· W Sejmie trwa pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy „Tak dla rodziny, nie dla gender”.

· Projekt ten dotyczy wyrażenia zgody na wypowiedzenie Konwencji stambulskiej i utworzenia Zespołu do spraw opracowania założeń międzynarodowej Konwencji o prawach rodziny

· Od czasu ratyfikacji Konwencji przez Polskę, ten międzynarodowy dokument odrzuciło szereg państw – m.in. Czechy, Słowacja, Bułgaria, Izrael czy Węgry.

· Wątpliwości związane z ratyfikacją Konwencji dotyczą jej nieskuteczności w obszarze walki z przemocą, a także naruszenia zasady bezstronności światopoglądowej państwa czy narzucenia kontrowersyjnych założeń programowych programom edukacji na każdym poziomie.

· Konwencji zarzuca się także sprzyjanie nielegalnej migracji czy wprowadzanie sformułowań sprzecznych z terminologią konstytucyjną (zmiana znaczenia pojęć „kobieta” i „mężczyzna”).

· W części państw, które odrzuciły Konwencję (Bułgaria, Czechy, Litwa, Słowacja), sprzeciw wobec niej pojawił się ze wszystkich stron sceny politycznej, w tym ze strony środowisk lewicowych.

· Instytut Ordo Iuris przygotował analizę, w której opisuje sposób odrzucenia Konwencji przez wybrane kraje.

· Analiza została przekazana polskim posłom.

 

PRZECZYTAJ ANALIZĘ – LINK

 

Deklarowanym celem Konwencji stambulskiej jest walka z przemocą domową i przemocą wobec kobiet. Dokument opiera się jednak na ideologicznych założeniach teorii gender, zakładającej, że kobiecość i męskość są wytworami kultury, umacniającymi systemowo nierówne stosunki władzy. Konwencja upatruje źródeł przemocy w systemowych napięciach społecznych, mających wynikać z kulturowo narzuconych i umacnianych ról płciowych. Akt pomija przy tym zjawiska opisane naukowo jako rzeczywiste przyczyny przemocy, takie jak alkoholizm, narkomania czy pornografia.

 

W Polsce przystąpienie do Konwencji wywołało liczne głosy wątpliwości. W 2020 r. premier Mateusz Morawiecki skierował wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów Konwencji z Konstytucją. Wniosek został w styczniu tego roku wycofany przez premiera Donalda Tuska.

 

Krytyka wobec założeń Konwencji obecna jest także na forum międzynarodowym. W ostatnich latach kilka państw odmówiło ratyfikacji dokumentu bądź wypowiedziało go. W części z nich (Bułgaria, Czechy, Litwa, Słowacja) sprzeciw wobec Konwencji pojawił się ze wszystkich stron sceny politycznej, w tym ze strony środowisk określających się jako lewicowe.

 

Przykładem kraju, który odrzucił Konwencję stambulską jest Bułgaria. W lipcu 2018 r. tamtejszy Trybunał Konstytucyjny uznał, że dokument jest niezgodny z konstytucją kraju. Trybunał wskazał, że obecne w Konwencji „ujęcie «płci» jako konstrukcji społecznej prowadzi do relatywizacji kategorii płci biologicznej. Jeśli jednak społeczeństwo traci zdolność do odróżniania kobiety od mężczyzny, zwalczanie przemocy wobec kobiet pozostaje jedynie formalnym, lecz niewykonalnym zobowiązaniem”. W wyroku podkreślono też, że Konwencja sprzeciwia się konstytucyjnej zasadzie państwa prawnego, wprowadzając dwie wykluczające się definicje płci. Trybunał podtrzymał swoje stanowisko trzy lata później, zaznaczając w październiku 2021 r., że niedopuszczalna jest reinterpretacja pojęcia płci „w kierunku, który zdaniem nauki nie jest jednoznaczny i niepodważalny oraz na który nie ma zgody społeczeństwa”.

 

W 2020 r. Konwencję zdecydowaną większością głosów odrzuciła Rada Narodowa Słowacji. W czasie debaty na ten temat sprzeciw wobec tej umowy zapowiedział socjaldemokratyczny premier Słowacji Robert Fico. Przeciwnicy Konwencji wskazywali m.in., że dokument jest niezgodny ze słowacką konstytucją w zakresie, w jakim definiuje ona małżeństwo oraz, że wprowadza błędne rozumienie terminu „płeć”. Z kolei na Węgrzech w 2020 r. Zgromadzenie Krajowe przyjęło deklaracje wzywającą rząd do nieratyfikowania Konwencji stambulskiej. Parlamentarzyści wskazali, że węgierskie prawo już chroni prawa kobiet i nie zgodzili się na wprowadzenie terminu „gender” do porządku prawnego.

 

W styczniu tego roku Konwencję odrzucił Senat Czech. Przeciwko ratyfikacji głosowała większość przedstawicieli Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (ČSSD) oraz część liberalnej TOP 09. W czasie debaty senatorowie wskazywali m.in., że Konwencja nie reguluje niczego, co nie byłoby już częścią czeskiego porządku prawnego w zakresie ochrony przed przemocą oraz, że dokument wprowadza do porządku prawnego niejednoznaczne pojęcia, takie jak „gender”. Na Litwie natomiast, Konwencja została przez Sejm skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania jej zgodności z litewską konstytucją.

 

Na przystąpienie do Konwencji nie zgodził się także Izrael. Wskazywano tam głównie na problemy z masową imigracją, jakie mogłaby wywołać ratyfikacja dokumentu. Przepisy imigracyjne Konwencji przyznają bowiem azyl polityczny międzynarodowym ofiarom przemocy domowej.

 

Instytut Ordo Iuris, w memorandum przekazanym polskim posłom, wskazał na krytykę, z jaką spotyka się Konwencja stambulska na arenie międzynarodowej. Zaznaczył też, że alternatywną dla tego aktu jest zainicjowany przez organizacje społeczne z całej Europy projekt Konwencji o prawach rodziny, która odpowiada na problemy i zagrożenia, z jakimi współcześnie mierzy się instytucja rodziny, oraz wprowadza skuteczne instrumenty walki z przemocą domową. Dokument ten podkreśla też, że to właśnie silna rodzina jest przestrzenią, która chroni przed przemocą najskuteczniej wszystkich jej członków.

 

Czytaj więcej

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
13 listopada 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Instytut Ordo Iuris zwrócił się do Prezydenta RP o zawetowanie…

Surogacyjne targi w Polsce – prokuratura nie widzi problemu. Ordo Iuris składa zażalenie
13 listopada 2026

Surogacyjne targi w Polsce – prokuratura nie widzi problemu. Ordo Iuris składa zażalenie

Instytut Ordo Iuris złożył zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w…

Sąd Najwyższy przychyla się do wniosku o uznanie zarządzeń Korwin-Piotrowskiej za tzw. nieakty
13 listopada 2026

Sąd Najwyższy przychyla się do wniosku o uznanie zarządzeń Korwin-Piotrowskiej za tzw. nieakty

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenia Anny Korwin-Piotrowskiej o przerwie w czynnościach…

Imigracja po obu stronach Atlantyku. Goście z Federation for American Immigration Reform (FAIR) w Ordo Iuris
13 listopada 2026

Imigracja po obu stronach Atlantyku. Goście z Federation for American Immigration Reform (FAIR) w Ordo Iuris

W czwartek 12 listopada Instytut Ordo Iuris gościł w Warszawie…

Walka z surogacją niezależnie od jej przyczyn. Ordo Iuris w międzynarodowej koalicji
12 listopada 2026

Walka z surogacją niezależnie od jej przyczyn. Ordo Iuris w międzynarodowej koalicji

Instytut Ordo Iuris dołączył do międzynarodowej koalicji organizacji pozarządowych, która…

Ordo Iuris w Sejmie: surogacja to zagrożenie dla kobiet i dzieci
10 listopada 2026

Ordo Iuris w Sejmie: surogacja to zagrożenie dla kobiet i dzieci

Prawnicy Ordo Iuris wzięli udział w sejmowym posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu…

Zatrzymany za rzekome groźby wobec Donalda Tuska. Uczestnik protestu przed Trybunałem już na wolności
10 listopada 2026

Zatrzymany za rzekome groźby wobec Donalda Tuska. Uczestnik protestu przed Trybunałem już na wolności

Sąd nie uwzględnił wniosku o tymczasowe aresztowanie mężczyzny zatrzymanego podczas…

Marsz Niepodległości – pomoc prawna dla uczestników
10 listopada 2026

Marsz Niepodległości – pomoc prawna dla uczestników

Instytut Ordo Iuris udziela bezpłatnej pomocy prawnej uczestnikom Marszu Niepodległości….

Ścigany za słowa. Ordo Iuris broni przewodniczącego „Policyjnej Solidarności”
9 listopada 2026

Ścigany za słowa. Ordo Iuris broni przewodniczącego „Policyjnej Solidarności”

Instytut Ordo Iuris broni mł. asp. Jacka Łukasika, przewodniczącego związku…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
6 listopada 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Po nocnym, siłowym przejęciu siedziby Trybunału Konstytucyjnego 30 października Instytut…