Czworo dzieci pozostaje z matką. Interwencja w obronie rodziny z Warszawy

1

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uchylił postanowienie o umieszczeniu czworga dzieci pani Anny w pieczy zastępczej, przywracając je pod opiekę matki.

2

Wszystkie dzieci mają szczególne potrzeby, a jedno z nich posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Matka od dziesięciu lat samotnie je wychowuje, pracując na pełny etat i pomaga im w nauce.

3

Podobna sprawa toczyła się już przed dziesięcioma laty przed tą samą sędzią – wówczas dzieci również miały trafić do pieczy, lecz Sąd Okręgowy w Warszawie zmienił to postanowienie.

4

Sąsiedzi, współpracownicy i znajomi pani Anny zadeklarowali konkretną pomoc w opiece nad dziećmi, dowozie do szkoły oraz codziennych potrzebach rodziny.

5

Prawnicy Instytutu Ordo Iuris reprezentują matkę w postępowaniu. Sąd, zamiast pieczy zastępczej, nałożył na kobietę obowiązki wspierające pod nadzorem kuratora, a postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej wciąż trwa.

6

Centrum Życia i Rodziny zorganizowało zbiórkę na rzecz pani Anny i jej dzieci. Z zebranych pieniędzy udało się sfinansować m.in. wyjazdy wakacyjne dla małoletnich oraz sprzęt AGD.

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uchylił postanowienie o umieszczeniu czworga dzieci pani Anny w pieczy zastępczej. Sprawa pani Anny toczy się przed VI Wydziałem Rodzinnym i Nieletnich. Postępowanie wszczęto z urzędu i dotyczy ograniczenia władzy rodzicielskiej matki. Wszystkie dzieci mają szczególne potrzeby, a jedno z nich posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Postępowanie przed sądem rodzinnym wszczęto w związku z trudnościami opiekuńczo-wychowawczymi rodziny, w szczególności problemami z realizacją obowiązku szkolnego oraz organizacją opieki nad dziećmi.

Historia sprzed 10 lat powraca

Sprawa rodziny pani Anny była przedmiotem postępowania także około dziesięciu lat temu. Również wówczas sąd pierwszej instancji, w składzie z udziałem tej samej sędzi, wydał postanowienie o umieszczeniu dzieci w pieczy zastępczej. W okresie międzyinstancyjnym, po wniesieniu apelacji, prawnicy z Instytutu Ordo Iuris włączyli się do sprawy. Następnie postanowienie kończące sprawę w pierwszej instancji zostało zmienione przez Sąd Okręgowy w Warszawie, a dzieci nie zostały ostatecznie umieszczone w placówce opiekuńczej.

Po 10 latach dramat powrócił, a historia zatoczyła koło. Obecne postępowanie prowadzi ta sama sędzia, która orzekała w sprawie rodziny przed dziesięcioma laty. Wprost wyrażała ona dezaprobatę z poprzedniego orzeczenia sądu wyższej instancji.

Postanowienie o umieszczeniu dzieci w pieczy zastępczej

16 lipca, podczas pierwszej rozprawy sąd wysłuchał jedynie matki oraz asystentki rodzinnej. Następnie, pomimo przedłożenia szeregu wniosków dowodowych (w tym dokumentów potwierdzających wysokie kompetencje wychowawcze matki) oraz faktu, że dzieci są objęte stałą pomocą psychologiczno-pedagogiczną i medyczną – zmienił postanowienie o zabezpieczeniu. W konsekwencji zdecydował o umieszczeniu całej czwórki dzieci w pieczy zastępczej wskazanej przez Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie. Sąd wskazywał wówczas m.in. na niską frekwencję dzieci w szkole, uznając, że będą one chodzić do szkoły sumiennie, jeżeli zostaną umieszczone w pieczy zastępczej.

Pani Anna od około dziesięciu lat samotnie wychowuje dzieci. Ojciec został pozbawiony władzy rodzicielskiej, a obecnie obowiązuje go zakaz kontaktów z dziećmi. Matka pracuje na pełen etat, sprawuje bieżącą opiekę nad dziećmi i pomaga im w nauce, nie otrzymując realnego wsparcia ze strony ojca małoletnich. O jej predyspozycjach opiekuńczo-wychowawczych świadczy także praca w placówce dla małoletnich, gdzie jest chwaloną opiekunką i regularnie awansuje.

Zasada pomocniczości w praktyce

Również współpracownicy oraz sąsiedzi, po tym, jak dowiedzieli się o orzeczeniu, zadeklarowali chęć dalszej pomocy rodzinie. Zaświadczyli także, że pani Anna posiada wysokie kompetencje wychowawcze oraz że w jej domu nie dochodzi do przemocy, a dzieci czują się tam bezpiecznie.

Sąsiedzi i mieszkańcy z najbliższej okolicy zwrócili się o pozostawienie dzieci pod opieką matki. W podpisanym oświadczeniu zadeklarowali pomoc w opiece nad dziećmi podczas pracy pani Anny, wsparcie w realizacji obowiązku szkolnego oraz reagowanie na bieżące potrzeby rodziny.

Pomoc zadeklarowały również osoby z otoczenia zawodowego kobiety. Jej współpracownice wskazywały, że jest odpowiedzialna, pracowita i dobrze radzi sobie w pracy z małymi dziećmi. Deklarowały możliwość wsparcia w opiece. Jedna z nich wcześniej zajmowała się dziećmi podczas pobytu pani Anny w szpitalu z jednym z synów oraz oferowała pomoc przy zakupach i krótkotrwałej opiece.

Pomoc zadeklarowali także sąsiadka i sąsiad, którzy mieli wspierać dowożenie dzieci do szkoły, koleżanka gotowa pomóc w opiece i zakupach oraz dorosły syn, który miał pomagać w odprowadzaniu dzieci do szkoły w określone dni. To najbliższe otoczenie matki, a nie instytucje społeczne okazało się największym wsparciem rodziny.

Decyzja o umieszczeniu dzieci poza domem była dla matki szczególnie dotkliwa.

Pomocy prawnej pani Annie udzielają prawnicy Instytutu Ordo Iuris. Pełnomocnik matki zakwestionował zasadność umieszczenia dzieci w pieczy zastępczej i wnosił o pozostawienie ich pod opieką matki, przy jednoczesnym zastosowaniu środków wspierających oraz nadzoru kuratora.

Pełnomocnik wskazywał, że matka podejmuje konkretne działania na rzecz poprawy sytuacji rodziny: współpracuje z asystentem rodziny, organizowała dzieciom pomoc w nauce, podejmowała starania o konsultacje psychiatryczne i psychologiczne oraz zabiegała o zapewnienie im właściwej edukacji i opieki po zakończeniu wakacji.

Na rozprawie 3 września sąd przesłuchał m.in. kuratora, pracowników socjalnych, osoby wspierające rodzinę oraz znajome pani Anny. Zeznania świadków wskazywały, że matka współpracuje z instytucjami pomocowymi, podejmuje działania na rzecz lepszego funkcjonowania dzieci i może liczyć na wsparcie osób z najbliższego otoczenia. Wskazywano również na poprawę warunków mieszkaniowych oraz zaangażowanie matki w zapewnienie dzieciom edukacji, leczenia i zajęć dodatkowych.

Sąd zmienił zabezpieczenie

3 września Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uchylił punkty postanowienia zabezpieczającego z 16 lipca dotyczące umieszczenia dzieci w pieczy zastępczej.

W miejsce uchylonych rozstrzygnięć sąd nałożył na panią Annę konkretne obowiązki. Matka została zobowiązana do zapisania jednego z synów na prywatną konsultację psychiatryczną, zgłoszenia wszystkich dzieci do Poradni Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży, dopilnowania ich codziennego uczęszczania do szkoły i świetlicy oraz udziału w zdalnych warsztatach wychowawczych. Wykonywanie tych obowiązków pozostawiono pod nadzorem kuratora sądowego. W wyniku zmiany zabezpieczenia dzieci pozostały pod opieką matki, a decyzję o umieszczeniu ich w pieczy zastępczej zastąpiono obowiązkami wspierającymi i nadzorczymi.

Zmiana zabezpieczenia nie kończy postępowania głównego w sprawie ograniczenia władzy rodzicielskiej. Postępowanie główne trwa, a matka wykonuje obowiązki określone przez sąd przy nadzorze kuratora.

W sprawę zaangażowało się także Centrum Życia i Rodziny. Dzięki przeprowadzonej zbiórce i hojności darczyńców udało się już sfinansować dzieciom wyjazdy wakacyjne, opiekę lekarską i psychiatryczną, korepetycje oraz wymianę części sprzętów AGD w domu. Planowane jest także przeprowadzenie niewielkiego remontu mieszkania oraz sfinansowanie prywatnej opieki zdrowotnej dla dzieci, co pozwoli przyspieszyć proces diagnostyczny i lepiej dostosować wybór placówek edukacyjnych do ich szczególnych potrzeb.

Zobacz też:

Źródło zdjęcia okładkowego: iStock