· Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił złożoną przez Ordo Iuris skargę kasacyjną i przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla matki chorego chłopca.

· Wcześniej Prezydent Miasta Leszna odmówił kobiecie prawa do świadczenia, argumentując, że pobiera zasiłek macierzyński.

· Matka wskazywała w postępowaniu, że od czasu urodzenia syna nie wykonuje pracy zarobkowej i nie ma dochodów płynących z działalności.

· Mimo to, prezydent Leszna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówiły przyznania świadczenia w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem.

 

Chłopiec urodził się w marcu 2020 r. – dwa miesiące przed terminem. Przyszedł na świat z wadą genetyczną – trisomią oraz innymi schorzeniami, m.in. niedrożnością jelit. W związku z orzeczeniem wobec dziecka niepełnosprawności od urodzenia, jego matka wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kobieta po urodzeniu syna nie wykonywała pracy wynikającej z prowadzonej działalności gospodarczej i nie miała z tego tytułu żadnych dochodów ze względu na konieczność opieki nad chorym dzieckiem. Prezydent Leszna wydał decyzję odmowną, wskazując, że kobieta pobiera już zasiłek macierzyński. Zdaniem organu, w okresie otrzymywania zasiłku macierzyńskiego matka nie mogła otrzymywać równocześnie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, bowiem nie może w takiej sytuacji zaistnieć przesłanka „niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej” w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

 

Na skutek odwołania kobiety, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie uchyliło w całości decyzję odmowną i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez prezydenta, który ponownie odmówił kobiecie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Matka znowu wniosła odwołanie od tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie po raz kolejny odmówiło matce przyznania świadczenia w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem, tym razem tylko za okres, w którym przysługiwał jej zasiłek macierzyński. W związku z tym, kobieta zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę, podtrzymując wcześniejszą argumentację organów o braku możliwości równoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku macierzyńskiego.

 

Wówczas matka opiekująca się niepełnosprawnym synem zwróciła się do Instytutu Ordo Iuris z prośbą o pomoc w zaskarżeniu wyroku WSA w Poznaniu. Kobiecie zależało na uzyskaniu dodatkowego świadczenia pieniężnego, gdyż z racji tego, że była na własnej działalności gospodarczej, wysokość jej zasiłku macierzyńskiego wynosiła jedynie 1000 zł. Dla porównania, gdyby była w stosunku pracy, a nie na własnej działalności gospodarczej, to najniższe świadczenie (od pensji minimalnej w wysokości 2800 zł brutto) wyniosłoby wówczas ponad 1600 zł. W jej imieniu prawnicy Ordo Iuris skierowali skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnicy wskazywali, że kobieta spełniła przesłanki przyznania jej zasiłku, wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Wskazywali, że pobieranie zasiłku macierzyńskiego nie wyklucza rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej powodowanej koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, bowiem w przypadku pobierania zasiłku macierzyńskiego nie istnieje zakaz podejmowania pracy. Nie ma też regulacji ustawowej wyłączającej możliwość kumulacji wspomnianych świadczeń. Zdaniem prawników Ordo Iuris, wobec braku przepisu, który w sposób jednoznaczny wykluczałby prawo do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku posiadania ustalonego prawa do zasiłku macierzyńskiego, brak było podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

 

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił w części skargę kasacyjną, uznając, że kobiecie przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne za okres od faktycznego zawieszenia działalności gospodarczej po narodzinach dziecka przez dalszy okres przyjmowania zasiłku macierzyńskiego. Sąd zgodził się z pełnomocnikami, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje niezależnie od zasiłku macierzyńskiego, jeśli zostanie spełniona przesłanka dotycząca rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej powodowanej koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie NSA, ta przesłanka wystąpiła z chwilą zawieszenia przez matkę działalności gospodarczej. W związku z tym, NSA orzekł co do istoty sprawy, uchylając decyzję organów odmawiających matce świadczenia pielęgnacyjnego we wskazanym zakresie.

 

– Orzeczenie NSA to wyraz konstytucyjnej zasady równości, która sprowadza się do jednakowego traktowania osób charakteryzujących się tą samą cechą i jednocześnie dopuszcza odmienne traktowanie tych, które takiej cechy nie posiadają. Gdy obie matki otrzymują zasiłki macierzyńskie z tytułu urodzenia dziecka, urodzenie tak bardzo chorego dziecka i rezygnacja z pracy przez matkę stanowi odmienną cechę istotną w stosunku do urodzenia zdrowego dziecka, co jest pozytywną przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Konstytucja gwarantuje szczególną pomoc władz publicznych po urodzeniu dziecka niepełnosprawnego od urodzenia. W związku z tym, bezsprzecznie, ustawodawca z namysłem, zgodnie z wartościami konstytucyjnymi, nie wprowadził przesłanki negatywnej wykluczającej możliwość jednoczesnego pobierania przez matkę dziecka niepełnosprawnego zasiłku macierzyńskiego oraz świadczenia pielęgnacyjnego – zaznacza adw. Magdalena Majkowska z Zarządu Ordo Iuris.

 

Czytaj więcej

Ordo Iuris w Wilnie: jak państwo może chronić trwałość małżeństwa w liberalnym świecie?
16 listopada 2026

Ordo Iuris w Wilnie: jak państwo może chronić trwałość małżeństwa w liberalnym świecie?

Adw. Nikodem Bernaciak z Instytutu Ordo Iuris wystąpił na międzynarodowej…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
13 listopada 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Instytut Ordo Iuris zwrócił się do Prezydenta RP o zawetowanie…

Surogacyjne targi w Polsce – prokuratura nie widzi problemu. Ordo Iuris składa zażalenie
13 listopada 2026

Surogacyjne targi w Polsce – prokuratura nie widzi problemu. Ordo Iuris składa zażalenie

Instytut Ordo Iuris złożył zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w…

Sąd Najwyższy przychyla się do wniosku o uznanie zarządzeń Korwin-Piotrowskiej za tzw. nieakty
13 listopada 2026

Sąd Najwyższy przychyla się do wniosku o uznanie zarządzeń Korwin-Piotrowskiej za tzw. nieakty

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenia Anny Korwin-Piotrowskiej o przerwie w czynnościach…

Imigracja po obu stronach Atlantyku. Goście z Federation for American Immigration Reform (FAIR) w Ordo Iuris
13 listopada 2026

Imigracja po obu stronach Atlantyku. Goście z Federation for American Immigration Reform (FAIR) w Ordo Iuris

W czwartek 12 listopada Instytut Ordo Iuris gościł w Warszawie…

Walka z surogacją niezależnie od jej przyczyn. Ordo Iuris w międzynarodowej koalicji
12 listopada 2026

Walka z surogacją niezależnie od jej przyczyn. Ordo Iuris w międzynarodowej koalicji

Instytut Ordo Iuris dołączył do międzynarodowej koalicji organizacji pozarządowych, która…

Ordo Iuris w Sejmie: surogacja to zagrożenie dla kobiet i dzieci
10 listopada 2026

Ordo Iuris w Sejmie: surogacja to zagrożenie dla kobiet i dzieci

Prawnicy Ordo Iuris wzięli udział w sejmowym posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu…

Zatrzymany za rzekome groźby wobec Donalda Tuska. Uczestnik protestu przed Trybunałem już na wolności
10 listopada 2026

Zatrzymany za rzekome groźby wobec Donalda Tuska. Uczestnik protestu przed Trybunałem już na wolności

Sąd nie uwzględnił wniosku o tymczasowe aresztowanie mężczyzny zatrzymanego podczas…

Marsz Niepodległości – pomoc prawna dla uczestników
10 listopada 2026

Marsz Niepodległości – pomoc prawna dla uczestników

Instytut Ordo Iuris udziela bezpłatnej pomocy prawnej uczestnikom Marszu Niepodległości….

Ścigany za słowa. Ordo Iuris broni przewodniczącego „Policyjnej Solidarności”
9 listopada 2026

Ścigany za słowa. Ordo Iuris broni przewodniczącego „Policyjnej Solidarności”

Instytut Ordo Iuris broni mł. asp. Jacka Łukasika, przewodniczącego związku…