Polska jak Chiny i Korea Północna. Aborcyjne wytyczne degradują poziom ochrony życia

Dziś w Warszawie miała miejsce konferencja prasowa Instytutu Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny poświęcona sytuacji ochrony życia w Polsce na tle innych państw świata oraz aktualizacji wydanej 3 lata temu przez Ordo Iuris „Encyklopedii Prolife”. W wydarzeniu uczestniczyli adw. Jerzy Kwaśniewski – prezes Ordo Iuris, r.pr. Katarzyna Gęsiak – dyrektor Centrum Prawa Medycznego i Bioetyki Ordo Iuris, dr Marcin Olszówka – członek Rady Naukowej Ordo Iuris oraz Marcin Perłowski – dyrektor Centrum Życia i Rodziny.

Drastyczny spadek Polski w rankingu

Polska plasuje się na 84. miejscu w światowym rankingu ochrony życia, jeśli oceniać wyłącznie stan obowiązującego prawa – wynika z najnowszej aktualizacji klasyfikacji przygotowanej przez Instytut Ordo Iuris i opublikowanej w ramach „Encyklopedii Prolife”. To o jedno miejsce wyżej niż w edycji z 2023 roku, co dr Marcin Olszówka wyjaśnił nie poprawą standardów w Polsce, lecz zmianami w ustawodawstwie innych państw. Jednak, gdy weźmie się pod uwagę rzeczywistą praktykę – a więc sposób, w jaki władze publiczne stosują lub łamią obowiązujące prawo – Polska spada aż na 192. miejsce, znajdując się w gronie państw takich jak Kanada, Chiny, komunistyczny Wietnam i Korea Północna. Bezpośredną przyczyną tego bezprecedensowego spadku o 107 pozycji w ciągu zaledwie trzech lat jest polityka aborcyjna rządu Donalda Tuska, realizowana poza ramami obowiązującego prawa.

Otwierając konferencję, adw. Jerzy Kwaśniewski podkreślił wyjątkowy charakter tej sytuacji. Polska znalazła się w sąsiedztwie najgorzej ocenianych państw nie dlatego, że zmieniono ustawy czy Konstytucję, ale z powodu bezprawnych działań rządu, który – jak wskazał prezes Ordo Iuris – zmusza szpitale do wykonywania aborcji, a tym placówkom, które odmawiają, grozi zerwaniem kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia. Adw. Kwaśniewski przywołał zarazem szerszy kontekst ustrojowy: rząd Donalda Tuska odmawia dotychczas publikowania ponad 70 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem prezesa Ordo Iuris, atak na praworądność jest dziś bezpośrednio atakiem na prawo do życia – fundamentalne prawo człowieka, warunkujące korzystanie ze wszelkich innych praw i wolności.

Metodologia rankingu i globalne tendencje

Ranking ochrony życia opiera się na analizie blisko 200 systemów prawnych. Metodologia jest prosta w swej logice: najwyższe miejsca zajmują państwa zapewniające pełną ochronę dziecka nienarodzonego i matki bez żadnych wyjątków aborcyjnych, a kolejne pozycje przypisuje się krajom dopuszczającym coraz szersze przesłanki do przerwania ciąży – aż po aborcję na żądanie do porodu. Ranking publikowany jest w ramach „Encyklopedii Prolife”. Dr Olszówka sprostował przy tym powszechne i błędne przekonanie, że państw całkowicie zakazujących aborcji są jedynie cztery. W rzeczywistości takich państw jest 46, przy czym każde z nich dopuszcza ratowanie życia matki, nawet jeżeli – w skrajnie rzadkich przypadkach – skutkiem ubocznym byłaby śmierć dziecka. Klasyfikacja ta pozwala rzetelnie zobrazować, że w skali globalnej ochrona życia nienarodzonych to nie kwestia marginalna, lecz norma obowiązująca w niemal jednej czwartej państw świata.

Dr Olszówka zaznaczył, że aktualizacja rankingu nie jest wyłącznie dokumentem opisującym regres. Wskazał na pozytywne zmiany w innych krajach. Kostaryka awansowała z 66. na 50. miejsce – tamtejszy prezydent wydał dekret wykonawczy, który de facto zniósł przesłankę zdrowotną do aborcji, a nowo wybrana prezydent Laura Fernández Delgado zapowiedziała podniesienie kar za aborcję. Wietnam z kolei w 2025 roku zniósł politykę wymuszającą posiadanie tylko dwojga dzieci, kończąc tym samym praktykę przymusowych aborcji. Przytaczając te przykłady, dr Olszówka podkreślił, że obraz globalny nie jest tak jednostronny, jak sugerowałyby przekazy głównonurtowych mediów – obok państw obniżających standardy ochrony życia istnieją i takie, które je konsekwentnie podnoszą. Na czele rankingu niezmiennie plasuje się 46 państw zapewniających pełną ochronę życia – bez żadnych wyjątków aborcyjnych.

„Plan B” rządu – bezprawny mechanizm wymuszania aborcji

Mechanizm rządowego „planu B” omówiła szczegółowo r.pr. Katarzyna Gęsiak, dyrektor Centrum Prawa Medycznego i Bioetyki Ordo Iuris. Przypomniała, że po tym, jak w lipcu 2024 roku Sejm odrzucił projekty ustaw zwiększających prawną możliwość wykonywania aborcji, premier Donald Tusk zapowiedział na konferencji prasowej 30 sierpnia 2024 roku: „W tej chwili, skoro nie możemy szeroko otworzyć tej bramy z powodu braku większości w Sejmie, otwieramy furtki (…). I dlatego przygotowaliśmy wytyczne”. Wytyczne byłej minister zdrowia Izabeli Leszczyny nie mają jednak mocy prawa i nie stanowią oficjalnego stanowiska żadnego towarzystwa naukowego – a mimo to stały się instrumentem systemowego wymuszania aborcji w polskich szpitalach.

Kluczowym narzędziem tego mechanizmu okazała się nowelizacja rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zmieniony § 3 ust. 6 tego rozporządzenia nakłada na szpitale realizujące kontrakt w zakresie położnictwa i ginekologii wprost obowiązek wykonywania świadczeń zakończenia ciąży – niezależnie od sprzeciwu sumienia lekarza. Z kolei § 30 ust. 1 przewiduje karę finansową w wysokości do 2% wartości kontraktu za każde stwierdzone naruszenie tego obowiązku. Więcej na temat sytuacji szpitali wobec tych przepisów zawiera poradnik Instytutu Ordo Iuris opracowany z myślą o placówkach dotkniętych tymi bezprawnymi regulacjami.

Jak wskazała mecenas Gęsiak, w polskich szpitalach dochodzi do masowego wykonywania aborcji eugenicznych oraz aborcji na żądanie – nawet w dziewiątym miesiącu ciąży – ukrywanych pod enigmatycznymi zaświadczeniami psychiatrów o zaburzeniach adaptacyjnych. Działalność bezprawna prowadzona jest także jawnie w Warszawie, w przychodni „Abotak” zlokalizowanej przy ulicy Wiejskiej, tuż obok gmachu Sejmu. „Zło prawem usankcjonowane zakazuje czynić dobrze i pociąga do odpowiedzialności za postępowanie zgodnie ze słusznością” – pointowała mecenas Gęsiak, cytując historiozofa Feliksa Konecznego.

Podstawowym postulatem ruchu pro-life jest – jak podkreślił prezes Kwaśniewski zamykając część merytoryczną konferencji – przywrócenie Konstytucji poszanowania i wymuszenie posłuchu wyrokom Trybunału Konstytucyjnego. W tym szczególnie wyrokowi z 2020 roku, który wyeliminował z porządku prawnego przesłankę eugeniczną i zapewnił ochronę dzieciom z zespółem Downa, zespółem Edwardsa i innymi wadami wrodzonymi. Zamiast konsekwentnego stosowania tej ochrony, Polska – bez żadnej zmiany ustaw – znalazła się dziś w towarzystwie Korei Północnej, Chin i Wietnamu.

„Encyklopedia Prolife” – nowe wydanie i chatbot

Konferencja była okazją do zaprezentowania dwóch istotnych nowości wydawniczych. Po pierwsze – ukazała się anglojęzyczna wersja „Encyklopedii Prolife”, dostępna na portalu encyklopediaprolife.pl, na którą od dłuższego czasu oczekiwały europejskie ruchy pro-life. Po drugie – zarówno polska, jak i angielska edycja Encyklopedii została wzbogacona o chatbota, umożliwiającego szybkie wyszukiwanie informacji w blisko tysiącstronicowej bazie wiedzy naukowej. Jak wyjaśnił prezes Kwaśniewski, nowe narzędzie pozwala w kilka sekund znaleźć argument potrzebny w debacie publicznej – dziennikarzowi, uczniowi czy osobie prowadzącej media społecznościowe. Baza, na której oparty jest chatbot, składa się wyłącznie z recenzowanych materiałów naukowych z zakresu prawa, medycyny i nauk społecznych, co gwarantuje rzetelność udzielanych odpowiedzi. Anglojęzyczna Encyklopedia zawiera również pełny ranking ochrony życia omówiony na konferencji. „Encyklopedia Prolife” jest owocem szerokiego projektu zapoczątkowanego przez Instytut Ordo Iuris – więcej o jej historii i zawartości można przeczytać w relacji z debaty zorganizowanej przy okazji jej pierwszego wydania w 2023 roku.

Modlitwa jako element obrony życia

Marcin Perłowski, dyrektor Centrum Życia i Rodziny, zwrócił uwagę na wymiar duchowy obrony życia, dotąd często pomijany w debacie publicznej. Centrum organizuje codzienne modlitwy przy tzw. przychodni „Abotak” przy ul. Wiejskiej. Kolejne odbędzie się już dziś o 17:00. Marcin Perłowski wskazał na doświadczenia ze Stanów Zjednoczonych, gdzie systematyczna modlitwa przed klinikami sieci Planned Parenthood przyczyniała się do zmiany decyzji kobiet, a w szerszej perspektywie – do zamykania tych placówek. Jako jeden z pierwszych owoców modlitwy dyrektor Centrum uznał niedawne wycofanie się jednego ze sponsorów Aborcyjnego Dream Teamu, którego działalność – jak zaznaczył – polega na pomaganiu w uśmiercaniu nienarodzonych dzieci poza wszelkimi normami prawa.

Zobacz też:

• Szpitale wobec nielegalnych wytycznych aborcyjnych – Ordo Iuris prezentuje nowy poradnik
• Aborcja jako obowiązek – choć sprzeczna z prawem i sumieniem. Rozmowa z położnymi
• Uśmiercenie dziecka nie jest środkiem terapeutycznym – psychiatrzy polemizują z proaborcyjnymi wytycznymi

Źródło zdjęcia okładkowego: Tomasz Daniluk/Ordo Iuris