Ruch LGBT próbuje na wiele sposobów zakwestionować tożsamość małżeństwa i rodziny. Jednym z nich jest żądanie transkrypcji (przepisania) zagranicznego aktu urodzenia, w którym jako rodzice wpisane są dwie osoby tej samej płci, co jest niezgodne z polskim prawem. Aktualnie tego rodzaju sprawę rozpatruje Naczelny Sąd Administracyjny. Instytut Ordo Iuris w przesłanym do NSA stanowisku dowodzi, że polskie prawo w pełni i bez wyjątku respektuje zasadę naturalnego pochodzenia dziecka, które zawsze ma jedną matkę (kobietę) oraz jednego ojca (mężczyznę).

Ruch LGBT próbuje na wiele sposobów zakwestionować tożsamość małżeństwa i rodziny. Jednym z nich jest żądanie transkrypcji (przepisania) zagranicznego aktu urodzenia, w którym jako rodzice wpisane są dwie osoby tej samej płci, co jest niezgodne z polskim prawem. Aktualnie tego rodzaju sprawę rozpatruje Naczelny Sąd Administracyjny. Instytut Ordo Iuris w przesłanym do NSA stanowisku dowodzi, że polskie prawo w pełni i bez wyjątku respektuje zasadę naturalnego pochodzenia dziecka, które zawsze ma jedną matkę (kobietę) oraz jednego ojca (mężczyznę).

PRZECZYTAJ STANOWISKO

Zgodnie z polskim prawem w każdym akcie urodzenia wskazuje się personalia matki i ojca. Matką jest kobieta, która urodziła dziecko, a ojcem mężczyzna, najczęściej mąż matki (Kodeks rodzinny i opiekuńczy bardzo szczegółowo precyzuje reguły określania ojcostwa). W razie niemożności ustalenia, kto jest ojcem lub – co zdecydowanie rzadsze – matką, wpisywane są dane fikcyjne. Nie ma zatem możliwości, by w polskim akcie urodzenia nie było personaliów matki czy ojca, ponieważ polskie prawo w pełni respektuje naturalny porządek i pochodzenie dziecka od mamy (kobiety) i taty (mężczyzny).

Ruch ideologiczny LGBT próbuje podważyć obowiązujący stan prawny na drodze sądowej. Schemat działania zasadniczo jest podobny. Dwie osoby tej samej płci, prowadzące homoseksualny styl życia, z których przynajmniej jedna jest obywatelem polskim, rejestrują swój układ w państwie, którego prawo dopuszcza sprawowanie opieki nad dzieckiem przez osoby tej samej płci (np. w Wielkiej Brytanii). Następnie jedna z nich rodzi dziecko lub jest ono „zamawiane” u surogatki. Po urodzeniu dziecka w tym państwie, sporządzany jest akt urodzenia, w którym jako rodzice widnieją dwie osoby tej samej płci, najczęściej w konfiguracji „matka” i „rodzic” lub „ojciec” i „rodzic”. 

Kolejny etap to dokonanie transkrypcji. Polskie prawo przewiduje bowiem, że obywatel RP, który urodził się za granicą może wnioskować o transkrypcję swego aktu urodzenia, czyli przepisanie danych z wydanego w innym państwie aktu do polskiego rejestru stanu cywilnego. W efekcie, powstaje polski akt urodzenia, formalnie odrębny od swego zagranicznego pierwowzoru. 

Zgodnie z Prawem o aktach stanu cywilnego transkrypcja oznacza „wierne i literalne przeniesienie treści zagranicznego aktu” i jest możliwa tylko, gdy nie jest sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego. Ponieważ polskie prawo nie dopuszcza sytuacji, gdy akt urodzenia nie zawiera danych matki lub ojca albo jako ojciec wpisana jest kobieta czy jako matka mężczyzna, kierownicy Urzędów Stanu Cywilnego odmawiali transkrypcji aktu, w którym jako rodzice wskazane są osoby tej samej płci. Legalność tych decyzji zawsze potwierdzały sądy administracyjne, w tym NSA. Jednak w zeszłym roku zapadły w NSA dwa zupełnie odmienne wyroki nakazujące dokonać transkrypcji aktu urodzenia, w którym jako rodzice figurują osoby tej samej płci.

Aktualnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje kolejną tego rodzaju sprawę (jako rodzice wpisane są dwie kobiety), w ramach której skład siedmiu sędziów na rozstrzygnąć, czy podstawowe zasady porządku prawnego RP dopuszczają transkrypcję aktu urodzenia, w którym jako rodzice wskazane są osoby tej samej płci. Do tego postępowania jako uczestnik został dopuszczony Ordo Iuris, dzięki czemu uzyskał prawo przedstawienia stanowiska w sprawie. Instytut podkreślił, że do podstawowych zasad porządku prawnego RP należy art. 18 Konstytucji, który nakazuje otoczyć ochroną i opieką małżeństwo, jako związek kobiety i mężczyzny, rodzinę, macierzyństwo i rodzicielstwo. Jego rozwinięciem są wyżej opisane przepisy ustaw respektujące zasadę naturalnego pochodzenia dziecka od rodziców obu płci.

„Zestawienie tych czterech wartości konstytucyjnych w jednym przepisie wyraźnie wskazuje, iż rodzina powinna być oparta na małżeństwie, w którym realizuje się macierzyństwo i rodzicielstwo. W świetle Konstytucji niedopuszczalna jest instytucjonalizacja na gruncie prawa rodzinnego związków lub układów alternatywnych wobec małżeństwa, a w szczególności nadanie im pozycji prawnej zbliżonej do małżeństwa, niezależnie od ich wewnętrznej kompozycji i liczby osób je tworzących – tej samej lub różnej płci”– zaznacza dr Marcin Olszówka, ekspert Ordo Iuris.

W przesłanym stanowisku Ordo Iuris wskazuje również, że nie jest prawdą jakoby brak transkrybowanego aktu urodzenia uniemożliwiał obywatelowi RP uzyskanie polskiego dowodu tożsamości, ponieważ żadna ustawa nie stawia takiego warunku (natomiast wymaga wskazania matki i ojca). Ponadto ewentualna odmowa uzyskania polskiego dowodu tożsamości przez obywatela RP z prawnego punktu widzenia stanowi sprawę zupełnie odrębną od tej dotyczącej odmowy transkrypcji aktu urodzenia i powinna być rozpatrywana w oddzielnym postępowaniu (zainicjowanym wnioskiem o wydanie dowodu tożsamości).

„Tak jak polskie prawo nie dopuszcza traktowania jako małżonków osób, które małżonkami nie są – konkubentów, partnerów – tak samo nie dopuszcza sporządzania czy transkrybowania aktów stanu cywilnego ustalających ojcostwo lub macierzyństwo w sposób sprzeczny z polskim prawem. Czy to przez pominięcie stosownej rubryki czy wpisanie jako matki lub ojca osoby, której płeć wyklucza macierzyństwo lub ojcostwo”– komentuje dr Olszówka.

Czytaj więcej

Dostęp do informacji publicznej – teoria i praktyka. Szkolenie Centrum Edukacyjnego Ordo Iuris
10 marca 2026

Dostęp do informacji publicznej – teoria i praktyka. Szkolenie Centrum Edukacyjnego Ordo Iuris

Władza, która wie, że jej działania są obserwowane i oceniane,…

Stanowisko Instytutu Ordo Iuris w sprawie trwającej procedury wyboru sędziów-członków Krajowej Rady Sądownictwa
9 marca 2026

Stanowisko Instytutu Ordo Iuris w sprawie trwającej procedury wyboru sędziów-członków Krajowej Rady Sądownictwa

Naród oczekuje od elit prawniczych i politycznych zakończenia wyniszczającego konfliktu….

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
6 marca 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

Adw. Jerzy Kwaśniewski przekonuje, że uczestnictwo Polski w unijnym programie…

W obronie wolności sumienia pielęgniarek i położnych – wzór klauzuli sumienia
6 marca 2026

W obronie wolności sumienia pielęgniarek i położnych – wzór klauzuli sumienia

Wzór klauzuli sumienia przygotowany przez Ordo Iuris jest odpowiedzią na…

Aborcja w Konstytucji Luksemburga? Parlament popiera obniżenie poziomu ochrony życia
4 marca 2026

Aborcja w Konstytucji Luksemburga? Parlament popiera obniżenie poziomu ochrony życia

O tym, czy możliwość przeprowadzania aborcji stanie się wolnością o…

Wzrost skali przemocy seksualnej w Europie. Projekt rezolucji w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy
4 marca 2026

Wzrost skali przemocy seksualnej w Europie. Projekt rezolucji w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy

Liczba ofiar przemocy seksualnej we Francji wzrosła w 2024 roku…

Matka na pogrzebie dziecka w kajdankach zespolonych. Sąd: Służba Więzienna nie złamała prawa
3 marca 2026

Matka na pogrzebie dziecka w kajdankach zespolonych. Sąd: Służba Więzienna nie złamała prawa

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi–Południe nie uwzględnił zażalenia na umorzenie…

Rok więzienia za modlitwę przed kliniką aborcyjną? Projekt ustawy w Hiszpanii
3 marca 2026

Rok więzienia za modlitwę przed kliniką aborcyjną? Projekt ustawy w Hiszpanii

Projekt przewiduje utworzenie 200-metrowych „stref ochronnych” wokół placówek przeprowadzających aborcję,…

Protestujący rolnik opuszcza areszt
2 marca 2026

Protestujący rolnik opuszcza areszt

Instytut Ordo Iuris, który reprezentuje podejrzanego, wskazywał na brak przesłanek…

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny
27 lutego 2026

Miniony tydzień w Ordo Iuris oraz Centrum Życia i Rodziny

W Klubie Stańczyka odbyła się prezentacja polskiej wersji raportu „Odzyskać…