Kolejne polskie gminy przyjmują uchwały, które wiążą stawki opłaty za wywóz odpadów komunalnych z ilością zużytej wody. Rozwiązanie takie jest szczególnie niekorzystne dla rodzin wychowujących dzieci. Prowadzi bowiem do znacznego obciążenia budżetu domowego. Instytut Ordo Iuris, w memorandum przekazanym Ministerstwu Klimatu i Środowiska, zauważa, że uchwały te naruszają niektóre zasady konstytucyjne. Prawnicy zaproponowali zmiany prawne, które uniemożliwią tego rodzaju praktyki.
Instytut zwraca uwagę, że powiązanie stawek opłat za wywóz odpadów komunalnych z ilością zużytej wody nie ma racjonalnego uzasadnienia. Przyjmowane przez poszczególne gminy, w oparciu o istniejące przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przepisy prawa miejscowego są niekorzystne dla rodzin wychowujących dzieci. Uchwały takie są często obarczone również innymi wadami prawnymi – działają ze skutkiem wstecznym, zawierają nieprecyzyjne rozwiązania oraz dyskryminują mieszkańców, którzy nie posiadają wodomierza. W memorandum prawnicy proponują usunięcie przepisu będącego podstawą do ich wydawania.
Ordo Iuris wskazuje, że uchwały te naruszają konstytucyjne zasady równości (art. 32 ust. 1) i sprawiedliwości społecznej (art. 2). Sprzeciwiają się także art. 18 ustawy zasadniczej, który zakłada, że władze powinny otaczać rodzinę szczególną opieką i ochroną. Ordo Iuris przypomina także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2004 r., gdzie stwierdzono, że „obciążenie obowiązkiem podatkowym nie może naruszać istoty (…) wartości objętych ochroną konstytucyjną, m.in. przewidzianych w przepisach deklarujących objęcie małżeństwa i rodziny nie tylko ochroną, ale i opieką Rzeczypospolitej Polskiej”.
Już wcześniej Instytut podjął interwencję w sprawie warszawskiej uchwały ustalającej wysokość opłat za wywóz odpadów komunalnych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedłożona została opinia w sprawie zainicjowanej przez prokuraturę. Z własną skargą wystąpił także dr Tymoteusz Zych, wiceprezes Instytutu i radca prawny.
„Z całej Polski do Instytutu spływają skargi dotyczące uchwał ustalających krzywdzące i nadmiernie wygórowane stawki opłat za wywóz nieczystości. Niestety nie jesteśmy w stanie podjąć interwencji w każdej sprawie. Dlatego też uznaliśmy, że najrozsądniej zaproponować takie zmiany, które rozwiążą problem w skali ogólnokrajowej. Stąd też w złożonym do Ministerstwa Klimatu i Środowiska memorandum wskazujemy na konieczność modyfikacji w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach” – komentuje dr Bartosz Zalewski z Instytutu Ordo Iuris.
