Informujemy, że Państwa dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Górnośląskiej 20/6, kod pocztowy 00-484 (administrator danych) w celu informowania o realizacji działań statutowych, w tym do informowania o organizowanych akcjach społecznych. Podanie danych jest dobrowolne. Informujemy, że przysługuje Państwu prawo dostępu do treści swoich danych i możliwości ich poprawiania.
Przejdź do treści
PL | EN
Facebook Twitter Youtube

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar podważa konstytucyjną wolność wyznania

Data publikacji: 02.09.2016

fotolia.com

W liście z dnia 24 sierpnia br. skierowanym na łamy portalu „Forum Żydów Polskich”, Rzecznik Praw Obywatelskich przytoczył w wybiórczy sposób pogląd Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, że „dyskretne noszenie symbolu religijnego nie narusza praw i wolności innych osób”. Tak sformułowana odpowiedź jednoznacznie sugeruje, że „niedyskretne” ujawnianie swojej wiary może naruszać prawa innych osób. Tymczasem, zarówno Konstytucja RP, jak i wiążące Polskę normy prawa międzynarodowego jasno wskazują, że prawo wolności sumienia i przekonań religijnych nie mogą być ograniczane inaczej niż tylko w drodze ustawy i to jedynie w wyjątkowych okolicznościach.

 

Rzecznik Praw Obywatelskich zajął stanowisko w tej sprawie w odpowiedzi na sytuację opisaną przez czytelniczkę portalu „Forum Żydów Polskich”[1]. W swoim liście kobieta skarży się na dyskryminujące i obraźliwe zachowanie jednego z klientów banku, który ze względu na noszony przez nią symbol religijny publicznie ją znieważył, mówiąc m. in., że „nie będzie mnie Żydówka obsługiwać”. W podsumowaniu swego stanowiska[2], Rzecznik wskazał, że „dyskretne noszenie symbolu religijnego nie narusza praw i wolności innych osób”.

 

Wolność sumienia zagwarantowana w polskiej Konstytucji wynika z samej natury człowieka i jest istotnym elementem jego godności, ma charakter wrodzony i niezbywalny.[3] Zgodnie z art. 53 par. 5 ograniczenie wolności uzewnętrzniania przekonań religijnych może być dokonane jedynie w drodze ustawy i wyłącznie, gdy jest to konieczne do ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych osób.

 

Europejski Trybunał Praw Człowieka uznaje, że wolność wyznania pociąga za sobą wolność uzewnętrzniania wyznania. Świadczenie słowem i czynem o prawdach swojej wiary jest powiązane z istnieniem przekonań religijnych. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, państwo ma obowiązek pełnić funkcję bezstronnego i neutralnego organizatora praktykowania różnych religii. Obowiązek ten jest „nie do pogodzenia z jakąkolwiek kompetencją państwa do dokonywania oceny zasadności przekonań religijnych lub sposobów, za pomocą których są one wyrażane”[4].

 

Należy podkreślić, że wybiórczo przywołany przez Adama Bodnara fragment orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka[5], choć rzeczywiście posługuje się słowem „dyskretne”, potwierdza również dopuszczalność noszenia – ze swej natury ostentacyjnych – turbanów i hidżabów.

 

Nie można wykluczyć, że w pewnych okolicznościach ziszczą się konstytucyjne przesłanki ustawowego ograniczenia wolności wyrażania swej wiary. Jednak do czasu wprowadzenia w drodze ustawowej obostrzeń w tym zakresie, opinia o dopuszczalności „dyskretnego noszenia symbolu religijnego” wyrażona przez Rzecznika jest nie do obrony jako niepełna i nierzetelna. Co więcej, może przyczynić się do dyskryminacyjnego i bezprawnego w świetle norm konstytucyjnych, ograniczania praw osób wierzących (bez względu na wyznanie i religię).

 

Prawnicy Instytutu Ordo Iuris przygotowali merytoryczną analizę listu Rzecznika Praw Obywatelskich do "Forum Żydów Polskich" w sprawie dyskryminacji ze względu na przekonania religijne. Można ją znaleźć tutaj. 

Nie dyskryminacja, a ochrona rodziny – Ordo Iuris składa skargę kasacyjną ws. „bonu wychowawczego” w Nysie

Instytut Ordo Iuris złożył skargę kasacyjną w sprawie orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Opolu, w którym stwierdzono nieważność uchwały wprowadzającej „bon wychowawczy” w Nysie. Prawnicy Ordo Iuris argumentują, że sąd I instancji popełnił błąd, gdyż przepisy Konstytucji nakazują władzom publicznym wspieranie rodziny opartej na małżeństwie, co nie może być interpretowane jako dyskryminacja, jak zasugerował w swoim orzeczeniu sąd.

Czytaj Więcej
Wolność Sumienia

24.04.2018

Ponad 1000 przypadków dyskryminacji katolików w Polsce. „Wolność religijna. Wybrane zagadnienia” – wspólna konferencja prasowa Instytutu Ordo Iuris, PKWP oraz ISSK

Ponad 1000 przypadków dyskryminacji katolików lub przestępstw na tle religijnym przeciwko chrześcijanom w Polsce. „Wolność religijna. Wybrane zagadnienia” – pod takim tytułem odbyła się 24 kwietnia 2018 r. w Warszawie konferencja prasowa poświęcona współczesnym zagrożeniom dla wolności religii oraz wolności sumienia, szczególnie w przestrzeni publicznej.

Czytaj Więcej
Wolność Sumienia

16.04.2018

Raport Ordo Iuris dla OBWE o przestępstwach motywowanych nienawiścią wobec chrześcijan w Polsce.

Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie otrzymała dzisiaj od Instytutu Ordo Iuris raport o przestępstwach wobec chrześcijan w Polsce. Jak co roku, po wnikliwej analizie raportów cząstkowych, stają się one częścią ogólnoeuropejskiego zestawienia OBWE, o skali przestępstw na tle nienawiści wobec różnych grup społecznych w Europie. To już czwarta edycja raportu Ordo Iuris skierowana do tej międzynarodowej instytucji. W jaki sposób jest atakowane w Polsce chrześcijaństwo?

Czytaj Więcej

NSA przyznał rację Ordo Iuris. Walka o bon wychowawczy w Nysie trwa

Pomimo działań podjętych m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich, bon wychowawczy dający rodzicom realną możliwość wyboru sposobu opieki nad dzieckiem, nadal funkcjonuje w Nysie. Instytut Ordo Iuris podjęło próbę włączenia się do postępowania w celu przedstawienia stanowiska i wykazania konstytucyjności działań Rady Miasta wprowadzającej ww. bon. Na skutek zażalenia Ordo Iuris, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2017 r., uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu odmawiające Ordo Iuris możliwości przystąpienia do powyższego postępowania.
Czytaj Więcej