Posiedzenie TK z 3 listopada nieważne. Ordo Iuris wskazuje dziewięć wad zwołania Zgromadzenia Ogólnego

---

Konkluzja opinii: zwołanie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego (dalej: ZO) na 3 listopada 2026 r. przez Annę Korwin-Piotrowską jest nieważne, a uchwały, które miałyby zostać podjęte na tym posiedzeniu, nie mogą wywołać skutków prawnych.

Stan faktyczny

Dwoma nienumerowanymi zarządzeniami z 30 października 2026 r. Anna Korwin-Piotrowska, ogłosiwszy się osobą zastępującą Prezesa Trybunału i kierującą Trybunałem Konstytucyjnym z uwagi na najdłuższy staż, zarządziła natychmiastową przerwę w czynnościach Prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz Wiceprezesa TK Bartłomieja Sochańskiego[1]. Następnie, zarządzeniem nr 1/2026, zwołała na 3 listopada 2026 r. posiedzenie ZO, którego porządek obejmuje przyjęcie projektu budżetu TK na 2027 r.[2], i zapowiedziała jego rozszerzenie o losowanie składów dyscyplinarnych w sprawach Prezesa oraz Wiceprezesa[3]. Zarządzenie zostało zmienione zarządzeniem nr 2/2026, w którym doprecyzowano godzinę (15.30) i miejsce (siedzibę TK) ZO[4]. Zwołanie to jest obarczone licznymi wadami, z których każda z osobna przesądza o jego nieważności.

Analiza stanu prawnego

1. Posiedzenia ZO zwołuje Prezes Trybunału, który ustala ich porządek i przewodniczy obradom (art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu przed TK[5]). Ustawa przewiduje od tej reguły dwa wyjątki, przy czym żaden z nich nie zachodzi: art. 11 ust. 2–3 dotyczy wyłącznie okresu od powstania wakatu na stanowisku Prezesa, art. 12 ust. 4 – sytuacji, w której nie jest możliwe upoważnienie Wiceprezesa ani innego sędziego do wykonywania kompetencji Prezesa. Tymczasem stanowisko Prezesa jest obsadzone, a Prezes może – i chce – wykonywać swoje kompetencje. Podobnie przepisy te ocenił Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego[6].

2. Anna Korwin-Piotrowska nie jest sędzią TK, nie może więc być „sędzią Trybunału”, o którym mowa w art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 4 ustawy o postępowaniu przed TK. Stosunek służbowy sędziego TK nawiązuje się bowiem dopiero po złożeniu ślubowania wobec Prezydenta Rzeczypospolitej (art. 4 ust. 1 i art. 5 ustawy o statusie[7]), a dopóki ślubowania nie złożono, „obsadzenie stanowisk sędziowskich jeszcze nie nastąpiło”[8]. Wydarzenie zorganizowane 9 kwietnia 2026 r. przez Marszałka Sejmu nie było ślubowaniem w rozumieniu ustawy. Co więcej, wybór formy nieznanej prawu zamiast ustawowej można wręcz uznać za odmowę złożenia ślubowania, która jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska (art. 4 ust. 2 ustawy o statusie)[9].

3. Nawet gdyby uznać Annę Korwin-Piotrowską za sędzię TK, przywołana przez nią podstawa zarządzenia przerwy w czynnościach Prezesa i Wiceprezesa TK – art. 130 Prawa o ustroju sądów powszechnych[10] – nie ma zastosowania do TK. Art. 19 ustawy o statusie odsyła do przepisów o sędziach SN jedynie w zakresie praw i obowiązków sędziów nieuregulowanych w tej ustawie, odpowiedzialność dyscyplinarną reguluje natomiast w sposób zupełny jej rozdział 3 (art. 24–30), który nie zna ani przerwy w czynnościach, ani zawieszenia sędziego. Również art. 30 tej ustawy odsyła wyłącznie do przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym, i to stosowanych „odpowiednio” – nie może zatem kreować kompetencji, której ustawa nie przyznaje nikomu. Art. 130 § 1 i 2 powierza ją prezesowi sądu lub Ministrowi Sprawiedliwości, a wobec prezesa sądu wyłącznie Ministrowi, a więc organom nadzoru nad sądami powszechnymi. Takiego nadzoru nad TK – odrębnym od innych władz (art. 173 Konstytucji), którego sędziowie w sprawowaniu urzędu podlegają tylko Konstytucji (art. 195 ust. 1) – nie sprawuje nikt.

4. Nawet gdyby art. 130 miał zastosowanie do sędziów TK, jego przesłanki nie zostały spełnione. Przerwa w czynnościach jest dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy sędziego zatrzymano z powodu schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa umyślnego albo gdy ze względu na rodzaj czynu powaga sądu lub istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od obowiązków. Zarządzenie nie wskazuje żadnego takiego konkretnego czynu – tym bardziej nie można mówić o schwytaniu na gorącym uczynku.

5. Działania Anny Korwin-Piotrowskiej opierają się na logice błędnego koła. Art. 12 ust. 4 ustawy o postępowaniu przed TK pozwala zastąpić Prezesa tylko wtedy, gdy nie może on upoważnić Wiceprezesa ani innego sędziego. Tę „niemożność” stworzyło jednak dopiero samo „zawieszenie”. Anna Korwin-Piotrowska przyznała sobie zatem prawo do pełnienia obowiązków Prezesa po to, by zawiesić Prezesa – skoro jednak zawiesiła go dopiero w tym samym akcie, to nie istniała przesłanka, na podstawie której mogłaby te obowiązki przejąć.

6. ZO zwołano z naruszeniem art. 7 ust. 3 ustawy o postępowaniu przed TK, zgodnie z którym sędziów zawiadamia się o terminie i porządku obrad najpóźniej 7 dni przed posiedzeniem. Między zarządzeniem z 30 października a posiedzeniem 3 listopada upłynęły zaledwie cztery dni, godzinę i miejsce posiedzenia wyznaczono zaś dopiero 2 listopada, a rozszerzenie porządku obrad zapowiedziano na dzień przed posiedzeniem. Art. 7 ust. 4 pozwala wprawdzie odstąpić od tego terminu w szczególnie uzasadnionych przypadkach, lecz kompetencję tę ma wyłącznie Prezes Trybunału. Co więcej, zgodnie z § 5 ust. 2 Regulaminu TK[11] sędziów zawiadamia się o terminie i porządku obrad w formie pisemnej w postaci papierowej oraz telefonicznie. Tymczasem Anna Korwin-Piotrowska zarządzeniem z 31 października 2026 r. ograniczyła działalność Kancelarii TK, zawiesiła wykonywanie obowiązków przez pracowników Trybunału i wstrzymała funkcjonowanie biura podawczego[12], wobec czego prawidłowe doręczenie sędziom pisemnych zawiadomień jest co najmniej wątpliwe. Samo ogłoszenie zarządzenia na stronie internetowej Trybunału nie spełnia przy tym wymogu formy pisemnej.

7. W posiedzeniu ZO mogą uczestniczyć wyłącznie sędziowie, którzy złożyli ślubowanie wobec Prezydenta, co jednoznacznie stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o postępowaniu przed TK. Pięć osób, które w miejsce ślubowania wzięły udział w uroczystościach w Sejmie, nie wchodzi zatem w skład ZO – ich obecność nie może się liczyć ani do kworum, ani do większości głosów.

8. Uchwały ZO zapadają w obecności co najmniej 2/3 ogólnej liczby sędziów Trybunału (art. 8 ust. 1 ustawy o postępowaniu przed TK), która wynosi 15 (art. 194 ust. 1 Konstytucji) – potrzeba więc co najmniej 10 sędziów. Tymczasem wszyscy sędziowie wybrani w poprzednich kadencjach Sejmu – siedmioro, w tym Prezes i Wiceprezes – zapowiedzieli, że nie wezmą udziału w posiedzeniu[13]. Pozostaje troje sędziów, którzy złożyli ślubowanie wobec Prezydenta, a łącznie z pięcioma osobami, które nie złożyły ślubowania – najwyżej osiem. Zatem bez udziału sędziów wybranych przed marcem 2026 r. kworum nie powstanie. Bezpodstawna byłaby przy tym próba liczenia 2/3 od trzynastu „niezawieszonych” sędziów albo od dwunastu, czyli z wyłączeniem jednego sędziego określanego medialnym epitetem „dublera”. Art. 8 ust. 1 mówi o ogólnej liczbie sędziów, nie o liczbie sędziów zdolnych do udziału w posiedzeniu.

9. Należy wreszcie zaznaczyć, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu przed TK podjęcie uchwały przez Zgromadzenie Ogólne wymaga obecności Prezesa Trybunału. Jako że legalny Prezes nie weźmie udziału w posiedzeniu, a Anna Korwin-Piotrowska – z przyczyn wskazanych w pkt 1–5 – nie może go zastąpić, to również ten wymóg nie zostanie spełniony.

Podsumowanie

Cokolwiek uchwali 3 listopada 2026 r. grupa osób zwołana przez Annę Korwin-Piotrowską, będzie to z gruntu nieważne: posiedzenie zwołała osoba nieuprawniona, z naruszeniem ustawowego terminu, z udziałem osób niebędących sędziami TK, bez wymaganego kworum i bez obecności Prezesa Trybunału. Wszelkie „uchwały” podjęte w takim trybie nie mogą wywołać skutków prawnych – w szczególności nie mogą stanowić podstawy postępowania dyscyplinarnego wobec Prezesa i Wiceprezesa TK ani zgody na pociągnięcie ich do odpowiedzialności karnej.

Jędrzej Jabłoński – starszy analityk Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris

Zobacz też:

• Stanowisko Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris w sprawie siłowego przejęcia siedziby Trybunału Konstytucyjnego
• Prezydent może wstrzymać ślubowanie sędziów TK. Opinia Ordo Iuris dla Komisji Weneckiej
• „Konstytucja wiąże każdego”. Stanowisko prawników w obronie Trybunału Konstytucyjnego
• Ślubowanie sędziów TK bez skutku? Akt, który pogłębi kryzys konstytucyjny
• Sześć wakatów i przyspieszona procedura – prawne wątpliwości w sprawie wyboru sędziów TK

[1]Tekst obu zarządzeń jest dostępny na stronie: Informacja w sprawie zarządzenia przerwy w czynnościach służbowych Bogdana Święczkowskiego oraz Bartłomieja Sochańskiego na podstawie art. 130 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/informacja-w-sprawie-zarzadzenia-przerwy-w-czynnosciach-sluzbowych-bogdana-swieczkowskiego-oraz-bartlomieja-sochanskiego-na-podstawie-art-130-ustawy-prawo-o-ustroju-sadow-powszechnych, dostęp: 2.11.2026.

[2]Zarządzenie nr 1/2026 Sędzi Trybunału Konstytucyjnego zastępującej Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2026 r., https://trybunal.gov.pl/fileadmin/content/uroczystosci_spotkania_wizyty/2026/2026_10_30/zarzadzenie_1_2026.pdf, dostęp: 2.11.2026.

[3]Dyscyplinarka dla Święczkowskiego. Korwin-Piotrowska zapowiada nowe zarządzenie, Rzeczpospolita, 1.11.2026, https://www.rp.pl/sady-i-trybunaly/art45429081-korwin-piotrowska-zapowiada-nowe-zarzadzenie-ws-dyscyplinarki-dla-swieczkowskiego, dostęp: 2.11.2026.

[4]Zarządzenie nr 2/2026 Sędzi Trybunału Konstytucyjnego zastępującej Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 listopada 2026 r. zmieniające zarządzenie nr 1/2026 z dnia 30 października 2026 r., https://trybunal.gov.pl/fileadmin/content/uroczystosci_spotkania_wizyty/2026/2026_11_02/Zarzadzenie_nr_2_2026_termin_i_porzadek_ZO.pdf, dostęp: 2.11.2026.

[5]Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2393), dalej: ustawa o postępowaniu przed TK.

[6]Oświadczenie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w związku z sytuacją w Trybunale Konstytucyjnym, https://www.sn.pl/pl/aktualnosci/wydarzenia/oswiadczenie-pierwszego-prezesa-sadu-najwyzszego-wobec-aktualnej-sytuacja-w-trybunale-konstytucyjnym, dostęp: 2.11.2026.

[7]Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1422), dalej: ustawa o statusie.

[8]Wyrok TK z 3 grudnia 2015 r., K 34/15 (Dz.U. z 2015 r. poz. 2129).

[9]Interpretację taką, zaproponowaną przez Kancelarię Prezydenta, dopuścił prof. Ryszard Piotrowski: „Nieskuteczne”. Konstytucjonalista wskazuje, co z sędziami TK po ślubowaniu, wp.pl, 9.04.2026, https://wiadomosci.wp.pl/nieskuteczne-konstytucjonalista-wskazuje-co-z-sedziami-tk-po-slubowaniu-7273482660796672a, dostęp: 2.11.2026.

[10]Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 334 z późn. zm.).

[11]Uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2017 r. poz. 767), dalej: Regulamin TK.

[12]Zarządzenie dot. organizacji pracy TK, https://trybunal.gov.pl/fileadmin/content/uroczystosci_spotkania_wizyty/2026/2026_10_30/
zarzadzenie_dot._organizacji_pracy_TK.pdf, dostęp: 2.11.2026.

[13]Zob. „Starzy” sędziowie TK nie wezmą udziału w Zgromadzeniu 3 listopada?, prawo.pl, 31.10.2026, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/zgromadzenie-ogolne-sedziow-tk-korwin-piotrowska-zapowiedz-swieczkowskiego,1556242.html, dostęp: 2.11.2026.

Źródło zdjęcia okładkowego: iStock