· W Rzymie miała miejsce międzynarodowa konferencja poświęcona zagadnieniu surogacji.

· Wydarzenie było zorganizowane przez inicjatorów Deklaracji z Casablanki, czyli międzynarodowego dokumentu, w którym wzywa się do wprowadzenia światowego zakazu tzw. macierzyństwa zastępczego.

· W konferencji wzięli udział prawnicy, politycy i działacze społeczni zajmujący się zwalczaniem procederu surogacji.

· Podczas wydarzenia poruszono m.in. tematykę problemów psychicznych, z którymi zmagają się osoby urodzone w wyniku surogacji, oraz tematykę wykorzystania macierzyństwa zastępczego przez przestępców seksualnych. 

· W konferencji wzięli udział przedstawiciele Instytutu Ordo Iuris.

 

Deklaracja z Casablanki (Declaration of Casablanca) to międzynarodowy dokument, podpisany w 2023 roku przez 100 ekspertów z ponad 75 krajów, w którym wzywa się do powszechnego zniesienia surogacji. Macierzyństwo zastępcze, zwane również surogacją, to umowa, w ramach której kobieta zobowiązuje się do zajścia w ciążę w drodze zapłodnienia in vitro, urodzenia dziecka oraz przeniesienia praw rodzicielskich na rzecz „klienta”. Taki proceder budzi liczne wątpliwości natury etycznej i prawnej, czego wyrazem są chociażby rezolucje Parlamentu Europejskiego, wystosowane kolejno w 2011 i 2015 roku, potępiające to zjawisko jako podważające godność kobiety i jej dziecka.

Problematyka związana z surogacją, jak i sama Deklaracja z Casablanki były tematem międzynarodowej konferencji, zorganizowanej na Uniwersytecie LUMSA w Rzymie w dniach 5-6 kwietnia. Wydarzenie zgromadziło kilkudziesięciu ekspertów, polityków i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, pochodzących z różnych państw Europy, Afryki i obu Ameryk. W konferencji uczestniczyła także delegacja Instytutu Ordo Iuris. Co istotne, w wydarzeniu wzięły również udział przedstawicielki ruchów feministycznych, których znaczna część sprzeciwia się surogacji, traktując to zjawisko jako uderzające w podmiotowość i godność kobiety oraz dzieci urodzonych w wyniku macierzyństwa zastępczego.

Podczas konferencji głos zabrała Olivia Maurel, która urodziła się jako „dziecko na zamówienie”. Amerykańsko-francuska feministka, aktywna w obszarze działań na rzecz zniesienia surogacji, opowiedziała o licznych problemach, w tym o osobistych negatywnych doświadczeniach, które często towarzyszą osobom urodzonym w wyniku surogacji. Wśród nich Maurel wymieniła m.in. problemy natury psychicznej, „traumę związaną z opuszczeniem” przez biologiczną matkę, liczne uzależnienia, próby samobójcze czy lęk przed rozstaniem z rodzicami. „Nie istnieje prawo do posiadania dziecka (…) ale za to dzieci posiadają liczne prawa i możemy powiedzieć, że macierzyństwo zastępcze narusza wiele z tych praw” – stwierdziła wyraźnie Maurel. Jednocześnie podkreśliła, iż surogacja zasadniczo różni się od adopcji, przede wszystkim tym, iż w przypadku tej pierwszej specjalnie „tworzy się dziecko”, w celu oddzielenia go od biologicznej matki, tak, by inne osoby mogły je wychować jako własne.

Ksiądz Mirosław Wachowski, podsekretarz w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej, wyraźnie podkreślił negatywny charakter zjawiska surogacji, stwierdzając, iż redukuje ona ludzką prokreację do „indywidualnej woli” i „pragnienia”, w którym dominują potężni i bogaci. „Rodzice znajdują się w roli dostarczycieli materiału genetycznego, podczas gdy embrion jawi się coraz bardziej jako przedmiot: coś do wyprodukowania – nie ktoś, ale coś” – zaznaczył duchowny. Szczególnie istotne było wezwanie wystosowane przez watykańskiego dyplomatę, który zaapelował, by walka z macierzyństwem zastępczym nie ograniczała się tylko do sfery Kościoła katolickiego czy poszczególnych grup wyznaniowych, lecz by przekraczała tradycyjne granice religijne i polityczne. „Nie powinniśmy zamykać się wśród tych, którzy myślą dokładnie tak samo (…) powinniśmy raczej otworzyć się na pragmatyczne sojusze, aby zrealizować wspólny cel” – zaznaczył.

Birgit Kelle, niemiecka autorka książki poświęconej surogacji, zwróciła uwagę, iż macierzyństwo zastępcze często jest wykorzystywane przez przestępców seksualnych. W trakcie debaty znaczenie tego samego problemu podkreślił Jan Gregor, przedstawiciel czeskiej konserwatywnej organizacji Aliance pro Rodinu. Przytoczył on przykład sprzed kilku lat, kiedy to w Pradze wybuchł skandal związany z udokumentowanymi przypadkami dotyczącymi sprzedaży dzieci w związku z macierzyństwem zastępczym. Władze zidentyfikowały wówczas 30 przypadków, w których klinika w Charkowie na Ukrainie oferowała samotnym osobom z całego świata macierzyństwo zastępcze. Matki zastępcze latały następnie do czeskich szpitali, by rodzić. W praskich urzędach stanu cywilnego dzieci były potem „przekazywane” nowemu rodzicowi, zwykle mężczyźnie.

Prof. Piotr Mostowik, specjalista z zakresu prawa prywatnego międzynarodowego (UJ) w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na genezę problemu surogacji, tematykę dotyczącą zakazu macierzyństwa zastępczego jak i stosowanej w tym obszarze terminologii. Naukowiec wskazał także różne uwarunkowania prawne związane z tymi kontrowersyjnymi praktykami.

– Konferencja w Rzymie jest wydarzeniem wartym odnotowania, gdyż pokazuję wolę różnych, często odległych ideowo środowisk, dążących do zakazania haniebnego procederu tzw. macierzyństwa zastępczego, znanego powszechnie jako surogacja. Wszystkie te środowiska łączy jeden szczytny cel, jakim bez wątpienia jest ochrona podmiotowości kobiet i ich dzieci, co w przedmiotowej materii może być osiągnięte poprzez powszechny zakaz surogacji. Dlatego też konferencję w Rzymie należy potraktować jako wydarzenie pozytywne, przypominające, jak ważna jest godność osoby ludzkiej, w tym zwłaszcza najsłabszych, bo to takiej grupy bez wątpienia zaliczyć możemy dzieci. Nie bez znaczenia są też ostatnie apele płynące z Watykanu, z ust samego Papieża Franciszka, który w styczniu wezwał do całkowitego zakazu surogacji – zauważył Patryk Ignaszczak, ekspert Centrum Prawa Międzynarodowego Ordo Iuris.

 

Czytaj więcej

„Kobietobójstwo” w ONZ. Projekt rezolucji chce wpisać tzw. przemoc reprodukcyjną do kodeksów karnych
17 listopada 2026

„Kobietobójstwo” w ONZ. Projekt rezolucji chce wpisać tzw. przemoc reprodukcyjną do kodeksów karnych

Francja i Holandia wraz z jedenastoma innymi państwami zachodnimi przedłożyły…

Aborcja „prawem podstawowym” w Szwecji. Riksdag zmienił ustawę zasadniczą
17 listopada 2026

Aborcja „prawem podstawowym” w Szwecji. Riksdag zmienił ustawę zasadniczą

Riksdag ostatecznie wpisał tzw. prawo do aborcji do Aktu o…

Los nienarodzonych dzieci w rękach Prezydenta. 13 tysięcy podpisów przekazanych do Kancelarii
17 listopada 2026

Los nienarodzonych dzieci w rękach Prezydenta. 13 tysięcy podpisów przekazanych do Kancelarii

Przedstawiciele Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny przekazali Kancelarii…

Ordo Iuris w Wilnie: jak państwo może chronić trwałość małżeństwa w liberalnym świecie?
16 listopada 2026

Ordo Iuris w Wilnie: jak państwo może chronić trwałość małżeństwa w liberalnym świecie?

Adw. Nikodem Bernaciak z Instytutu Ordo Iuris wystąpił na międzynarodowej…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
13 listopada 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Instytut Ordo Iuris zwrócił się do Prezydenta RP o zawetowanie…

Surogacyjne targi w Polsce – prokuratura nie widzi problemu. Ordo Iuris składa zażalenie
13 listopada 2026

Surogacyjne targi w Polsce – prokuratura nie widzi problemu. Ordo Iuris składa zażalenie

Instytut Ordo Iuris złożył zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w…

Sąd Najwyższy przychyla się do wniosku o uznanie zarządzeń Korwin-Piotrowskiej za tzw. nieakty
13 listopada 2026

Sąd Najwyższy przychyla się do wniosku o uznanie zarządzeń Korwin-Piotrowskiej za tzw. nieakty

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenia Anny Korwin-Piotrowskiej o przerwie w czynnościach…

Imigracja po obu stronach Atlantyku. Goście z Federation for American Immigration Reform (FAIR) w Ordo Iuris
13 listopada 2026

Imigracja po obu stronach Atlantyku. Goście z Federation for American Immigration Reform (FAIR) w Ordo Iuris

W czwartek 12 listopada Instytut Ordo Iuris gościł w Warszawie…

Walka z surogacją niezależnie od jej przyczyn. Ordo Iuris w międzynarodowej koalicji
12 listopada 2026

Walka z surogacją niezależnie od jej przyczyn. Ordo Iuris w międzynarodowej koalicji

Instytut Ordo Iuris dołączył do międzynarodowej koalicji organizacji pozarządowych, która…

Ordo Iuris w Sejmie: surogacja to zagrożenie dla kobiet i dzieci
10 listopada 2026

Ordo Iuris w Sejmie: surogacja to zagrożenie dla kobiet i dzieci

Prawnicy Ordo Iuris wzięli udział w sejmowym posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu…