Komisja Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy przyjęła raport specjalnego wysłannika, który w Norwegii badał działalność Urzędu ds. Dzieci (Barnevernet) w związku z głośnymi przypadkami naruszeń międzynarodowych gwarancji ochrony życia rodzinnego.
Komisja Spraw Społecznych, Zdrowia i Zrównoważonego Rozwoju przyjęła 27 kwietnia raport zatytułowany „Poszukiwanie równowagi pomiędzy zabezpieczeniem dobra dziecka a potrzebą utrzymania rodziny w całości”. Komisja zleciła sporządzenie raportu w styczniu 2016 roku, wskazując na bulwersującą i głośną sprawę rodziny Mariusa i Ruth Bodnariu, w której norweski Urząd ds. Dzieci (Barnevernet) „w oparciu o niepotwierdzone zarzuty stosowania przemocy, bez jakiegokolwiek demokratycznego nadzoru, wydał decyzję opiekuńczą o siłowym odebraniu piątki dzieci, w tym niemowlaka karmionego piersią”. Działania Barnevernet określono „ostatecznymi krokami, które nie mogą być usprawiedliwione, zanim nie przeprowadzi się innych czynności, takich jak wywiad środowiskowy, poradnictwo psychologiczne czy mediacje”.
Przyjęty przez Komisję dokument stanowi wynik dwuletnich prac specjalnego wysłannika Valeriu Ghiletchi, wiceprzewodniczącego parlamentu Republiki Mołdawii. Chociaż genezą dokumentu jest krytyka norweskiego systemu Barnevernet, to wnioski w nim zawarte stanowią wytyczne dla wszystkich krajów Rady Europy. Raport Komisji wielokrotnie podkreśla, jakie znaczenie ma ochrona rodzin przed nadmierną i pochopną interwencją władzy publicznej. Wielokrotnie wskazywana jest wartość, jaką dla prawidłowego wychowania dziecka stanowi jego biologiczna rodzina.
„W lutym 2017 roku byliśmy z panem Valeriu Ghiletchi prelegentami prawniczej konferencji w Wiedniu. Wymieniliśmy wówczas opinie o sytuacji rodzin i dzieci w Norwegii. Byłem pod wrażeniem jego determinacji do wyjaśnienia tragedii rodziny Bodnariu. Cieszę się, że tak jednoznaczny raport został przyjęty przez międzynarodowe grono w Komisji Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. Dobrze, że w krytykę norweskiego Barnevernet włącza się ważne, międzynarodowe środowisko stojące na straży europejskiego systemu praw człowieka, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego” – komentuje mec. Jerzy Kwaśniewski, Prezes Instytutu Ordo Iuris.
Raport przypomina, że odebranie dzieci jego biologicznym rodzicom jest ostatecznością. Poprzedzać je muszą inne, mniej inwazyjne środki zabezpieczenia dobra dziecka. Co więcej, odebrane dziecko powinno być, w miarę możliwości, umieszczane pod opieką dalszych członków rodziny. Komisja wskazuje, że czas rozłąki powinien być okresem wzmożonej aktywności władz publicznych, które zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do przygotowania rodziny do powrotu dzieci do rodziców.
„Z perspektywy polskich rodziców, wychowujących dzieci w Niemczech lub Norwegii, szczególne znaczenie ma podkreślane w raporcie prawo odebranego dziecka do zachowania tożsamości narodowej i religijnej. To właśnie naruszenie tego prawa zarzucane jest często urzędom niemieckim i norweskim, Jugendamt i Barnevernet” – komentuje mec. Maciej Kryczka z Ordo Iuris.
W przyszłym tygodniu Instytut Ordo Iuris opublikuje pełne tłumaczenie raportu.
