1
W ostatnim czasie toczą się dyskusje na temat przyszłości dzieci przebywających w domach pomocy społecznej, a to za sprawą projektu nowelizującego ustawę o pomocy społecznej, w którym przewidziano istotne zmiany w funkcjonowaniu DPS-ów.
2
W przypadku uchwalenia projektowanych przepisów, zmiany te szczególnie odczują placówki, w których przebywają dzieci, takie jak DPS Dom Chłopaków w Broniszewicach, prowadzony przez siostry dominikanki.
3
Zgodnie z projektem, do DPS-ów nie będą już przyjmowane dzieci, a opieka nad nimi ma być zapewniona w ramach pieczy zastępczej.
4
Obecnie system pieczy zastępczej przeżywa poważny kryzys, przez co wątpliwym jest, aby mógł efektywnie zaspokoić potrzeby kolejnych dzieci wymagających całodobowej opieki.
5
Instytut Ordo Iuris przygotował analizę projektowanych zmian w zakresie obejmującym małoletnich podopiecznych DPS-ów, w której wskazał na potrzebę modyfikacji zaproponowanego w projekcie modelu dezinstytucjonalizacji opieki społecznej.
26 marca na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPPS). Projekt wzbudził niemałe kontrowersje, a wśród krytykujących przyjęte w nim rozwiązania znaleźli się przedstawiciele środowiska domów pomocy społecznej, w tym siostry dominikanki prowadzące DPS o nazwie „Dom Chłopaków w Broniszewicach”.
Wbrew pojawiającym się niekiedy w dyskusji na ten temat opiniom, projekt nie przewiduje likwidacji istniejących DPS-ów, w których przebywają osoby małoletnie. W ramach przyświecającej projektowi dezinstytucjonalizacji przewidziano natomiast istotne ograniczenie działalności takich placówek, do których zalicza się także DPS w Broniszewicach. Zgodnie z założeniami planowanej nowelizacji, w momencie jej wejścia w życie do DP-Sów nie będą już przyjmowane dzieci, które ze względu na stan zdrowia wymagają całodobowej opieki. W projekcie bowiem wyraźnie ograniczono grupę beneficjentów tej formy wsparcia społecznego do osób pełnoletnich. Powiązany z omawianą propozycją nowelizacji kolejny akt opracowany przez MRPPS – projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw przewiduje przejęcie obowiązków związanych z opieką nad dziećmi wymagającymi całodobowej opieki przez system pieczy zastępczej. Oznacza to, że, w przypadku przyjęcia projektowanych zmian, chore i niepełnosprawne dzieci mają być kierowane do rodzin zastępczych zamiast do DPS-ów. Problemem jest jednak fakt, że już obecnie system pieczy zastępczej przeżywa poważny kryzys, dzieci bezskutecznie oczekują na umieszczenie w rodzinach zastępczych, a dodatkowe obciążenie systemu z pewnością sytuacji nie poprawi. Ponadto przedstawiciele środowiska DPS-ów wskazują, że dzieci umieszczane w tych placówkach wymagają szczególnej opieki, której – pomimo chęci – często nie są w stanie zapewnić rodziny zastępcze, w wyniku czego dzieci z tych rodzin wielokrotnie przekierowywane są do DPS-ów, co uniemożliwią projektowane przepisy.
Propozycje zmian w ustawie o pomocy społecznej przemodelowują ponadto system wsparcia społecznego dla osób dorosłych. W akcie przewidziano m.in. obligatoryjność zweryfikowania w praktyce innych form pomocy społecznej wymaganego przez skierowaniem osoby pełnoletniej do DPS oraz ograniczenie czasowe pobytu osoby pełnoletniej w domu pomocy społecznej.
Uwzględniając charakter proponowanych zmian, oraz liczne głosy krytyczne kierowane pod ich adresem, Instytut Ordo Iuris rekomenduje w swojej analizie wstrzymanie się z wprowadzeniem projektowanych założeń w celu uprzedniego przeprowadzenia szerokich konsultacji w szczególności z udziałem ekspertów i wypracowania rozwiązań lepiej zabezpieczających interesy osób wymagających całodobowej opieki.
Źródło zdjęcia okładkowego: iStock
Przeczytaj też:
• Chłopiec, który dzieli się radością – historia Huberta i jego niezwykłej rodziny
