główne PUNKTY

1

W ostatnim czasie szczególne oburzenie opinii publicznej wywołał fakt otwarcia wystawy „Nasi chłopcy. Mieszkańcy Pomorza Gdańskiego w armii III Rzeszy”, która została przygotowana przez Muzeum Gdańska we współpracy z Polską Akademią Nauk oraz Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.

2

W odpowiedzi na liczne opinie zaniepokojonych Polaków, Instytut Ordo Iuris zdecydował się wystąpić do Muzeum Gdańska z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej.

3

Dotyczyły one m.in. finansowania wystawy, udziału historyków w jej tworzeniu czy źródeł wykorzystanych w pracach nad wystawą.


Wystawa „Nasi chłopcy. Mieszkańcy Pomorza Gdańskiego w armii III Rzeszy” została przygotowana przez Muzeum Gdańska razem z Polską Akademią Nauk oraz Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Wywołała ona znaczne oburzenie polskiej opinii publicznej. Komentatorzy oraz politycy zarzucali jej m.in. relatywizację odpowiedzialności Niemców za hekatombę II Wojny Światowej, jak również przyczynianie się do budowy fałszywego wizerunku Polaków jako narodu kolaborującego z niemieckim okupantem. W związku z tym, Instytut Ordo Iuris wystąpił z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej. Miał on na celu ustalenie m.in. wewnętrznej procedury, na podstawie której wystawa została zatwierdzona, jaki był udział polityków w uroczystości jej otwarcia, jakie źródła historyczne zostały wykorzystane w pracach nad wystawą, a także jacy historycy angażowali się w prace nad nią. Ponadto Instytut zapytał o źródła finansowania wystawy, wydarzenia towarzyszące, planowane działania edukacyjne i promocyjne, w tym te mające na celu promocję wystawy w języku obcym. Prawnicy wystosowali również zapytanie o to, czy planowane są lub już odbyły się konsultacje merytoryczne z niemieckimi historykami lub ekspertami. 

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Muzeum Gdańska, na wernisażu był obecny Piotr Adamowicz – Poseł na Sejm RP, przewodniczący Komisji Kultury i Środków Przekazu. Wystawa została oparta w oparciu o źródła pozyskane zarówno z zasobów własnych Muzeum Gdańska, jak i instytucji współpracujących, a także osób prywatnych. Pełen wykaz wykorzystanych źródeł historycznych (dokumentów, archiwaliów i eksponatów) ma zostać udostępniony w katalogu wystawy, którego publikacja planowana jest na wrzesień 2025 roku. W pracach nad wystawą brał udział zespół historyczny i kuratorski, w skład którego wchodziły następujące osoby: dr Andrzeja Hoja (główny kurator wystawy), dr Janusz Marszalec (kurator wystawy), Anna Czarnota (współpraca kuratorska) oraz Mateusz Jasik (współpraca kuratorska). 

Koszty związane z wystawą „Nasi Chłopcy”, według informacji przekazanych przez Muzeum, zostały pokryte wyłącznie ze środków własnych wypracowanych przez Muzeum Gdańska, bez zewnętrznych środków pozyskanych od innych podmiotów. W odpowiedzi na wniosek Ordo Iuris, Muzeum Gdańska przedstawiło również kosztorys wystawy.

Muzeum poinformowało również, że kolejne wydarzenia towarzyszące są planowane od września 2025 roku, a szczegółowy program wydarzeń zostanie udostępniony publicznie za pośrednictwem oficjalnych kanałów informacyjnych Muzeum Gdańska. Muzeum planuje rozwinięcie komponentu edukacyjnego towarzyszącego wystawie. 

Wystawa została przygotowana w dwóch wersjach językowych – polskiej i angielskiej. Muzeum poinformowało, że około 70% odwiedzających placówkę stanowią osoby posługujące się językiem polskim, zaś około 20% – językiem angielskim. Muzeum według przekazanych informacji nie prowadzi odrębnych działań promocyjnych wystawy w językach obcych poza standardową komunikacją instytucjonalną. Jednakże treść wystawy oraz towarzyszące jej zagadnienia zostaną zaprezentowane w opracowywanym dwujęzycznym katalogu. 

Muzeum Gdańska poinformowało również, że nie przeprowadzało oraz nie planuje przeprowadzać konsultacji merytorycznych z niemieckimi ekspertami i historykami. Nie jest przewidziana również organizacja seminariów lub konferencji w innych krajach. 

– Fakt otwarcia wystawy spotkał się z ogromnym oburzeniem opinii publicznej. Ponadto, jedynie do dnia 21 lipca 2025 roku do Muzeum Gdańska wpłynęły cztery formalne skargi i żądanie usunięcia wystawy „Nasi chłopcy. Mieszkańcy Pomorza Gdańskiego w armii III Rzeszy”. Ponieważ Instytut Ordo Iuris nigdy nie pozostaje obojętny wobec zagadnień istotnych dla debaty publicznej, zdecydowaliśmy się wystąpić z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej do Muzeum Gdańska, by szczegółowo wyjaśnić okoliczności powstania wystawy oraz plany z nią związane. Nie ulega wątpliwości, że kontrowersyjna nazwa wystawy wywołała zasadne oburzenie – podkreśla Bartosz Florek z Centrum Interwencji Procesowej Instytutu Ordo Iuris.

Źródło zdjęcia okładkowego: Adobe Stock

Wesprzyj nas

Czytaj więcej

Przeciw centralizacji UE. Ordo Iuris na Forum Europa w Bukareszcie
18 listopada 2026

Przeciw centralizacji UE. Ordo Iuris na Forum Europa w Bukareszcie

W dniach 13–15 listopada w Bukareszcie odbyła się konferencja „Forum…

Rekordowy i spokojny Marsz Niepodległości – sprawozdanie obserwatorów Ordo Iuris
18 listopada 2026

Rekordowy i spokojny Marsz Niepodległości – sprawozdanie obserwatorów Ordo Iuris

Monitoring Instytutu Ordo Iuris potwierdził pokojowy charakter tegorocznego Marszu Niepodległości…

„Będziesz wisiał” – groźba czy protest? Przed Sądem Okręgowym w Łomży ruszył proces rolnika
18 listopada 2026

„Będziesz wisiał” – groźba czy protest? Przed Sądem Okręgowym w Łomży ruszył proces rolnika

Przed Sądem Okręgowym w Łomży toczy się proces Marcina Zieńczuka,…

„Kobietobójstwo” w ONZ. Projekt rezolucji chce wpisać tzw. przemoc reprodukcyjną do kodeksów karnych
17 listopada 2026

„Kobietobójstwo” w ONZ. Projekt rezolucji chce wpisać tzw. przemoc reprodukcyjną do kodeksów karnych

Francja i Holandia wraz z jedenastoma innymi państwami zachodnimi przedłożyły…

Aborcja „prawem podstawowym” w Szwecji. Riksdag zmienił ustawę zasadniczą
17 listopada 2026

Aborcja „prawem podstawowym” w Szwecji. Riksdag zmienił ustawę zasadniczą

Riksdag ostatecznie wpisał tzw. prawo do aborcji do Aktu o…

Los nienarodzonych dzieci w rękach Prezydenta. 13 tysięcy podpisów przekazanych do Kancelarii
17 listopada 2026

Los nienarodzonych dzieci w rękach Prezydenta. 13 tysięcy podpisów przekazanych do Kancelarii

Przedstawiciele Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny przekazali Kancelarii…

Ordo Iuris w Wilnie: jak państwo może chronić trwałość małżeństwa w liberalnym świecie?
16 listopada 2026

Ordo Iuris w Wilnie: jak państwo może chronić trwałość małżeństwa w liberalnym świecie?

Adw. Nikodem Bernaciak z Instytutu Ordo Iuris wystąpił na międzynarodowej…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
13 listopada 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Instytut Ordo Iuris zwrócił się do Prezydenta RP o zawetowanie…

Surogacyjne targi w Polsce – prokuratura nie widzi problemu. Ordo Iuris składa zażalenie
13 listopada 2026

Surogacyjne targi w Polsce – prokuratura nie widzi problemu. Ordo Iuris składa zażalenie

Instytut Ordo Iuris złożył zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w…

Sąd Najwyższy przychyla się do wniosku o uznanie zarządzeń Korwin-Piotrowskiej za tzw. nieakty
13 listopada 2026

Sąd Najwyższy przychyla się do wniosku o uznanie zarządzeń Korwin-Piotrowskiej za tzw. nieakty

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenia Anny Korwin-Piotrowskiej o przerwie w czynnościach…