Informujemy, że Pani/Pana dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Zielnej 39, kod pocztowy 00-108 (administrator danych) w ramach utrzymywania stałego kontaktu z naszą Fundacją w związku z jej celami statutowymi, w szczególności poprzez informowanie o organizowanych akcjach społecznych. Podstawę prawną przetwarzania danych osobowych stanowi art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

Podanie danych jest dobrowolne, niemniej bez ich wskazania nie jest możliwa realizacja usługi newslettera. Informujemy, że przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Korzystanie z newslettera jest bezterminowe. W każdej chwili przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. W takim przypadku dane wprowadzone przez Pana/Panią w procesie rejestracji zostaną usunięte niezwłocznie po upływie okresu przedawnienia ewentualnych roszczeń i uprawnień przewidzianego w Kodeksie cywilnym.

Do Pani/Pana danych osobowych mogą mieć również dostęp podmioty świadczące na naszą rzecz usługi w szczególności hostingowe, informatyczne, drukarskie, wysyłkowe, płatnicze. prawnicze, księgowe, kadrowe.

Podane dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Jednak decyzje dotyczące indywidualnej osoby, związane z tym przetwarzaniem nie będą zautomatyzowane.

W razie jakichkolwiek żądań, pytań lub wątpliwości co do przetwarzania Pani/Pana danych osobowych prosimy o kontakt z wyznaczonym przez nas Inspektorem Ochrony Danych pisząc na adres siedziby Fundacji: ul. Zielna 39, 00-108 Warszawa, z dopiskiem „Inspektor Ochrony Danych” lub na adres poczty elektronicznej iod@ordoiuris.pl

Przejdź do treści
PL | EN
Facebook Twitter Youtube

Zakazywanie farmaceutom powoływania się na sprzeciw sumienia to łamanie Konstytucji RP

Data publikacji: 20.09.2017

fotolia.com

Środki masowego przekazu doniosły ostatnio, że sieć aptek DOZ (Dbam o Zdrowie), do której należy blisko tysiąc z 14 tys. działających w Polsce placówek, zakazała swoim pracownikom powoływania się na klauzulę sumienia, zasłaniając się brakiem stosownych przepisów na poziomie ustawowym. Podobną konkluzję zawiera datowana na 29 sierpnia 2017 r. odpowiedź Ministra Zdrowia na interpelację nr 13375 w sprawie klauzuli sumienia w aptekach, zgłoszoną przez posłów Nowoczesnej.

Podstawowy zarzut, jaki trzeba postawić sieci aptek DOZ oraz odpowiedzi Ministra Zdrowia, to rażące lekceważenie porządku konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej. Przypomnijmy, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 7 października 2015 r., K 12/14, wyjaśnił, przywołując swe orzecznictwo z początku lat 90. XX w., że „wolność sumienia nie oznacza jedynie prawa do reprezentowania określonego światopoglądu, ale przede wszystkim prawo do postępowania zgodnie z własnym sumieniem oraz wolność od przymusu postępowania wbrew niemu (…) Wolność sumienia musi bowiem przejawiać się także w możliwości odmowy wykonania obowiązku nałożonego zgodnie z prawem z powołaniem się na przekonania naukowe, religijne lub moralne”. Tak więc integralnym i nieodzownym elementem wolność sumienia jest klauzula sumienia, czyli prawo do odmowy wykonania obowiązku nałożonego zgodnie z prawem, który zostaje rozpoznany w sumieniu jako obiektywne zło. Klauzula sumienia jest zatem uniwersalnym prawem każdego człowieka, a nie przywilejem jakieś grupy czy kasty  – wyjaśnia dr Marcin Olszówka, ekspert Instytutu Ordo Iuris.

Zwraca również uwagę na inny – istotny dla aptekarzy – cytat z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r.: „Wolność sumienia – w tym ten jej element, którym jest sprzeciw sumienia – musi być więc respektowana niezależnie od tego, czy istnieją przepisy ustawowe ją potwierdzające.” Jak zauważa dr Olszówka: Nie tylko lekarze i pielęgniarki mogą powołać się na wynikającą z wolności sumienia klauzulę sumienia, ale również przedstawiciele innych profesji, gdzie występuje konflikt sumienia. Z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego bardzo wyraźnie wynika także, iż to ewentualne ograniczenia w korzystaniu z klauzuli sumienia muszą być sformułowane w ustawie, a nie sam sprzeciw sumienia, bo on wynika wprost z Konstytucji i nie wymaga ustawowego potwierdzenia.

Tymczasem odpowiedź Ministra Zdrowia obarczona jest rażącym błędem, ponieważ w ogóle nie uwzględnia art. 53 ust. 1 Konstytucji ani płynących zeń konsekwencji dla systemu prawa. Niezależnie od tego, że powoływanie się na konstytucyjnie potwierdzone prawa człowieka, w tym wolność (sprzeciw) sumienia, nie jest uzależnione od żadnej ustawy (inaczej było w PRL), nie jest też w pełni prawdą, iż ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne nie zawiera przepisów potwierdzających klauzulę sumienia aptekarzy. Rzeczywiście wprost tego nie czyni, niemniej nie wolno zapominać o ciążącym na organach władzy publicznej obowiązku prokonstytucyjnej wykładni ustaw, czyli ich interpretacji w zgodzie z Konstytucją.

Otóż art. 96 ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa farmaceutycznego pozwala odmówić wydania produktu leczniczego, jeżeli: 1) jego wydanie może zagrażać życiu lub zdrowiu pacjenta; 2) w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt leczniczy może być zastosowany w celu pozamedycznym. W świetle wykładni prokonstytucyjnej przepis ten musi być intepretowany jako ustawowa podstawa odmowy wydawania m.in. środków antykoncepcyjnych, postkoitalnych i wczesnoporonnych, gdyż te mogą powodować zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, którym zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka „jest każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletności”. Również art. 1 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży nakazuje chronić prawo do życia, w tym w fazie prenatalnej, a preambuła tej ustawy stanowi, że „troska o życie i zdrowie należy do podstawowych obowiązków państwa, społeczeństwa i obywatela”. Z kolei zapobieganie ciąży jest niewątpliwie celem pozamedycznym, jak również zabijanie dziecka poczętego w pierwszych dniach jego życia.

Poza tym art. 21 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich wyraźnie nakazuje członkom samorządu aptekarskiego przestrzegać zasad etyki i deontologii zawodowej. A art. 3 Kodeksu Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej wyraźnie nakłada na każdego farmaceutę obowiązek działania zgodnie ze swym sumieniem oraz przestrzegania zasad etyki zawodu niezależnie od mechanizmów rynkowych, nacisków społecznych oraz wymagań administracyjnych. Tak więc w istocie ustawodawca nakazuje aptekarzom działanie zgodnie ze swym sumieniem, a nie zabrania im tego, jak sugeruje   odpowiedź na poselską interpelację nr 11375.

Oczywiście rozwiązaniem optymalnym jest kompleksowe uregulowanie klauzuli sumienia, co jest przedmiotem złożonej 17 maja 2017 r. przez Stowarzyszenie Farmaceutów Katolickich Polski petycji do Sejmu, lecz nie jest prawdą, że aktualnie farmaceuci nie mogą powoływać się na klauzulę sumienia.

Na zakończenie warto przywołać stanowisko Generalnego Inspektora Farmaceutycznego z 15 maja 2017 r: „Mając na uwadze poszanowanie praw jednostki w świetle ustawy zasadniczej jaką jest Konstytucja właściwym wydaje się dopuszczenie możliwości odmowy przez farmaceutę sprzedaży leków antykoncepcyjnych powołującego się na „klauzulę sumienia”. W związku z tym uzasadnione wydaje się również pytanie, czy fakt, że sieć apteczna deklaruje ograniczanie konstytucyjnych praw pracowników, nie powinno być podstawą kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.

 

Wspieram
Wolność Sumienia

20.08.2019

Szansa na wzmocnienie gwarancji wolności sumienia – uwagi Ordo Iuris do projektu ustawy o zawodzie farmaceuty

Przygotowany w Ministerstwie Zdrowia projekt ustawy o zawodzie farmaceuty nie wprowadza wyraźnej klauzuli sumienia. Zawiera jednak przepisy podkreślające samodzielność farmaceuty i wskazujące, że ma on obowiązek działać według zasad etyki zawodowej, które z kolei nakazują postępowanie zgodnie z sumieniem.

Czytaj Więcej
Wolność Sumienia

12.08.2019

Rzecznik Praw Obywatelskich manipuluje stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy w sprawie IKEA

Wbrew komunikatowi Rzecznika Praw Obywatelskich, Państwowa Inspekcja Pracy nie badała zasadności wypowiedzenia przez IKEA umowy o pracę zawartej z panem Tomaszem. Rzeczywistym przedmiotem kontroli PIP były wyłącznie kwestie formalne, a nie ocena zachowania pracownika, który cytując Pismo Święte wyraził swój sprzeciw wobec promocji ideologii LGBT w miejscu pracy. Postępowanie w tym zakresie toczy się przed sądem pracy.

Czytaj Więcej
Wolność Sumienia

12.08.2019

Nowelizacja ustawy o zawodzie lekarza zwiększyłaby gwarancje wolności sumienia - komentarz Ordo Iuris

W Ministerstwie Zdrowia przygotowano projekt ustawy dostosowujący brzmienie lekarskiej klauzuli sumienia do standardów konstytucyjnej ochrony wolności sumienia. W tym zakresie projekt zmierza do wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r.

Czytaj Więcej
Wolność Sumienia

31.07.2019

Ruch LGBT ponownie obraża uczucia religijne. Ordo Iuris zawiadamia prokuraturę

Jedna z wrocławskich aktywistek wspierająca ruch LGBT zamieściła w mediach społecznościowych nagranie, w którym zaprezentowała figurkę Matki Boskiej wykonaną celowo w taki sposób, aby przypominała żeński narząd płciowy. Wizerunek Maryi został przedstawiony w sposób obsceniczny i znieważony (m.in. poprzez nazwanie go „C***maryjką”), co obraziło uczucia religijne szeregu osób, a tym samym wypełniło znamiona przestępstwa z art. 196 KK.

Czytaj Więcej