednopłciowe mają możliwość sformalizowania związku, w tym w 22 państwach – w formie tzw. małżeństwa. W pozostałych 14 państwach członkowskich prawo krajowe zasadniczo nie reguluje statusu par jednopłciowych jako odrębnej instytucji prawa rodzinnego (Polska, Ukraina, Bułgaria, Rumunia, Albania, Armenia, Azerbejdżan, Bośnia i Hercegowina, Gruzja, Macedonia Północna, Mołdawia, Serbia, Słowacja, Turcja). Jak dotąd, czterem z tych państw Europejski Trybunał Praw Człowieka wprost nakazał uregulowanie tego typu związków: Ukrainie, Bułgarii, Rumunii i Polsce. Trybunał wydawał też wyroki w tych sprawach przeciwko Włochom i Rosji, ale Włochy już wprowadziły związki partnerskie, a Rosja nie jest już członkiem Rady Europy. Trybunał w Strasburgu konsekwentnie podkreśla, że państwa powinny zapewnić jakąś formę prawnego uznania dla stabilnych związków jednopłciowych, ale mają swobodę zarówno w wyborze nazwy (nie musi to być małżeństwo), jak i w zakresie szczegółowych uprawnień, jakie mają takim związkom przysługiwać.

Sprawa D.S. i R.Š. v. Litwa, skarga nr 11326/24.

Zobacz też:

Źródło zdjęcia okładkowego: iStock

Czytaj więcej

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
2 października 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Instytut Ordo Iuris przekazał Prezydentowi RP ponad 10 tysięcy podpisów…

Ponad 10 tys. podpisów pod apelem o weto dla „ustawy strasburskiej” trafiło do Kancelarii Prezydenta
2 października 2026

Ponad 10 tys. podpisów pod apelem o weto dla „ustawy strasburskiej” trafiło do Kancelarii Prezydenta

Przedstawiciele Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny złożyli w…

„Prawa reprodukcyjne” prawami człowieka, a „usługi aborcyjne” filarem „równości płci” – rezolucja Parlamentu Europejskiego
2 października 2026

„Prawa reprodukcyjne” prawami człowieka, a „usługi aborcyjne” filarem „równości płci” – rezolucja Parlamentu Europejskiego

Parlament Europejski przyjął rezolucję o nierównościach płci w dziedzinie zdrowia….

Zjednoczeni na rzecz życia i rodziny – nowa koalicja w ONZ
1 października 2026

Zjednoczeni na rzecz życia i rodziny – nowa koalicja w ONZ

Instytut Ordo Iuris dołączył do nowej Koalicji Społeczeństwa Obywatelskiego na…

Realna pomoc dla matek i ochrona życia nienarodzonych dzieci – stanowisko Ordo Iuris dla Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet
28 września 2026

Realna pomoc dla matek i ochrona życia nienarodzonych dzieci – stanowisko Ordo Iuris dla Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet

Instytut Ordo Iuris przekazał Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet stanowisko…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
28 września 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Czworo dzieci z Warszawy pozostanie z matką dzięki interwencji prawników…

Przerwa w pracy biura
23 września 2026

Przerwa w pracy biura

Informujemy, że biuro Instytutu Ordo Iuris będzie nieczynne w dniach…

Słowacja nie musi uznawać „małżeństwa” jednopłciowego zawartego w Wielkiej Brytanii. Opinia Ordo Iuris dla ETPC
23 września 2026

Słowacja nie musi uznawać „małżeństwa” jednopłciowego zawartego w Wielkiej Brytanii. Opinia Ordo Iuris dla ETPC

Instytut Ordo Iuris przedstawił Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka opinię w…

Czworo dzieci pozostaje z matką. Interwencja w obronie rodziny z Warszawy
22 września 2026

Czworo dzieci pozostaje z matką. Interwencja w obronie rodziny z Warszawy

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uchylił decyzję o umieszczeniu czworga…

Ordo Iuris dla ONZ: ochrona życia nienarodzonych dzieci nie zagraża zdrowiu i życiu matek
22 września 2026

Ordo Iuris dla ONZ: ochrona życia nienarodzonych dzieci nie zagraża zdrowiu i życiu matek

Instytut Ordo Iuris przedstawił Biuru Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw…