1
Senat Włoch ostatecznie przyjął ustawę wzmacniającą prawa rodziców w zakresie szkolnych zajęć dotyczących seksualności, kończąc trwający ponad rok proces legislacyjny.
2
Udział uczniów w takich zajęciach wymaga uprzedniej, świadomej zgody rodziców lub pełnoletnich uczniów oraz wcześniejszego udostępnienia szczegółowych materiałów dydaktycznych i informacji o przebiegu zajęć.
3
Ustawa wyłącza możliwość organizowania odrębnych zajęć dotyczących seksualności w przedszkolach i szkołach podstawowych.
4
Nowe przepisy zwiększają kontrolę nad kwalifikacjami ekspertów zewnętrznych oraz nakładają na szkoły dodatkowe obowiązki informacyjne i gwarancje wobec rodziców i uczniów.
5
W ostatecznej wersji nie utrzymano przyjętej wcześniej przez komisję parlamentarną poprawki, która rozszerzała zakaz prowadzenia takich zajęć na szkoły średnie I stopnia.
Konieczność „świadomej zgody”
Na początku czerwca włoski Senat przyjął ustawę wzmacniającą prawa rodziców w odniesieniu do zajęć szkolnych dotyczących seksualności. Nowe przepisy wprowadzają obowiązek uzyskania uprzedniej, świadomej zgody rodziców oraz zwiększają kontrolę nad treściami przekazywanymi uczniom i udziałem podmiotów zewnętrznych. Proces legislacyjny trwał ponad rok i obejmował szereg zmian oraz poprawek zgłaszanych na kolejnych etapach prac parlamentarnych.
W drugiej połowie maja 2025 roku Giuseppe Valditara, minister edukacji Włoch z ramienia tworzącej tamtejszą koalicję rządową partii Liga (Lega) wniósł do Izby Deputowanych projekt ustawy mającej na celu zaostrzenie i uregulowanie zasad prowadzenia zajęć dotyczących seksualności w szkołach. Projekt przedstawiony przez konserwatywnego polityka przewidywał ustanowienie obowiązku uzyskania uprzedniej, pisemnej i „świadomej zgody” (consenso informato) rodziców (lub pełnoletnich uczniów) wydawanej co najmniej siedem dni przed zajęciami, po wcześniejszym udostępnieniu szczegółowych materiałów dydaktycznych i informacji o ich przebiegu. Proponowano tam także wyłączenie organizowania odrębnych zajęć i projektów dotyczących seksualności w przedszkolach i szkołach podstawowych, z zastrzeżeniem treści przewidzianych w krajowych wytycznych programowych. Dodatkowo udział podmiotów zewnętrznych w zajęciach edukacyjnych miałby być zatwierdzany przez organy szkoły na podstawie kryteriów dotyczących ich kwalifikacji oraz zgodności z celami i poziomem dojrzałości uczniów.
W trakcie prac legislacyjnych (w październiku) do projektu zgłoszono poprawki, w ramach których postulowano rozszerzenie zakazu prowadzenia jakichkolwiek zajęć dotyczących tematyki seksualności na szkoły średnie pierwszego stopnia (obejmują one swym zakresem wiekowym dzieci i młodzież w wieku od 11 do 14 lat). Poprawki te zostały następnie przyjęte przez VII Komisję Kultury, Nauki i Edukacji działającą w ramach Izby Deputowanych.
Następnie projekt ustawy, uwzględniający poprawki zgłoszone w trakcie dalszych etapów procesu legislacyjnego, został poddany głosowaniu w Izbie Deputowanych, która 3 grudnia 2025 roku opowiedziała się za jego przyjęciem. Spośród 265 obecnych na sali parlamentarzystów, 151 zagłosowało za projektem, 113 było przeciw, a 1 deputowany wstrzymał się od głosu.
Senat popiera ochronę praw dzieci i rodziców
W dalszej kolejności projekt ustawy został skierowany do prac w Senacie. W głosowaniu przeprowadzonym 4 czerwca tego roku izba wyższa Parlamentu Włoch opowiedziała się za jego przyjęciem – za projektem zagłosowało 78 senatorów, natomiast przeciw było 38 parlamentarzystów. W konsekwencji projekt został ostatecznie uchwalony i stał się obowiązującym prawem.
Nowa włoska ustawa zachowuje zasadnicze założenia pierwotnego projektu rządowego, którego celem było wzmocnienie praw rodziców w odniesieniu do zajęć szkolnych poruszających tematykę seksualności. Zgodnie z przyjętymi przepisami szkoły są zobowiązane do uzyskania uprzedniej, świadomej zgody rodziców lub pełnoletnich uczniów na udział w takich zajęciach, a przed jej wyrażeniem muszą udostępnić materiały dydaktyczne oraz przekazać szczegółowe informacje o celach, treściach i sposobie prowadzenia zajęć. Ustawa przewiduje również szczególne zasady angażowania ekspertów zewnętrznych, których kwalifikacje i doświadczenie mają podlegać ocenie organów szkoły. Ponadto w przedszkolach i szkołach podstawowych wyłączono możliwość organizowania zajęć poświęconych zagadnieniom związanym z seksualnością.
W toku prac parlamentarnych projekt został uzupełniony o dodatkowe gwarancje dla rodziców i uczniów, w tym obowiązek informowania o alternatywnych zajęciach przewidzianych dla osób nieuczestniczących w tego rodzaju aktywnościach oraz wymóg obecności nauczyciela podczas zajęć prowadzonych z udziałem niepełnoletnich.
W ostatecznej wersji projektu nie udało się utrzymać przyjętej w październiku 2025 roku przez komisję parlamentarną poprawki, która rozszerzała zakaz prowadzenia zajęć dotyczących seksualności również na szkoły średnie I stopnia (szkoły średnie dla uczniów w wieku ok. 11–14 lat).
– Przyjęcie nowych przepisów przyjętych przez włoski parlament należy ocenić pozytywnie jako działanie służące wzmocnieniu ochrony dzieci i młodzieży w szczególnie wrażliwej sferze dotyczącej rozwoju psychoseksualnego. Ustawa bazuje na założeniu, że to rodzice ponoszą pierwszorzędną odpowiedzialność za wychowanie swoich dzieci i dlatego powinni mieć rzeczywistą możliwość zapoznania się z treściami przekazywanymi w szkole oraz decydowania o udziale swoich dzieci w zajęciach dotyczących seksualności. Przyjęte rozwiązania zwiększają przejrzystość działań placówek oświatowych, a jednocześnie wzmacniają gwarancje poszanowania praw rodziny jako podstawowego środowiska wychowawczego. W tym kontekście włoskie regulacje mogą stanowić przykład próby pogodzenia zadań szkoły z koniecznością zapewnienia dzieciom ochrony adekwatnej do ich wieku i stopnia dojrzałości oraz respektowania praw rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami – podkreśla Patryk Ignaszczak, analityk Centrum Prawa Międzynarodowego Ordo Iuris.
Przeczytaj też:
- Edukacja zdrowotna wbrew rodzicom. Minister Nowacka forsuje ideologiczny projekt
- Nowacka idzie na wojnę z rodzicami. Edukacja zdrowotna przedmiotem obowiązkowym
Źródło zdjęcia okładkowego: iStock
