Nowa dynamika w globalnej ochronie życia. Prezes Ordo Iuris na konferencji w Waszyngtonie

W ubiegłym tygodniu w Waszyngtonie miała miejsce konferencja zorganizowana z okazji 5-lecia podpisania Deklaracji Konsensusu Genewskiego. W wydarzeniu wziął udział prezes Ordo Iuris Jerzy Kwaśniewski.

Podpisanie Deklaracji miało miejsce 22 października 2020 r. W uroczystości jej podpisania, na zaproszenie amerykańskiego Departamentu Zdrowia, wzięli udział przedstawiciele Ordo Iuris. Tego samego dnia polski Trybunał Konstytucyjny orzekł niezgodność z Konstytucją ustawy pozwalającej na aborcję eugeniczną.   

Deklaracja ma na celu ochronę życia na każdym etapie (w tym przed narodzeniem) oraz ochronę rodziny jako naturalnej i fundamentalnej komórki społecznej. Akt potwierdza również suwerenne prawo państw do kształtowania własnej polityki w zakresie zdrowia, życia i rodziny. Celem Deklaracji jest też ochrona zdrowia kobiet. Dokument stwierdza ponadto, że „nie istnieje żadne międzynarodowe prawo do aborcji ani żaden międzynarodowy obowiązek państw – finansowania lub ułatwiania aborcji”. Akt został przygotowany jako odpowiedź na rosnące tendencje w ramach instytucji ONZ do ustanawiania aborcji jako prawa człowieka.

Stany Zjednoczone były inicjatorem i jednym z sygnatariuszy deklaracji – została ona opracowana pod kierunkiem sekretarza stanu Mike’a Pompeo w administracji Donalda Trumpa. Jednak po objęciu urzędu przez prezydenta Joe Bidena, 28 stycznia 2021 r. USA oficjalnie wycofały się z aktu Zgodnie z komunikatem Departamentu Stanu USA, 24 stycznia 2025 r. Stany Zjednoczone ogłosiły zamiar ponownego przystąpienia do Deklaracji Konsensusu Genewskiego. W komunikacie podkreślono, iż decyzja ta przywraca amerykańską rolę przywódczą w międzynarodowej dyplomacji pro-życia.

Polska przestała być sygnatariuszem Deklaracji. 9 kwietnia 2025 r. Wówczas o wycofaniu poparcia dla dokumentu ogłosiło Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Obecnie sygnatariuszem deklaracji jest 39 państw.

Jerzy Kwaśniewski w swoim wystąpieniu z Waszyngtonu zaznaczył, że ten dokument tworzy międzynarodową platformę krajów opowiadających się za ochroną życia i rodziny, co stanowi przeciwwagę dla globalnych działań zmierzających do zwiększenia prawnych możliwości wykonywania aborcji. Zwrócił uwagę, iż Polska – jako kraj z silnym zapleczem prawnym i kulturowym w zakresie ochrony życia – ma istotną rolę do odegrania w tym przedsięwzięciu. Wezwał także polskie władze, organizacje społeczne i środowiska prawnicze do aktywnego udziału, w tym rozważenia ponownego włączenia Polski do grona sygnatariuszy lub wsparcia działań deklaracji w ramach partnerstw międzynarodowych. Wskazał też na międzynarodowe gwarancje ochrony życia.

– Prawo międzynarodowe chroni życie zarówno przed, jak i po urodzeniu. Prawo międzynarodowe chroni rodzinę jako podstawową komórkę społeczną i przysługuje jej ochrona państwa i wsparcie państwa. Prawo międzynarodowe chroni prawdziwą służbę zdrowia i pomoc medyczną dla każdego, w tym dla kobiet i dla dzieci nienarodzonych – podkreślił prezes Ordo Iuris.