Informujemy, że Pani/Pana dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Zielnej 39, kod pocztowy 00-108 (administrator danych) w ramach utrzymywania stałego kontaktu z naszą Fundacją w związku z jej celami statutowymi, w szczególności poprzez informowanie o organizowanych akcjach społecznych. Podstawę prawną przetwarzania danych osobowych stanowi art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

Podanie danych jest dobrowolne, niemniej bez ich wskazania nie jest możliwa realizacja usługi newslettera. Informujemy, że przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Korzystanie z newslettera jest bezterminowe. W każdej chwili przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. W takim przypadku dane wprowadzone przez Pana/Panią w procesie rejestracji zostaną usunięte niezwłocznie po upływie okresu przedawnienia ewentualnych roszczeń i uprawnień przewidzianego w Kodeksie cywilnym.

Do Pani/Pana danych osobowych mogą mieć również dostęp podmioty świadczące na naszą rzecz usługi w szczególności hostingowe, informatyczne, drukarskie, wysyłkowe, płatnicze. prawnicze, księgowe, kadrowe.

Podane dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Jednak decyzje dotyczące indywidualnej osoby, związane z tym przetwarzaniem nie będą zautomatyzowane.

W razie jakichkolwiek żądań, pytań lub wątpliwości co do przetwarzania Pani/Pana danych osobowych prosimy o kontakt z wyznaczonym przez nas Inspektorem Ochrony Danych pisząc na adres siedziby Fundacji: ul. Zielna 39, 00-108 Warszawa, z dopiskiem „Inspektor Ochrony Danych” lub na adres poczty elektronicznej iod@ordoiuris.pl

Przejdź do treści
PL | EN
Facebook Twitter Youtube

Przekonania religijne mogą stanowić uzasadnioną przyczynę odmowy świadczenia - Sąd Najwyższy w sprawie drukarza

Data publikacji: 20.07.2018

fotolia

Kilka tygodni temu informowaliśmy o decyzji Sądu Najwyższego oddalającej kasację Prokuratora Generalnego w sprawie łódzkiego drukarza, który odmówił wydruku materiałów promujących działalność organizacji LGBT. Sąd Najwyższy podtrzymał tym samym wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi. Prezentujemy uzasadnienie ostatniego wyroku wraz z komentarzem do niego. Orzeczenie Sądu Najwyższego nie zamknęło, jednak drogi do oczyszczenia drukarza. Prawnicy Instytutu Ordo Iuris złożyli skargę w Trybunale Konstytucyjnym, domagając się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą przepisu uchwalonego w okresie trwania reżimu komunistycznego na podstawie, którego skazano przedsiębiorcę.

 
Postanowieniem z 14 czerwca 2018 roku Sąd Najwyższy oddalił kasację do wyroku Sądu Okręgowego wniesioną przez Prokuratora Generalnego – na korzyść obwinionego. Prokurator Generalny zarzucił orzeczeniu Sądu odwoławczego rażące, mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego. Sąd poprzedniej instancji zaniechał należytego rozpoznania zarzutów podniesionych w złożonych na korzyść obwinionego drukarza Adama J.  apelacjach oraz przedstawionej w tej mierze argumentacji. Dotyczyła ona obowiązku  realizacji świadczenia, okoliczności mających wskazywać na powstanie zobowiązania oraz stanowiska, że odmowa wykonania przez drukarza usługi, w tym wynikająca  z jego przekonań religijnych nie była uzasadniona w rozumieniu art. 138 k.w.


Sąd Najwyższy wskazał, że w sprawie obwinionego Adama J. doszło do zawarcia umowy o dzieło między Fundacją LGBT a spółką zatrudniającą drukarza. Stąd – w ocenie Sądu – zasada swobody zawierania umów czy wolności gospodarczej nie może uzasadniać odmowy wykonania usługi poligraficznej przez zobowiązanego drukarza, ponieważ odmowę poprzedziła umowa o dzieło zawarta w ramach wolności gospodarczej i swobody zawierania umów. Tym samym Sąd Najwyższy odrzucił argumentację prawników Ordo Iuris, którzy podkreślali, że między drukarnią a Fundacją LGBT trwały negocjacje i umowa nie została jeszcze zawarta. Sąd Najwyższy – nawet odmiennie oceniając stan faktyczny – zgodnie z przepisami procedury, był związany ustaleniami Sądu Okręgowego w Łodzi.


Co istotne, Sąd Najwyższy wskazał, że przekonania religijne mogą stanowić uzasadnioną przyczynę odmowy świadczenia, co uniemożliwiałoby ukaranie odmawiającego za wykroczenie z art. 138 k.w. Organ przyznał, że „uzasadniona odmowa w rozumieniu art. 138 k.w. mogłaby np. wystąpić także w sytuacji drukarza, który jako katolik otrzymuje zlecenia na wydrukowanie reklamy propagującej treści oczywiście sprzeczne z zasadami jego wiary”.  Sąd Najwyższy stwierdził że w przedmiotowej sprawie obwiniony nie miał uzasadnionego powodu do odmowy dokonania wydruku, ponieważ jego działanie było odtwórcze i wiązało się z wykonywaniem czynności technicznych. Nadto treść projektu wskazywała, że roll – up miał informować o istnieniu Fundacji, poprzez zamieszczenie jej nazwy oraz adresu internetowego. Zdaniem Sądu Najwyższego przesłanie grafiki miało charakter neutralny i z tego powodu grafika nie mogła naruszać przekonań religijnych obwinionego. 


Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest wykluczona sytuacja w której osoba zobowiązana do świadczenia usługi wykonująca prace artystyczne, np. malarz czy rzeźbiarz manifestująca swoją przynależność do określonej wspólnoty religijnej i żyjąca według jej kanonów, mając bezpośredni wpływ na ostateczny kształt usługi poprzez zaangażowanie swojej wrażliwości oraz norm moralnych czy obyczajowych, które respektuje, może odmówić wykonania tej pracy, gdy jej przekonania religijne i godność twórcy w konkretnym przypadku są wartością wyższą od innych, które zostałyby naruszone np. od zakazu dyskryminacji.

 
Sąd Najwyższy akceptuje pogląd, że źródłem obowiązku wynikającego z art. 138  k.w. jest już fakt zawodowego świadczenia usług. Organ uznał też, że przekonań religijnych, które legły u podstaw odmowy świadczenia przez obwinionego, nie należy utożsamiać z konfliktem sumienia, który jest pojęciem szerszym. Konflikt sumienia może wystąpić także u osób o poglądach ateistycznych i jego podłożem mogą być nie tylko powody religijne. Zdaniem Sądu „działanie podjęte wbrew przekonaniom religijnym zazwyczaj powoduje konflikt sumienia i wkracza w konstytucyjną wolność sumienia określoną w art. 53 ust. 1 konstytucji RP.” Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że „użyty w art. 138 k.w. termin „uzasadniona przyczyna odmowy świadczenia” jest terminem o nieostrym zakresie – tzw. terminem niedookreślonym, ponieważ nie sposób opracować zamknięty katalog przyczyn dla których odmowa świadczenia jest uzasadniona. Dlatego też należy uznać, że znamię to ma charakter otwarty, albowiem mieści w sobie w szerokie spectrum przyczyn. W konsekwencji należy uznać że sformułowanie „uzasadniona przyczyna” w rozumieniu art. 138 k.w., jako okoliczność usprawiedliwiająca odstąpienie zobowiązanego od wykonania świadczenia, stanowi rodzaj klauzuli generalnej, która przy ocenie motywacji zobowiązanego pozwala na porównywanie różnych wartości, które legły u podstaw odmowy. Klauzula ta umożliwia również stosowanie kryteriów pozaprawnych, w postaci norm moralnych, obyczajowych i religijnych”. 


„Z powyższych względów należy uznać że o ile przy wykonywaniu konkretnej usługi powstaje konflikt podstawowych wolności i praw między usługodawcą, a konsumentem to w pojęciu „uzasadnionej przyczyny użytym w art. 138 k.w. mieszczą się również przekonania religijne, co oznacza, że gdy pozostają one w sprzeczności z cechami i charakterem usługi, wolno odmówić wykonania takiego świadczenia, nawet jeżeli pozostają one w konflikcie z innymi wartościami, w tym także konstytucyjnymi, takimi jak zakaz dyskryminacji. Natomiast odmowy wykonania świadczenia nie mogą uzasadniać indywidualne przymioty osób (np. wyznanie religijne, manifestowane poglądy czy preferencje seksualne) na rzecz których usługę tę określony podmiot zobowiązany jest wykonać”. 
Orzeczenie Sądu Najwyższego nie zamknęło drogi do oczyszczenia Adama J. od zarzutów popełnienia wykroczenia. 12 września 2017 r. prawnicy Instytutu Ordo Iuris złożyli w Trybunale Konstytucyjnym skargę konstytucyjną, domagając się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą przepisu uchwalonego w okresie trwania reżimu komunistycznego w Polsce. Obecnie skarga jest w fazie wstępnego rozpoznania (sygn. Ts 179/17). Niezależnie od interwencji Ordo Iuris, z podobnym wnioskiem do Trybunału zwrócił się Prokurator Generalny. 


„W przypadku korzystnego dla wolności sumienia i działalności gospodarczej orzeczenia, prawnicy Ordo Iuris wystąpią ze skargą o wznowienie postępowania w sprawie łódzkiego drukarza. Niestety, do dnia dzisiejszego termin rozpoznania spraw w Trybunale Konstytucyjnym nie został wyznaczony” – zaznaczył obrońca Adama J. adw. dr Bartosz Lewandowski – Dyrektor Centrum Interwencji Procesowej  Ordo Iuris.


PISEMNE UZASADNIENIE POSTANOWIENIA (POBIERZ)

Wspieram

Nie dla genderowej Konwencji – międzynarodowa koalicja w obronie rodziny. Konferencja Ordo Iuris

Komisja Europejska zamierza przyjąć skrajnie ideologiczny dokument, który pod przykrywką walki z przemocą uderza w rodzinę i normy społeczne. Konwencja Stambulska m.in. podważa prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, a za „źródło przemocy” uznaje tradycyjne role płciowe.

Czytaj Więcej
Wolności obywatelskie

05.06.2020

Odpowiedź Instytutu Ordo Iuris na stanowisko Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w sprawie prof. Ewy Budzyńskiej

W odniesieniu do „Stanowiska Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w sprawie przesłuchań studentów Uniwersytetu Śląskiego”, należy przede wszystkim podkreślić, że zostało wydane wyłącznie w oparciu o stanowisko Uniwersytetu Śląskiego, który jest stroną sporu dyscyplinarnego z prof. Ewą Budzyńską. To wobec niej rzecznik dyscyplinarny UŚ prof.

Czytaj Więcej

Genderowy dokument Komisji Europejskiej uderzający w autonomię rodzin. Analiza Ordo Iuris

Komisja Europejska opublikowała dokument, który w sposób całkowicie nieuprawniony forsuje  ingerowanie w relacje między małżonkami oraz jednostronnie i ideologicznie podchodzi do kwestii przemocy domowej. „Strategia na rzecz równouprawnienia gender” dalece wykracza poza prawo pierwotne uzgodnione przez państwa unijne. Wbrew obiekcjom państw członkowskich, zakłada m.in.

Czytaj Więcej
Działalność Instytutu

03.06.2020

Dziękuję tym, którzy wspierają Ordo Iuris - mec. Jerzy Kwaśniewski

Działalność Instytutu Ordo Iuris możliwa jest tylko dzięki hojności Darczyńców. Z myślą o nich powołaliśmy Krąg Przyjaciół - program dla osób szczególnie zaangażowanych w misję Instytutu. Świadomie rezygnujemy z grantów i dotacji publicznych, których pozyskanie mogłoby ograniczać naszą niezależność.

STRONA KRĘGU PRZYJACIÓŁ ORDO IURIS

 

Czytaj Więcej