główne PUNKTY
1
Instytut Ordo Iuris przygotował stanowisko na 70. sesję Komisji ds. Statusu Kobiet ONZ (CSW).
2
Eksperci wskazują, że aborcja (selektywna i eugeniczna) stanowi formę dyskryminacji kobiet i osób z niepełnosprawnościami.
3
Ordo Iuris podkreśla, że redefinicja pojęcia „kobieta” oraz praktyka surogacji zagrażają równości płci i godności kobiet.
4
Eksperci Instytutu postulują, aby wezwać państwa do promowania i egzekwowania kategorii sportowych dla kobiet opartych wyłącznie na płci biologicznej, aby zapewnić sprawiedliwość, bezpieczeństwo i ochronę praw kobiet i dziewcząt w zawodach sportowych.
Instytut Ordo Iuris, posiadając status konsultacyjny przy Radzie Gospodarczej i Społecznej ONZ (ECOSOC), przedstawił swoje stanowisko na nadchodzącą, siedemdziesiątą sesję Komisji ds. Statusu Kobiet (CSW). Instytut podkreśla, że pełna ochrona praw kobiet i dziewcząt wymaga poszanowania przyrodzonej godności każdego człowieka oraz prawa do życia od poczęcia do naturalnej śmierci. Sesja odbędzie się w siedzibie ONZ w Nowym Jorku w dniach 9-20 marca 2026 r.
Eksperci Ordo Iuris wskazują, że współczesne kierunki polityki społecznej, promujące aborcję jako rzekomy przejaw emancypacji kobiet w rzeczywistości podważają ich prawa i bezpieczeństwo. Aborcja, będąca celowym pozbawieniem życia istoty ludzkiej, pozostaje – jak przypomina Instytut – w sprzeczności z zasadą równości i sprawiedliwości oraz z powszechnie uznanym prawem do życia, potwierdzonym w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z 1948 r. i Konwencji o prawach dziecka z 1989 r.
Ordo Iuris wykazuje, że szczególnie rażącą formą naruszenia praw kobiet są tzw. aborcje selektywne ze względu na płeć oraz aborcje eugeniczne. W wielu regionach świata, zwłaszcza w Azji Południowej, dziewczęta wciąż padają ofiarą selekcji prenatalnej. Dane Funduszu Ludnościowego ONZ (UNFPA) wskazują, że globalna liczba tzw. „zaginionych kobiet” przekroczyła 140 milionów. W Indiach i Chinach praktyka ta prowadzi do dramatycznych zaburzeń demograficznych, zwiększenia przemocy wobec kobiet, handlu ludźmi i systemowej dyskryminacji.
Równocześnie wiele państw dopuszcza aborcję w przypadku podejrzenia niepełnosprawności dziecka, co, jak podkreślają eksperci Instytutu, stanowi jawną dyskryminację ze względu na stan zdrowia. Tego rodzaju przepisy wzmacniają społeczne stereotypy dotyczące rzekomo „mniejszej wartości” życia osób z niepełnosprawnościami. Ordo Iuris przypomina, że, zgodnie z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych, każde dziecko, niezależnie od stanu zdrowia, ma prawo do pełnego korzystania z praw człowieka i podstawowych wolności na równi z innymi.
Instytut wskazuje również na pozytywne przykłady państw, takich jak Polska, które, ograniczając przesłanki eugeniczne, dążą do rzeczywistego wsparcia kobiet i dzieci, zgodnie z duchem Deklaracji Pekińskiej i Platformy Działań z 1995 r. promujących równość poprzez wzmacnianie roli rodziny.
Eksperci Ordo Iuris zwracają uwagę, że polityki redefiniujące pojęcie „kobiety” w oderwaniu od rzeczywistości biologicznej prowadzą do osłabienia ochrony praw kobiet. W sporcie, gdzie fizjologiczne różnice między płciami pozostają istotne, dopuszczanie mężczyzn identyfikujących się jako kobiety do rywalizacji w kategoriach żeńskich zagraża zasadzie równości szans i bezpieczeństwa zawodniczek. Ordo Iuris przypomina, że fakty biologiczne stanowią fundament ochrony praw kobiet, co wynika m.in. z Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW, z 1979 r.).
Instytut Ordo Iuris jednoznacznie sprzeciwia się praktyce surogacji, którą określa jako formę współczesnego uprzedmiotowienia kobiet i handlu dziećmi. Eksperci powołują się na raport Specjalnego Sprawozdawcy ONZ ds. przemocy wobec kobiet (A/80/158, 2025), który uznaje surogację za zjawisko nierozerwalnie związane z wyzyskiem i przemocą wobec kobiet oraz dziewcząt. Ordo Iuris apeluje do państw członkowskich ONZ o podjęcie działań zmierzających do przyjęcia wiążącego instrumentu prawa międzynarodowego zakazującego wszelkich form surogacji, zarówno komercyjnej, jak i tzw. altruistycznej. Jak podkreśla Instytut, żadne względy ekonomiczne czy emocjonalne nie mogą usprawiedliwiać praktyk, które sprowadzają dziecko i kobietę do roli towaru.
W stanowisku Ordo Iuris przypomina, że prawdziwa równość kobiet oznacza możliwość swobodnego wyboru drogi życiowej, w tym decyzji o macierzyństwie. Tymczasem współczesne kierunki polityki „równościowej” często marginalizują rolę matek, stawiając karierę zawodową ponad rodziną. Ordo Iuris wskazuje, że dokumenty ONZ, a w tym Platforma Działań z Pekinu (1995) oraz Konwencja CEDAW, nakładają na państwa obowiązek ochrony macierzyństwa jako funkcji społecznej, wymagającej szczególnego wsparcia.
Instytut postuluje wprowadzenie rozwiązań sprzyjających kobietom, które wybierają macierzyństwo, m.in. poprzez wydłużone urlopy rodzicielskie, elastyczne formy zatrudnienia, rozwinięte świadczenia rodzinne oraz promocję polityki prorodzinnej wspierającej harmonijne łączenie życia zawodowego i rodzinnego. Jak podkreślają eksperci, brak realnego wyboru między karierą a rodziną prowadzi do faktycznego zniewolenia kobiet, które muszą podporządkować się modelowi narzucanemu przez rynek pracy i kulturę konsumpcji.
W zakończeniu dokumentu Instytut formułuje konkretne rekomendacje dla państw członkowskich ONZ, m.in.:
- przyjęcie deklaracji potwierdzających prawo do życia od poczęcia oraz zakaz selektywnych i eugenicznych aborcji;
- zagwarantowanie równości w sporcie poprzez zachowanie kategorii kobiecych wyłącznie dla zawodniczek biologicznie żeńskich;
- ustanowienie międzynarodowych standardów zakazujących surogacji;
- wprowadzenie kompleksowych programów wsparcia dla rodzin, w tym ulg podatkowych, świadczeń okołoporodowych i promocji adopcji;
- rozwój elastycznych form pracy umożliwiających kobietom łączenie obowiązków rodzinnych i zawodowych;
- zapewnienie powszechnego dostępu do opieki prenatalnej i edukacji prozdrowotnej.
Instytut Ordo Iuris przypomina, że równość kobiet i mężczyzn nie może być realizowana kosztem najsłabszych: dzieci nienarodzonych, osób z niepełnosprawnościami ani samych kobiet, które stają się ofiarami ideologicznych projektów podważających ich godność.
– Prawdziwa równość kobiet wymaga ochrony ich przyrodzonej godności, a nie promocji praktyk, które tę godność naruszają. Aborcja, surogacja czy redefinicja kobiecości to zjawiska, które w istocie podważają prawa kobiet i ich bezpieczeństwo. Mamy nadzieję, że głos Polski i organizacji działających na rzecz ochrony życia zostanie w pełni usłyszany podczas 70. sesji Komisji ds. Statusu Kobiet ONZ – zaznacza Julia Książek z Centrum Prawa Międzynarodowego Ordo Iuris.
Źródło zdjęcia okładkowego: iStock
