· Policja Hrabstwa West Midlands musi zapłacić brytyjskiej działaczce pro-life Isabel Vaughan-Spruce odszkodowanie w wysokości 13 tys. funtów za niesłuszne aresztowanie.
· Kobieta została dwukrotnie zatrzymana za modlitwę przed jednym z ośrodków aborcyjnych w Birmingham.
· Działaczka modliła się w ciszy, nie wypowiadając żadnych słów oraz nie manifestując w jakikolwiek inny sposób swych antyaborcyjnych poglądów.
· W ostatnich dniach Vaughan-Spruce udało osiągnąć porozumienie, w ramach którego policja musi jej zapłacić zadośćuczynienie.
Isabel Vaughan-Spruce to brytyjska działaczka na rzecz ochrony życia nienarodzonych, która w grudniu 2022 roku została aresztowana za cichą modlitwę przed jedną z klinik aborcyjnych w Anglii. Kobietę zatrzymano pod zarzutem naruszenia przepisów Ustawy o przeciwdziałaniu zachowaniom aspołecznym, przestępczości i porządkowi publicznemu z 2014 roku (Anti-Social Behaviour, Crime and Policing Act 2014). Na mocy tego aktu lokalne władze są uprawnione do tworzenia w określonych miejscach stref buforowych. Taka strefa została utworzona wokół ośrodka aborcyjnego, przed którym modliła się Vaughan-Spruce. Co istotne, Brytyjka stała samotnie przed kliniką w ciszy i skupieniu, nie trzymając żadnych transparentów, plakatów czy w żaden inny sposób nie manifestując swoich poglądów. Następnie Vaughan-Spruce została oskarżona o „protestowanie i angażowanie się w działania zastraszające użytkowników usług”, pomimo faktu, że ośrodek był zamknięty w czasie, gdy była tam obecna, a także wbrew jej wyraźnemu oświadczeniu, że jej obecność we wskazanym miejscu nie jest formą protestu. Kobieta została uniewinniona przez sąd w lutym 2023 roku.
Jednak zaledwie kilka tygodni później, w marcu tego samego roku, Vaughan-Spruce ponownie została aresztowana za cichą modlitwę przed tym samym ośrodkiem aborcyjnym. Kobietę zwolniono za kaucją, lecz w ramach warunków zabroniono jej zbliżania się do wspomnianej placówki (potem warunki zwolnienia zostały złagodzone). „Zaledwie trzy tygodnie temu sąd jasno stwierdził, że moje ciche modlitwy nie są przestępstwem. A jednak po raz kolejny zostałam aresztowana i potraktowana jak przestępca za posiadanie dokładnie tych samych myśli w mojej głowie, w tym samym miejscu. (…) Nikt nie powinien być karany za swoje myśli” – stwierdziła wówczas Vaughan-Spruce.
W związku z zatrzymaniami oraz uciążliwymi warunkami zwolnienia za kaucją, Brytyjka zdecydowała się złożyć pozew przeciwko policji Hrabstwa West Midlands. Ostatecznie, w wyniku ugody zawartej z policją, kobieta uzyskała odszkodowanie w wysokości 13 tys. funtów. „W Wielkiej Brytanii XXI wieku nie ma miejsca na «policję myśli» Orwella (…) Cieszę się, że ugoda, którą dziś otrzymałem, to potwierdza. Jednak pomimo tego zwycięstwa jestem głęboko zaniepokojona, że takie naruszenie może się powtórzyć (…) – podkreśliła działaczka po zawarciu ugody.
Przypadek Vaughan-Spruce nie jest odosobniony. Z podobnym traktowaniem spotkał się również weteran brytyjskiej armii Adam Smith-Connor. Mężczyzna został ukarany karą grzywny za cichą modlitwę przed jedną z klinik aborcyjnych w Bournemouth (także w tym przypadku lokalne władze ustanowiły strefę buforową wokół ośrodka). Wysokość grzywny została ustalona aż na 20 tys. funtów. Aktualnie Smith-Connor oczekuje na proces odwoławczy, który będzie miał miejsce w połowie września tego roku.
– Długotrwała sprawa Isabel Vaughan-Spruce spotkała się szerokim zainteresowaniem obywateli, organizacji pozarządowych oraz polityków, nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale również w innych krajach. Taki rozgłos medialny nie dziwi, jako że historia działaczki na rzecz ochrony praw nienarodzonych z miejsca nasuwa skojarzenia ze znanym z powieści „Rok 1984” George’a Orwella przestępstwem „myślozbrodni”. W świecie opisanym przez angielskiego pisarza oznacza ono przestępstwo polegające na myśleniu wbrew linii propagandowej ustalonej przez totalitarne władze fikcyjnej Oceanii, zajmującej terytoria m.in. Wysp Brytyjskich. Nie dziwi więc, że podobne porównania pojawiły się również w prasie. Przypadki aresztowania za cichą modlitwę przed ośrodkami aborcyjnymi nasuwają również pytanie o przestrzeganie podstawowych praw i wolności obywatelskich w Wielkiej Brytanii. Musimy przecież pamiętać, iż jedną z podstawowych zasad prawa karnego jest reguła „cogitationis poenam nemo patitur”, zgodnie z którą nikt nie może być karany za swoje myśli. Ponadto, warto zauważyć, iż prawo do wolności myśli gwarantowane jest również w prawie międzynarodowym, w tym w art. 9 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka z 1950 roku, której stroną jest Zjednoczone Królestwo. Ta, jak dotychczas mogłoby się zdawać, fundamentalna zasada, zdaje się jednak cieszyć coraz mniejszym poważaniem na Wyspach Brytyjskich – zauważył Patryk Ignaszczak z Centrum Prawa Międzynarodowego Ordo Iuris.
