Problematyka transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego stwierdzających zawarcie „małżeństwa” pomiędzy osobami tej samej płci stała się w ostatnich miesiącach przedmiotem szerokiej dyskusji prawnej, wywołanej przede wszystkim dwoma orzeczeniami i rozporządzeniem: wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 25 listopada 2025 r. w sprawie C713/23, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2026 r. w sprawie II OSK 216/21 oraz rozporządzeniem Ministra Cyfryzacji z dnia 22 maja 2026 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego.
Wywołały one istotne wątpliwości co do obowiązków kierowników urzędów stanu cywilnego, do których trafiłyby wnioski o dokonanie takiej transkrypcji. Niniejsze memorandum stanowi odpowiedź na powstałe zamieszanie. Celem niniejszego opracowania jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, jak w obecnym stanie prawnym powinien postąpić kierownik USC, do którego wpłynął wniosek o transkrypcję zagranicznego dokumentu stwierdzającego zawarcie małżeństwa przez dwie osoby tej samej płci.
Opracowanie składa się z dwóch części. W części pierwszej przedstawiono — w oparciu o obowiązujące przepisy, Konstytucję RP oraz orzecznictwo — uporządkowaną analizę stanu prawnego, prowadzącą do wniosku o obowiązku odmowy transkrypcji.
Część druga ma charakter praktyczny: zawiera odpowiedzi na najczęstsze argumenty podnoszone na rzecz transkrypcji, z którymi kierownik USC może się spotkać w korespondencji z wnioskodawcą lub w toku postępowania odwoławczego.
Jednocześnie Instytut Ordo Iuris zapowiada na dzień 18 czerwca specjalny webinar skierowany do samorządowców oraz kierowników i urzędników USC w całej Polsce.
Zobacz też: Bunt dla Konstytucji. Konferencja prasowa przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie
