Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że odmowa ścigania przez prokuraturę autorów ostrych komentarzy pod zdjęciem pary aktywistów LGBT stanowi dyskryminację i pogwałcenie prawa osób pozostających w konkubinatach homoseksualnych do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Tym samym w nieuprawniony sposób rozszerzył on obowiązującą do tej pory definicję pojęcia „mowa nienawiści”. Działacze sami przyznali, że fotografia miała prowokacyjny charakter. Instytut Ordo Iuris przygotował analizę na ten temat.

PRZECZYTAJ ANALIZĘ – LINK

Sprawa dotyczyła dwóch aktywistów litewskiej organizacji LGBT o nazwie Lietuvos Gėjų Lyga (LGL). Pod zamieszczonym przez nich na Facebooku zdjęciem pojawiły się liczne komentarze krytyczne wobec ruchu LGBT i osób propagujących homoseksualny styl życia. Niektóre z wpisów miały obraźliwy charakter. W związku z tym organizacja złożyła do Prokuratury Generalnej zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa podżegania do przemocy i nienawiści. Prokuratura odmówiła wszczęcia śledztwa, stwierdzając, że choć zachowanie autorów niektórych komentarzy było niemoralne, to jednak nie posiadało ono przestępczego charakteru, ponieważ piszący wyrażali jedynie swoją opinię na temat osób prowadzących homoseksualny styl życia, natomiast nie mieli oni intencji podżegania do przemocy czy nienawiści. Decyzja prokuratury została utrzymana w mocy przez sądy, które zwróciły uwagę, że aktywiści świadomie nadali swojemu zdjęciu publiczny status, adresując go nie tylko do swoich znajomych o podobnych przekonaniach, ale do wszystkich użytkowników Facebooka. W ocenie sądów upublicznienie prowokacyjnego zdjęcia mogło zostać potraktowane jako „świadoma próba rozdrażnienia odbiorców o odmiennych poglądach”. Jak potem obaj mężczyźni sami przyznali, celem upublicznienia i rozpowszechnienia ich zdjęcia było „sprowokowanie dyskusji na temat praw gejów na Litwie”.

Europejski Trybunał Praw Człowieka nie podzielił stanowiska litewskich sądów. ETPC stwierdził, że korzystanie „w nieodpowiedzialny sposób” z wolności słowa, czego przykładem miałaby być „homofobiczna mowa nienawiści”, może wymagać od państwa podjęcia konkretnych działań na rzecz krytykowanej grupy społecznej np. w formie sankcji karnych. W ocenie Trybunału przez „homofobiczną mowę nienawiści” należy rozumieć nie tylko podżeganie do fizycznej agresji wobec osób prowadzących homoseksualny styl życia, ale również wypowiedzi negatywnie wpływające na ich „psychologiczne samopoczucie”. ETPC podkreślił, że państwo powinno ścigać osoby podejrzane o „homofobiczną mowę nienawiści” nawet wtedy, gdy większość społeczeństwa wyznaje tradycyjne wartości, uznające związek kobiety i mężczyzny za fundament rodziny. W ocenie Trybunału wartości tradycyjne to „stereotyp”, który nie może usprawiedliwiać dyskryminacji ze względu na orientację seksualną.

„Ostatni wyrok Trybunału w Strasburgu w tej sprawie wpisuje się w tendencję do rozszerzającej wykładni pojęcia mowy nienawiści, przez którą coraz częściej rozumie się nie tylko nawoływanie do przemocy, ale również wypowiedzi wzbudzające poczucie psychicznego dyskomfortu wśród przedstawicieli subkultur LGBT. Jakkolwiek wypowiedzi nawołujące wprost do zabijania czy agresji fizycznej wobec kogokolwiek, także wobec osób o skłonnościach homoseksualnych, zasługują na zdecydowane potępienie, należy podkreślić, że  krytykowanie homoseksualnego trybu życia, nawet w zdecydowany sposób, powinno mieścić się w granicach wolności słowa. We wciąż aktualnym wyroku z 1976 roku Trybunał powiedział, że Konwencja chroni także takie wypowiedzi, którą są obraźliwe, szokujące lub niepokojące dla adresatów – zaznaczyła Karolina Pawłowska, Dyrektor Centrum Prawa Międzynarodowego Instytutu Ordo Iuris.

Sprawa Beizaras i Levickas przeciwko Litwie, wyrok ETPC z 14 stycznia 2020 roku.

Czytaj więcej

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
2 października 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Instytut Ordo Iuris przekazał Prezydentowi RP ponad 10 tysięcy podpisów…

Ponad 10 tys. podpisów pod apelem o weto dla „ustawy strasburskiej” trafiło do Kancelarii Prezydenta
2 października 2026

Ponad 10 tys. podpisów pod apelem o weto dla „ustawy strasburskiej” trafiło do Kancelarii Prezydenta

Przedstawiciele Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny złożyli w…

„Prawa reprodukcyjne” prawami człowieka, a „usługi aborcyjne” filarem „równości płci” – rezolucja Parlamentu Europejskiego
2 października 2026

„Prawa reprodukcyjne” prawami człowieka, a „usługi aborcyjne” filarem „równości płci” – rezolucja Parlamentu Europejskiego

Parlament Europejski przyjął rezolucję o nierównościach płci w dziedzinie zdrowia….

Zjednoczeni na rzecz życia i rodziny – nowa koalicja w ONZ
1 października 2026

Zjednoczeni na rzecz życia i rodziny – nowa koalicja w ONZ

Instytut Ordo Iuris dołączył do nowej Koalicji Społeczeństwa Obywatelskiego na…

Realna pomoc dla matek i ochrona życia nienarodzonych dzieci – stanowisko Ordo Iuris dla Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet
28 września 2026

Realna pomoc dla matek i ochrona życia nienarodzonych dzieci – stanowisko Ordo Iuris dla Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet

Instytut Ordo Iuris przekazał Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet stanowisko…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
28 września 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Czworo dzieci z Warszawy pozostanie z matką dzięki interwencji prawników…

Przerwa w pracy biura
23 września 2026

Przerwa w pracy biura

Informujemy, że biuro Instytutu Ordo Iuris będzie nieczynne w dniach…

Słowacja nie musi uznawać „małżeństwa” jednopłciowego zawartego w Wielkiej Brytanii. Opinia Ordo Iuris dla ETPC
23 września 2026

Słowacja nie musi uznawać „małżeństwa” jednopłciowego zawartego w Wielkiej Brytanii. Opinia Ordo Iuris dla ETPC

Instytut Ordo Iuris przedstawił Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka opinię w…

Czworo dzieci pozostaje z matką. Interwencja w obronie rodziny z Warszawy
22 września 2026

Czworo dzieci pozostaje z matką. Interwencja w obronie rodziny z Warszawy

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uchylił decyzję o umieszczeniu czworga…

Ordo Iuris dla ONZ: ochrona życia nienarodzonych dzieci nie zagraża zdrowiu i życiu matek
22 września 2026

Ordo Iuris dla ONZ: ochrona życia nienarodzonych dzieci nie zagraża zdrowiu i życiu matek

Instytut Ordo Iuris przedstawił Biuru Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw…