1
Prezydent RP Karol Nawrocki skierował do Sejmu projekt ustawy o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
2
Projekt wychodzi naprzeciw problemom trapiącym polskim wymiar sprawiedliwości, w tym zwłaszcza działaniom podejmowanym przez niektórych sędziów, kwestionujących status innych sędziów.
3
Instytut Ordo Iuris wskazał jednak na konieczność doprecyzowania propozycji zwartych w projekcie, jak również na potrzebę rozszerzenia jego zakresu.
Instytut Ordo Iuris przekazał dziś na ręce Prezydenta RP Karola Nawrockiego opinię do prezydenckiego projektu ustawy o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Projekt ten ma na celu zażegnanie problemów dotykających polskiego wymiaru sprawiedliwości. Dotyczy do zwłaszcza problemów spowodowanych aktywnością niektórych sędziów, którzy, nie licząc się z dobrem obywateli, kwestionują status innych sędziów, odmawiając orzekania wspólnie z nimi lub uchylając wydane przez nich wyroki bez jakichkolwiek merytorycznych powodów – co prowadzi do znacznego wydłużenia postępowań sądowych.
Instytut Ordo Iuris zgadza się z oceną Prezydenta, co do identyfikacji i diagnozy problemów, jakie wymagają reakcji ustawodawczej. Zarazem jednak w swojej opinii Instytut wskazuje, że projekt wymaga pewnego doprecyzowania, zwłaszcza jeśli chodzi o jego systematykę. Obecnie projekt wprowadza szereg rozwiązań częściowo pokrywających się z zagadnieniami uregulowanymi w ustawach ustrojowych, takich jak Prawo o ustroju sądów powszechnych czy ustawa o Sądzie Najwyższym.
W związku z tym, projekt powinien albo – zamiast tworzenia zupełnie nowej ustawy – skupić się na nowelizacji przepisów już obowiązujących, albo faktycznie zostać uzupełniony o rozwiązania, dzięki którym mógłby na przykład stanowić zupełnie nową ustawę kompleksowo regulującą kwestię odpowiedzialności sędziów sądów wszystkich szczebli i rodzajów. Projekt wymaga również głębszego uzasadnienia, w tym zwłaszcza wykazania zgodności przewidzianego w nim uznania odmowy sprawowania wymiaru sprawiedliwości za tożsamą ze zrzeczeniem się urzędu sędziego, z gwarancjami nieusuwalności sędziowskiej ujętymi w art. 180 Konstytucji.
Instytut Ordo Iuris zaproponował również, by zakres projektu został poszerzony o zagadnienia ujęte w raporcie Instytutu „Jak wyjść z kryzysu praworządności. Możliwe kierunki działań i reform”, takie jak reforma systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, uregulowanie kwestii związanych z publikowaniem wyroków Trybunału Konstytucyjnego, czy wreszcie przywrócenie możliwości wykonania funkcji prezesów i wiceprezesów sądów tym sędziom, którzy w ostatnim czasie zostali bezprawnie ich pozbawieni.
– Projekt niewątpliwie celnie wskazuje istotne obszary i zachowania, skutkujące naruszeniem przysługującego obywatelom prawa do sądu. Wymaga on jednak dopracowania, tak, by faktycznie stanowił kompleksowe rozwiązanie tychże problemów, w sposób niebudzący wątpliwości co do jego proporcjonalności i zgodności z Konstytucją – wskazuje Jędrzej Jabłoński, analityk Centrum Badań i Analiz Instytutu Ordo Iuris, współautor opinii.
Źródło zdjęcia okładkowego: iStock
