Syn wraca pod opiekę rodziców. Rodzice walczą o pełnię władzy rodzicielskiej

Sąd Rejonowy prowadził postępowanie dot. ograniczenia władzy rodzicielskiej nad 16-letnim chłopcem ze stwierdzonym autyzmem atypowym. Postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej zostało wszczęte po wpłynięciu do Sądu informacji z Komendy Rejonowej Policji w Warszawie o zgłoszeniu się w listopadzie 2024 r.  małoletniego do Fundacji, w której odbywał wcześniej tzw. trening umiejętności społecznych (TUS), który to małoletni miał stwierdzić, że doświadcza przemocy ze strony matki i brata. Małoletni zgłosił też, że w tym dniu pokłócił się z matką, w wyniku czego matka miała uderzyć syna otwartą ręką w twarz. Nastolatek twierdził przy tym, że doświadcza przemocy fizycznej ze strony matki i brata od około 7. roku życia, która objawia się biciem oraz kierowaniem w jego stronę wyzwisk. W trakcie rozmowy z psychologiem dodał również, że ojciec stosuje wobec niego przemoc psychiczną, objawiającą się również kierowaniem w jego stronę wyzwisk. Jednak w trakcie rozmowy nie potrafił przytoczyć konkretnych przykładów. Chłopiec zgłosił się do tej fundacji, ponieważ była mu znana, gdyż wcześniej uczęszczał na jeden z turnusów organizowanych przez placówkę. 

Fundacja nie zweryfikowała tych informacji z rodzicami, a mając dane o chorobie chłopca powiadomiła od razu Policję o rzekomej przemocy. Chłopiec twierdził, że nie chce wrócić do domu. Już w dniu zgłoszenia się do Fundacji został umieszczony w trybie zabezpieczenia w Domu Dziecka, a wobec rodziców wszczęto procedurę Niebieskiej Karty.

Małoletni po umieszczeniu w placówce odwołał jednak swoje stwierdzenia na temat rzekomej przemocy doznawanej ze strony najbliższych i deklarował chęć powrotu do domu. Pojawiły się także trudności w jego funkcjonowaniu, zgłaszał również myśli rezygnacyjne, w konsekwencji czego został skierowany a konsultację w szpitalu. Rodzice chłopca regularnie odwiedzali syna w placówce i dążyli do natychmiastowego przejęcia nad nim opieki. Zapewnili mu też pomoc terapeutyczną. Nastolatek początkowo nie chciał widywać się z rodzicami, jednakże po tygodniu spędzonym w placówce opiekuńczej zaczął uczestniczyć w spotkaniach z nimi. Nie radził sobie ze stresem, oczekiwał spełniania jego życzeń, miał nieadekwatne wyobrażenia o otaczającej go rzeczywistości i nie tolerował nadzoru innych osób. 

Małoletni jest dzieckiem autystycznym ze zdiagnozowanym autyzmem atypowym i trudnościami adaptacyjnymi. Pobyt w placówce wychowawczej był dla niego wstrząsem emocjonalnym. Takie dziecko nie potrafi bowiem właściwie ocenić sytuacji ani przewidywać skutków swoich działań. Nastolatek ten generalizuje i wyolbrzymia zdarzenia, które go spotykają, i cierpi na nadwrażliwość słuchową i dotykową. W domu dziecka brakowało mu prywatności i możliwości izolacji, które są dla niego niezbędne. 

Zrozpaczeni rodzic zwrócili się o pomoc do Instytutu Ordo Iuris. Prawnicy Centrum Interwencji Procesowej Instytutu Ordo Iuris wnosili o zmianę zabezpieczenia i powrót dziecka do domu rodzinnego, a następnie o stwierdzenie braku okoliczności uzasadniających wydanie zarządzeń opiekuńczych w trybie art. 109 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego uczestnikom postępowania oraz o zachowanie pełnej władzy rodzicielskiej nad małoletnim. 

Pod koniec stycznia 2025 r. Sąd, po uprzednim wniosku prawników Ordo Iuris i wysłuchaniu małoletniego, zmienił swoje postanowienie na czas trwania postępowania, pozwalając na powrót nastolatka do domu rodzinnego, oraz poddał wykonywanie władzy rodzicielskiej częstym nadzorom kuratorskim (raz na dwa tygodnie). Zobowiązał jednocześnie rodziców do kontynuowania terapii oraz leczenia syna. Rodzice nastolatka z autyzmem atypowym zgłosili się do MOPS celem przyznania asystenta rodziny. Warto zaznaczyć, że już w przeszłości uczestniczyli w Warsztatach Umiejętności Wychowawczych w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, a także odbyli konsultacje psychoterapeutyczne.

Rodzice nastolatka są małżeństwem i z tego związku pochodzi pięcioro dzieci.  Rodzice wobec pozostałych dzieci zawsze mieli pełną władzę rodzicielską. Nastolatek ma dziś 17 lat i chodzi do liceum. 

Był zgłoszony przed tą sprawą do Poradni Psychologiczno–Pedagogicznej w celu diagnozy, gdzie po przeprowadzonym badaniu zlecono konsultację psychiatryczną pod kątem występowania zaburzeń rozwoju, uczęszczał na terapię integracji sensorycznej (SI), a także na zajęcia logopedyczne. U małoletniego zaobserwowano w rozwoju ruchowym trudności z koordynacją, utrzymaniem równowagi, niezgrabność ruchów, wystąpiły problemy dotyczące relacji rówieśniczych, jak też przeszkadzał mu hałas. W październiku 2024 r. psychiatra rozpoznał u małoletniego autyzm atypowy i zaburzenia adaptacyjne. 

Na początku grudnia 2024 r. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna wydała wobec małoletniego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność dziecka z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera. Na początku marca 2025 r. wydane zostało wobec małoletniego orzeczenie o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności lekkiego. Nastolatek odbył konsultację przed podjęciem psychoterapii, a obecnie pozostaje pod opieką psychologiczną i psychiatryczną, odbywa psychoterapię, będzie też odbywał dalsze zajęcia TUS. 

Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło żadnych sytuacji zagrażających dobru małoletniego dziecka. Całościowy materiał dowodowy potwierdził prawidłowe wykonywanie władzy rodzicielskiej. Mimo to Sąd I instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie postanowił ograniczyć władzę rodzicielską poprzez nadzór kuratora oraz zobowiązanie do kontynuowania wsparcia psychologicznego małoletniego, w celu… pomocy rodzinie. 

Z takim uzasadnieniem nie zgadzają się rodzice, wskazując, że nadzór kuratora nie stanowi jakiejkolwiek pomocy rodzinie, a jest jedynie utrudnieniem w bieżącym wykonywaniu władzy rodzicielskiej, w tym poprzez konieczność każdorazowego raportowania o wszelkiej pomocy psychiatrycznej i psychologicznej, którą rodzice otaczają swojego syna. 

Dlatego też w tym tygodniu prawnicy Centrum Interwencji Procesowej Instytutu Ordo Iuris składają apelację od decyzji sądu.

Na prośbę naszych beneficjentów nie ujawniamy danych osobowych czy innych szczegółów, mogących pomóc w jednoznacznej identyfikacji chłopca w jego środowisku.