Przedstawiciele Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, Ordo Iuris i firmy Google dyskutowali o problemie cenzury w Internecie i przygotowanych przez Ordo Iuris założeniach projektu ustawy, która ma zagwarantować wolność słowa w sieciach społecznościowych. Propozycja jeszcze w maju trafi do Kancelarii Premiera i Ministerstwa Cyfryzacji.
Dyskusja stanowi odpowiedź na zjawisko kasowania i ograniczania dostępu od publikowanych na portalach społecznościowych treści, co często następuje w oparciu o kryteria ideologiczne i polityczne. Bardzo często kasowane lub cenzurowane są profile promujące wartości patriotyczne i chrześcijańskie lub podtrzymujące pamięć historyczną. Instytut Ordo Iuris zbiera podpisy pod petycją do Premiera RP i Ministra Cyfryzacji o przyjęcie zmian ustawowych, które zagwarantują faktyczną wolność słowa w Internecie.
PETYCJA NA STRONIE WWW.MASZWPLYW.PL
Tymoteusz Zych z Zarządu Instytutu Ordo Iuris podczas debaty zwrócił uwagę, że media społecznościowe przejmują dzisiaj funkcję „nowych regulatorów” i w coraz większym stopniu same określają ramy debaty publicznej. Wraz z ich rozwojem coraz większe znaczenie ma problem wykluczania części stanowisk z udziału w debacie publicznej. O skali zjawiska świadczy fakt, że, jak podaje sam Facebook, ok. 66 000 postów tygodniowo jest kasowanych na tym portalu ze względu na szeroko rozumianą przesłankę „mowy nienawiści”. Mniej widoczne są inne praktyki wpływające na realizację prawa do wolności słowa, jak np. różnicowanie zasięgów treści ze względu na kryteria polityczne, ideologiczne czy religijne. Takich praktyk trudniej jest dowieść, a istnienie takich praktyk zostało potwierdzone m.in. w raporcie opublikowanym na amerykańskim portalu Gizmodo przez byłych pracowników Facebooka.
– Proponujemy kilka prostych rozwiązań wolnościowych, które dotyczyłyby potentatów rynku internetowego, czyli sieci społecznościowych, które mają powyżej 2 milionów użytkowników w Polsce. Rozwiązania te można poprzeć na stronie maszwplyw.pl. – skomentował dr Zych, omawiając proponowane przez Ordo Iuris zmiany prawne. Opierają się one na prostej zasadzie – co nie jest zabronione, to jest dozwolone. Oznacza to, że nadal będzie możliwe usuwanie treści niezgodnych z prawem i treści spamowych, natomiast materiały, które reprezentują poglądy kontrowersyjne, ale zgodne z prawem powinny być w tej przestrzeni obecne i dopuszczalne.
Jak twierdzi dr Tymoteusz Zych, na świecie dostrzeżono już potrzebę uregulowania statusu największych mediów społecznościowych. Świadczy o tym chociażby ustawodawstwo niemieckie, które zmusiło Facebook do przestrzegania prawa niemieckiego, oraz ostatnie przesłuchanie Marka Zuckerberga przed Senatem USA, które, zdaniem prawnika, jest zwiastunem tego, że regulacje prawne zostaną stworzone wkrótce także w Stanach Zjednoczonych.
– Na świecie dużo się w tym zakresie dzieje, są dążenia, aby uregulować prawnie podstawowe aspekty działania mediów społecznościowych. W Polsce ciągle mamy problem świadomościowy, ale także problem prawny związany z egzekwowaniem tych przepisów, które w naszym kraju obowiązują i powinny być egzekwowane. Do lutego bieżącego roku, przez ponad dekadę, w przypadku wszystkich sporów regulamin Facebooka odsyłał użytkowników do sądów w Kalifornii. Dla polskiego internauty to była całkowita abstrakcja i nie dziwi, że takich postępowań nie było – dodał dr Zych. W takich przypadkach powinno się stosować polskie prawo, zgodnie z którym konsument – z założenia słabszy – powinien mieć większe szanse dochodzenia swoich praw przed sądem krajowym. Także procedura odwoławcza wewnątrz portalu powinna być przejrzysta.
Jednym z rozwiązań, mających pomóc uregulować sytuację w mediach społecznościowych jest projekt ustawy zaproponowany przez Instytut Ordo Iuris, którego założenia jeszcze w maju przekazane w formie petycji Premierowi RP i Ministerstwu Cyfryzacji. Urzędnicy będą mieli zgodnie z ustawą o petycjach 3 miesiące, żeby odnieść się do propozycji.
Do podpisania petycji Ordo Iuris w trakcie debaty zachęciła Jolanta Hajdasz z Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP. „Zaproponowany przez Ordo Iuris projekt, który dotyczy zmian, żeby wzmocnić wolność słowa uważam za bardzo cenny i potrzebny” – podkreśliła dyrektor CMWP SDP.
Do projektu Ordo Iuris odniósł się w trakcie debaty także prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Krzysztof Skowroński, który powiedział – „Google powinien poprzeć projekt Ordo Iuris bo jest on najbardziej otwartym projektem ze wszystkich, które pojawiły się na świecie”.
Wcześniej do podpisania petycji Ordo Iuris zachęcał red. Witold Gadowski – wiceprezes SDP i moderator wtorkowej debaty.
Relacja z debaty na stronie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich „Trzeba walczyć z cenzurą w sieci”
W debacie „Cenzura w sieci?, która odbyła się 8 maja 2018 roku w Centrum Prasowym Foksal wzięli udział: Krzysztof Skowroński i Witold Gadowski (SDP), Jolanta Hajdasz (Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP), Tymoteusz Zych (Zarząd Ordo Iuris), Marcin Rola (wRealu24) oraz Marcin Olender (Google).
Prawnicy Instytutu Ordo Iuris oferują bezpłatną pomoc prawną internautom poszkodowanym w wyniku niezgodnego z prawem zablokowania bądź zamknięcia prowadzonych przez nich profili. Osoby zainteresowane uzyskaniem takiej pomocy mogą się zgłaszać mailowo pod adresem [email protected].
