W Polsce trwa „odmrażanie” gospodarki oraz zdejmowanie innych ograniczeń, które zostały nałożone w związku ze stanem epidemii COVID-19. Zmiany dotyczą także życia religijnego. Coraz więcej osób może uczestniczyć w publicznym kulcie religijnym, jednak nie oznacza to, że wszystko wróciło do stanu sprzed pandemii. W związku ze zmieniającym się przepisami, Instytut Ordo Iuris przygotował trzecią wersję poradnika dla duszpasterzy i wiernych, odpowiadając w nim na najważniejsze pytania dotyczące zarówno życia religijnego, jak i prawnych uwarunkowań bieżącej działalności parafii i innych podmiotów kościelnych.
Trzecie wydanie poradnika – tak jak jego poprzednie wersje – zostało podzielone na cztery części. W pierwszej z nich zawarto ogólne informacje dotyczące funkcjonowania w ramach stanu epidemii. Znajdują się w niej także dane o najważniejszych z obowiązujących ograniczeń w życiu społecznym i gospodarczym. Druga część poświęcona jest zasadom odnoszącym się do organizacji szeroko pojętego kultu religijnego – w tym zwłaszcza Mszy św. (także polowych), spowiedzi, nabożeństw, czy pielgrzymek.
Trzecia część poradnika podejmuje temat prawnych i ekonomicznych aspektów zarządzania parafią w czasie stanu epidemii. Wiele jednostek kościelnych jest bowiem pracodawcami, a niekiedy także organizacjami pożytku publicznego czy przedsiębiorstwami prowadzącymi różnego rodzaju działalność. Podmioty te mogą korzystać z pomocy rządowej oferowanej w ramach „tarcz antykryzysowych”, stąd ważne jest, aby ich zarządcy zapoznali się z zasadami ubiegania się o tego rodzaju wsparcie. W tej części prawnicy Ordo Iuris wyjaśniają, np. w jaki sposób duchowni mogą otrzymać zwolnienie ze składek ZUS opłacanych za siebie i pracowników jednostek kościelnych.
Z myślą o duszpasterzach realizujących inwestycje współfinasowane ze środków publicznych – np. remonty zabytkowych obiektów sakralnych – eksperci Instytutu przygotowali wyjaśnienia dotyczące zmian, jakie w związku z pandemią zostały wprowadzone w obszarze zamówień publicznych. Korzystanie ze środków publicznych często wymaga od duchownych stosowania Prawa zamówień publicznych, a tu nastąpiły spore zmiany. Wprowadzono m.in. konieczność wzajemnego informowania się stron umowy o możliwym wpływie pandemii na jej wykonywanie, czy – przysługującej zamawiającemu, a więc np. parafii – możliwości zmiany zawartego kontraktu.
W ostatniej części poradnika umieszczono ważne z punktu widzenia funkcjonowania jednostek kościelnych informacje dotyczące działalności organów władzy publicznej. Eksperci Ordo Iuris wyjaśniają chociażby wpływ stanu epidemii na realizację obowiązków duchownych odpowiedzialnych za przeprowadzenie procedury zawarcia małżeństwa „konkordatowego” czy wskazują na sposoby załatwiania różnego rodzaju spraw urzędowych przez Internet. Publikację zamyka dodatek przygotowany przez dr. hab. Andrzeja Lewandowicza – lekarza internistę i geriatrę, objaśniający najważniejsze kwestie sanitarno-higieniczne związane ze sprawowaniem kultu.
„Rzeczywistość w dobie pandemii koronawirusa jest niezwykle dynamiczna – potwierdzają to przede wszystkim zmiany w sferze różnego rodzaju regulacji prawnych dotyczących przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się epidemii, jak i ochrony przed jej ekonomicznymi skutkami. Stąd bieżącego śledzenia zmian legislacyjnych wymaga odpowiedź na pytanie, jaki obecnie obowiązuje reżim sanitarny – także w kościołach – oraz w jaki sposób i w jakim zakresie możliwe jest skorzystanie z pomocy oferowanej w ramach «tarcz antykryzysowych». Jest to trudne zadanie, zwłaszcza dla osób, które nie zajmują się zawodowo prawem. Dlatego Instytut Ordo Iuris przygotował już trzecią edycję poradnika dla duszpasterzy i wiernych, w którym można znaleźć odpowiedzi na najbardziej aktualne pytania” – podkreśla Konrad Dyda z Centrum Analiz Legislacyjnych Ordo Iuris.
