„Konstytucja wiąże każdego”. Stanowisko prawników w obronie Trybunału Konstytucyjnego

W środę w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego w Warszawie odbyło się spotkanie przedstawicieli polskich organizacji reprezentujących wszystkie zawody prawnicze oraz przedstawicieli środowisk patriotycznych. Jego owocem jest wspólne stanowisko w obronie niezależności Trybunału i nadrzędności Konstytucji.

Spotkanie stało się okazją do wspólnej refleksji nad stanem konstytucyjnego porządku Rzeczypospolitej Polskiej, znaczeniem zasady nadrzędności Konstytucji, niezależnością konstytucyjnych organów państwa oraz koniecznością zapewnienia Trybunałowi Konstytucyjnemu możliwości niezakłóconego wykonywania jego konstytucyjnych kompetencji.

Reprezentanci zgromadzonych środowisk, niezależnie od różnic światopoglądowych, zawodowych czy politycznych, wskazali na jedną fundamentalną zasadę, która powinna łączyć wszystkich uczestników życia publicznego: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej wiąże każdego. Nie jest własnością żadnej partii politycznej, większości parlamentarnej, rządu, opozycji, środowiska zawodowego ani żadnej grupy społecznej – jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej i podstawą funkcjonowania całego aparatu państwowego.

Jak podkreślono w stanowisku, ochrona konstytucyjnej pozycji Trybunału Konstytucyjnego nie może być traktowana wyłącznie jako spór dotyczący jednej instytucji. Dotyczy ona fundamentalnego pytania o to, czy w Rzeczypospolitej Polskiej o granicach władzy publicznej rozstrzygają Konstytucja i ustawy, czy też granice te mogą być przesuwane przez decyzje polityczne, działania faktyczne lub praktykę organów państwa.

Przyjęte 16 września stanowisko stało się jednocześnie apelem otwartym do podpisu dla wszystkich obywateli w ramach inicjatywy Komitetu Obrony Trybunału Konstytucyjnego. Apel wzywa władze publiczne do niezwłocznego zaniechania działań podważających niezależność i ciągłość funkcjonowania Trybunału, do pełnego respektowania jego orzeczeń oraz do zaprzestania odmowy publikacji i wykonywania wydawanych przez niego wyroków. Pod dokumentem podpisali się już sędziowie sądów apelacyjnych i okręgowych, sędziowie Sądu Najwyższego – w tym w stanie spoczynku – prokuratorzy, przedstawiciele nauki prawa i rektorzy uczelni, a także reprezentanci organizacji prawniczych, w tym Instytutu Ordo Iuris.

*****

Wspólne stanowisko polskich organizacji prawniczych i środowisk patriotycznych

Z głębokim zaniepokojeniem i oburzeniem przyjmujemy bezprawne ingerencje w działalność Trybunału Konstytucyjnego, w tym zwłaszcza zapowiedzi siłowego przejęcia nad nim kontroli przez obecną większość polityczną. Wyrażamy wobec nich kategoryczny sprzeciw. Apelujemy do wszystkich środowisk prawniczych o obronę standardów konstytucyjnych.

Trybunał jest organem konstytucyjnym o szczególnej pozycji (art. 188–197 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Jego orzeczenia mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji (art. 195 ust. 1 Konstytucji).

Za niedopuszczalne i godzące w konstytucyjny porządek państwa należy uznać w szczególności:

– odmowę ogłaszania w dziennikach urzędowych i respektowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego przez organy władzy wykonawczej,

– kwestionowanie statusu sędziów i składów orzekających Trybunału,
– działania formacji podległych władzy wykonawczej, które godzą w niezawisłość sędziowską i niezależność Trybunału Konstytucyjnego,

– próby kształtowania składu lub kierownictwa Trybunału w sposób sprzeczny z Konstytucją i ustawami.

Bezprawne przejęcie kontroli nad Trybunałem będzie stanowiło zamach na konstytucyjny porządek państwa, zasadę podziału władz (art. 10 Konstytucji) i zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji).

Wzywamy wszystkie organy władzy publicznej do natychmiastowego zaprzestania działań godzących w niezależność i ciągłość funkcjonowania Trybunału oraz do pełnego respektowania jego orzeczeń.

Broniąc niezależności Trybunału Konstytucyjnego, występujemy w obronie podstawowych zasad porządku prawnego. Zgodnie z zasadą legalizmu, wyrażoną w art. 7 Konstytucji, władza polityczna ma swoje granice, które wyznacza Konstytucja i przepisy prawa.

Niezależny Trybunał Konstytucyjny jest niezbędnym gwarantem nadrzędności Konstytucji.

Apel podpisali: 

1.    dr Łukasz Bernaciński – członek zarządu Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris
2.    Adam Borowski – działacz antykomunistyczny, Społeczny Rzecznik Praw Obywatelskich
3.    Beata Dróżdż – Koordynator Klubów Gazety Polskiej woj. łódzkiego, Przewodnicząca Klubu GP w Piotrkowie Trybunalskim
4.    dr Jarosław Duś – sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku
5.    Prof. dr hab. Genowefa Grabowska – ekspert prawa międzynarodowego i europejskiego
6.    dr Adam Jaworski – sędzia, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów „Sędziowie RP”
7.    Michał Lasota – sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie
8.    Prof. dr hab. Anna Łabno – ekspert w dziedzinie prawa konstytucyjnego, Akademia Tarnowska
9.    Joanna Pąsik – sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie
10.     dr Łukasz Konrad Piebiak – sędzia, Prawnicy dla Polski, prezes
11.     Przemysław W. Radzik – Prawnicy dla Polski, członek zarządu, sędzia
12.     dr Marcin Rosiak – prokurator, NSP „Ad Vocem”
13.     dr Michał Sopiński – Rektor-Komendant Akademii Wymiaru Sprawiedliwości
14.     Piotr Schab – sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Prezes Zarządu Stowarzyszenia Veritas et Ius – w Służbie Narodowi
15.     Małgorzata Uzarska – prezes Polskiego Centrum Ochrony Praw Chrześcijan
16.     adw. Krzysztof Wąsowski – Prawnicy dla Polski (WSAA)
17.     Paweł Wilkoszewski – prokurator, NSP „Ad Vocem”
18.     dr hab. Kamil Zaradkiewicz – sędzia Sądu Najwyższego, dyrektor Zespołu Orzecznictwa i Studiów w Biurze Trybunału Konstytucyjnego w latach 2006-2016
19.     adw. dr inż. Anna Żmijewska – członek Zarządu Polskiego Centrum Ochrony Praw Chrześcijan

Zobacz też:

• „Świadomy cios wymierzony w Trybunał Konstytucyjny” – stanowisko organizacji prawniczych w sprawie wypowiedzi TSUE
• Sześć wakatów i przyspieszona procedura – prawne wątpliwości w sprawie wyboru sędziów TK
• Odpowiedź na „ustrojowy zamach stanu” – konferencja Ordo Iuris w TK
• TSUE: Polska naruszyła prawo unijne uznając prymat swojej Konstytucji
• Anna Łabno: Trybunał Konstytucyjny – sąd czy organ kontroli prawa?