Wyrokiem z 22 października 2020 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis dotyczycący dopuszczalności przerwania ciąży, a tym samym uśmiercenia dziecka poczętego, w sytuacji, gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia albo nieuleczalnej choroby zagrażającej życiu dziecka in utero jest niezgodny Konstytucją. Orzeczenie Trybunału wejdzie w życie z dniem jego publikacji w Dzienniku Ustaw, nabywając moc powszechnie obowiązującą. Tym samym zakazana w Polsce zostanie aborcja ze względów eugenicznych. Wyrok ma charakter ostateczny (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP). Prawo polskie nie zna procedury, która pozwalałaby na jego podważenie. Instytut Ordo Iuris przygotował analizę wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Wyrokiem z 22 października 2020 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis dotyczycący dopuszczalności przerwania ciąży, a tym samym uśmiercenia dziecka poczętego, w sytuacji, gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia albo nieuleczalnej choroby zagrażającej życiu dziecka in utero jest niezgodny Konstytucją. Orzeczenie Trybunału wejdzie w życie z dniem jego publikacji w Dzienniku Ustaw, nabywając moc powszechnie obowiązującą. Tym samym zakazana w Polsce zostanie aborcja ze względów eugenicznych. Wyrok ma charakter ostateczny (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP). Prawo polskie nie zna procedury, która pozwalałaby na jego podważenie. Instytut Ordo Iuris przygotował analizę wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

PRZECZYTAJ ANALIZĘ

Postępowanie w sprawie zainicjowała grupa posłów na Sejm RP reprezentowana przez dra Bartłomieja Wróblewskiego oraz Piotra Uścińskiego. Wnioskodawcy zakwestionowali konstytucyjność przesłanki z art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.r. jako legalizującej praktyki eugeniczne w stosunku do dziecka jeszcze nieurodzonego, odmawiając mu tym samym poszanowania i ochrony godności człowieka. Podnieśli ponadto szereg innych okoliczności pozwalających stwierdzić zgodność wskazanego przepisu z polską ustawą zasadniczą. Przede wszystkim można wskazać tu uzależnienie ochrony prawnej życia dziecka poczętego od stanu jego zdrowia, co stanowiło bezpośrednią dyskryminację oraz legalizację przerywania ciąży bez dostatecznego usprawiedliwienia koniecznością ochrony innej wartości, prawa lub wolności konstytucyjnej, a także posługiwania się przy tym nieokreślonymi kryteriami tej legalizacji, naruszając w ten sposób gwarancje konstytucyjne dla życia ludzkiego.

Z mocy prawa status uczestników postępowania przysługiwał również Sejmowi RP oraz Prokuratorowi Generalnemu. W przedłożonych stanowiskach zarówno Sejm, jak i Prokurator Generalny wskazali na sprzeczność dopuszczalności aborcji eugenicznej z Konstytucją RP.  W tygodniu poprzedzającym orzeczenie Trybunału również Instytut Ordo Iuris przekazał opinię w przedmiocie postępowania do wszystkich Sędziów Trybunału Konstytucyjnego, podnosząc szereg argumentów, jednoznacznie wskazujących na niekonstytucyjny charakter aborcji eugenicznej. Ordo Iuris podkreśliło, że obok naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony życia, przesłanka eugeniczna narusza także wiążące Polskę umowy międzynarodowe. Opinia Instytutu została poparta przez 30 organizacji społecznych i eksperckich, m.in. ze Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Kolumbii czy Węgier.

Do wyroku Trybunału Konstytucyjnego odniósł się adwokat Jerzy Kwaśniewski, Prezes Instytutu Ordo Iuris: „Polska podnosi standard ochrony praw człowieka, praw dzieci niepełnosprawnych. Przyszedł czas, aby powiedzieć jasno: aborcja nie pasuje do XXI wieku, nawet wbrew wygodzie innych ludzi. To orzeczenie ma moc konstytucyjną to znaczy, że ma moc wyższą niż ustawa. W praktyce oznacza to, że aby kiedykolwiek w Polsce przywrócić dyskryminację dzieci chorych, żeby przywrócić aborcyjną procedurę legalną w świetle prawa, należy zgromadzić 2/3 głosów w parlamencie, aby dokonać zmiany ustawy zasadniczej”. 

Adwokat Rafał Dorosiński, Dyrektor Centrum Analiz Prawnych Instytutu Ordo Iuris stwierdził, że wyrok TK to „zwycięstwo nad prawdziwym piekłem kobiet”, przypomniał także, że już w 2016 roku Instytut przedstawił pakiet pn. „Pomoc dla kobiet i rodzin zamiast aborcji”, obejmujący nowelizacje 4 ustaw, 3 rozporządzeń oraz projekt nowego rozporządzenia. Prezes Instytutu zapowiedział zaproszenie do konsultacji i pracy nad nowymi rozwiązaniami prawnymi szerokiego grona przedstawicieli zainteresowanych środowisk i zaangażowanych organizacji pozarządowych. 

Czytaj więcej

Czechy zgodnie z prawem międzynarodowym odrzucają Konwencję Stambulską – opinia Ordo Iuris dla ONZ
8 stycznia 2026

Czechy zgodnie z prawem międzynarodowym odrzucają Konwencję Stambulską – opinia Ordo Iuris dla ONZ

Brak ratyfikacji Konwencji Stambulskiej nie oznacza braku ochrony kobiet, lecz…

Rodzice nie stosowali przemocy. Nastolatka wróciła do domu przed Bożym Narodzeniem
7 stycznia 2026

Rodzice nie stosowali przemocy. Nastolatka wróciła do domu przed Bożym Narodzeniem

Postępowania prowadzone w tej sprawie nie potwierdziły występowania przemocy w…

Profanacja krzyża w szkole w Kielnie. Jutro protest rodziców i mieszkańców
7 stycznia 2026

Profanacja krzyża w szkole w Kielnie. Jutro protest rodziców i mieszkańców

Rodzice uczniów podkreślają, że kluczowe będą ustalenia kuratorium oraz jednoznaczne…

Izba Reprezentantów USA przeciwko „zmianie płci” małoletnich. Projekt ustawy przyjęty
5 stycznia 2026

Izba Reprezentantów USA przeciwko „zmianie płci” małoletnich. Projekt ustawy przyjęty

Autorzy projektu postulują m.in. wprowadzenie kary pozbawienia wolności do 10…

Studium Służby Ojczyźnie – Nowy program formacji kadr rusza w lutym
3 stycznia 2026

Studium Służby Ojczyźnie – Nowy program formacji kadr rusza w lutym

Centrum Edukacyjne Ordo Iuris, Stowarzyszenie im. Ks. Piotra Skargi, Centrum…

Zobacz, co udało nam się osiągnąć w minionym roku
2 stycznia 2026

Zobacz, co udało nam się osiągnąć w minionym roku

W tym tygodniu zakończył się rok 2025. Z tej okazji…

Właśnie ukazał się 8. tom czasopisma naukowego „Kultura prawna”
2 stycznia 2026

Właśnie ukazał się 8. tom czasopisma naukowego „Kultura prawna”

Najnowszy numer periodyku Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris,…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
31 grudnia 2025

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Adw. Nikodem Bernaciak przekonuje, że rządowy projekt ustawy o „statusie…

Porozumienie USA-ONZ: pomoc humanitarna wolna od ideologii
30 grudnia 2025

Porozumienie USA-ONZ: pomoc humanitarna wolna od ideologii

„Dzisiejsze porozumienie zapoczątkowuje nową erę działań humanitarnych ONZ i przywództwa…

Ideologiczne sformułowania wykreślone z rezolucji ONZ. Historyczne zwycięstwo sił konserwatywnych i prorodzinnych w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ
29 grudnia 2025

Ideologiczne sformułowania wykreślone z rezolucji ONZ. Historyczne zwycięstwo sił konserwatywnych i prorodzinnych w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ

W trakcie obrad delegaci państw członkowskich zaakceptowali poprawki, na mocy…