Z powodu nieprawdziwego donosu o rzekomym stosowaniu przemocy przez rodziców, nastolatka z Warszawy cierpiąca na zespół Aspergera została na pół roku odseparowana od rodziny. Dzięki interwencji prawników z Instytutu Ordo Iuris sądy zwolniły dwunastolatkę z domu dziecka i oczyściły rodziców z zarzutu znęcania.
Przyczyną wszczęcia dwóch postępowań (przed sądem rodzinnym i karnym) był fałszywy donos o rzekomym znęcaniu się matki nad córką. Był on spowodowany jednorazową sprzeczką matki z nastolatką, która odpytywana przez matkę przed wyjściem do szkoły, próbowała zniszczyć podręcznik. Zachowanie małoletniej było spowodowane jej chorobą niezależną od rodziców. Matka, chcąc uspokoić córkę, złapała ją za ramiona, co spowodowało powstanie siniaków na barkach dziewczynki. Dziecko będąc pod wpływem silnych emocji wywołanych kłótnią, doniosło na swoją matkę do nauczycieli o rzekomym znęcaniu się nad nią przez rodzinę. Na skutek działań małoletniej oraz personelu szkoły, wobec rodziny wszczęto postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej oraz postępowanie karne o znęcanie się nad małoletnią.
Dwunastolatkę na czas trwania postępowania sądowego umieszczono w domu dziecka. O drastyczności i bezzasadności środków zastosowanych przez sąd mogą świadczyć reakcje dziewczynki, która na różne sposoby manifestowała krzywdę jaką wyrządzono jej przez rozdzielenie z rodzicami. Małoletnia wielokrotnie wysyłała do sądu listy z prośbą o zmianę postanowienia i powrót do domu.
Zastosowane przez sąd środki były nieadekwatne do sytuacji. Prawnicy Ordo Iuris stwierdzili, że dziecko jak najszybciej powinno wrócić do rodziców, a dalsze utrzymywanie postanowienia powoduje dezintegrację rodziny, co było sprzeczne z dobrem małoletniej. Ich stanowisko potwierdziła opinia biegłych sądowych (psychologiczno-pedagogiczno-psychiatryczna), w której również wskazali oni na niezasadność odseparowania dziewczynki od rodziców. Reprezentujący rodzinę prawnicy Ordo Iuris wnieśli o zmianę postanowienia przez sąd, który ostatecznie przychylił się do wniosku i powierzył opiekę nad małoletnią rodzicom, przy jednoczesnym poddaniu wykonywania władzy rodzicielskiej nadzorowi kuratora. Od tego rozstrzygnięcia prawnicy Ordo Iuris wnieśli apelację domagając się zachowania przez rodziców pełnej władzy rodzicielskiej.
Sąd oddalił tę apelację nie odnosząc się w żaden sposób do przedstawionych w niej argumentów i utrzymał nadzór kuratora nad rodziną. Stwierdzenie o rzekomym stosowaniu przemocy oparte zostało natomiast na nieprawomocnym orzeczeniu sądu karnego. Co więcej, sąd nie ustosunkował się do zespołu Aspergera, na który cierpi nastolatka, będącego przyczyną jej zachowań niemających związku z wykonywaniem władzy rodzicielskiej przez jej rodziców.
„Sąd Okręgowy pominął fakt, że powodem zachowania dziecka był niezależny od władzy rodzicielskiej uczestników syndrom Aspergera. Jednocześnie rodzice zapewnili dziecku fachową opiekę medyczną nakierowaną na przystosowanie dziecka do norm społecznych. Zachowanie rodziców wskazuje na wykonywanie ich władzy w sposób zgodny z dobrem małoletniej” – skomentował adw. Maciej Kryczka z Centrum Interwencji Procesowej Ordo Iuris.
Równolegle do postępowania rodzinnego toczyło się postępowanie karne w tej sprawie. W jego toku przesłuchano licznych świadków, którzy jednoznacznie stwierdzili, że nie zaobserwowali stosowania przemocy wobec dziecka. Sąd I instancji potwierdził stanowisko prawników Ordo Iuris i uznał, że w rodzinie nie występowało zjawisko znęcania się. Jednocześnie sąd uznał, że złapanie córki za ramiona przez matkę wypełniło znamiona czynu zabronionego o niskiej szkodliwości społecznej. Postępowanie przeciwko matce zostało umorzone i odstąpiono od wymierzenia kary. Prawnicy Ordo Iuris złożyli apelację od tego rozstrzygnięcia argumentując, że działanie podjęte przez kobietę w celu uspokojenia dziecka nie naruszało prawa.
– Po raz kolejny spotkaliśmy się z zastosowaniem przez sąd środków nieadekwatnych do sytuacji. Dwa postępowania sądowe skierowane przeciwko rodzinie zostały wszczęte w oparciu o konfabulację zdenerwowanej na swoich rodziców nastolatki, cierpiącej na syndrom Aspergera. Dopiero po dwóch latach postępowań sądowych otrzymujemy pierwsze rozstrzygnięcia potwierdzające pierwotne twierdzenia rodziców i świadków o braku przemocy w rodzinie – dodał Maciej Kryczka.
Rodzinę w obu postępowaniach reprezentują: adw. Jerzy Kwaśniewski, dr adw. Bartosz Lewandowski oraz adw. Maciej Kryczka.
