Informujemy, że Pani/Pana dane osobowe są przetwarzane przez Fundację Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris z siedzibą w Warszawie przy ul. Zielnej 39, kod pocztowy 00-108 (administrator danych) w ramach utrzymywania stałego kontaktu z naszą Fundacją w związku z jej celami statutowymi, w szczególności poprzez informowanie o organizowanych akcjach społecznych. Podstawę prawną przetwarzania danych osobowych stanowi art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

Podanie danych jest dobrowolne, niemniej bez ich wskazania nie jest możliwa realizacja usługi newslettera. Informujemy, że przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania, a także prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Korzystanie z newslettera jest bezterminowe. W każdej chwili przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. W takim przypadku dane wprowadzone przez Pana/Panią w procesie rejestracji zostaną usunięte niezwłocznie po upływie okresu przedawnienia ewentualnych roszczeń i uprawnień przewidzianego w Kodeksie cywilnym.

Do Pani/Pana danych osobowych mogą mieć również dostęp podmioty świadczące na naszą rzecz usługi w szczególności hostingowe, informatyczne, drukarskie, wysyłkowe, płatnicze. prawnicze, księgowe, kadrowe.

Podane dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Jednak decyzje dotyczące indywidualnej osoby, związane z tym przetwarzaniem nie będą zautomatyzowane.

W razie jakichkolwiek żądań, pytań lub wątpliwości co do przetwarzania Pani/Pana danych osobowych prosimy o kontakt z wyznaczonym przez nas Inspektorem Ochrony Danych pisząc na adres siedziby Fundacji: ul. Zielna 39, 00-108 Warszawa, z dopiskiem „Inspektor Ochrony Danych” lub na adres poczty elektronicznej [email protected]

Przejdź do treści
PL | EN
Facebook Twitter Youtube

Sąd umorzył postępowanie przeciwko farmaceutce, która odmówiła sprzedaży tabletek wczesnoporonnych

Data publikacji: 11.07.2023

Adobe Stock

· Okręgowy Sąd Aptekarski w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie farmaceutki, która została ukarana naganą za odmowę sprzedaży środka wczesnoporonnego.

· Kobieta powołała się na sprzeciw sumienia wskazując, że substancja ta może stanowić zagrożenie dla nienarodzonego dziecka.

· Wcześniej ten sam sąd ukarał ją naganą za rzekome naruszenie przepisów prawa farmaceutycznego.

· To orzeczenie zostało uchylone przez Naczelny Sąd Aptekarski, który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

· Następnie OSA umorzył postępowanie wskazując na znikomą szkodliwość społeczną czynu.

· Pomocy prawnej aptekarce udzielili prawnicy z Instytutu Ordo Iuris.

Farmaceutka z Krakowa w lutym 2021 r. odmówiła pacjentce sprzedaży tabletek wczesnoporonnych EllaOne, powołując się na klauzulę sumienia. Początkowo kobieta została skazana przez Okręgowy Sąd Aptekarski w Krakowie na karę nagany. Sąd nie dał jej nawet możliwości złożenia wyjaśnień w sprawie. W związku z tym prawnicy z Instytutu Ordo Iuris, którzy włączyli się do sprawy na etapie postępowania odwoławczego, wskazywali, że zaszła konieczność (przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia) uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji w celu rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz umożliwienia farmaceutce skorzystania z prawa do obrony. Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej również wniósł o uchylenie zaskarżonego przez aptekarkę orzeczenia, uznając za zasadne argumenty wskazane przez obwinioną w odwołaniu. Dotyczyły one konieczności zapewnienia możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do obrony. Naczelny Sąd Aptekarski, przychylając się do stanowiska stron, uchylił orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. 

Okręgowy Sąd Aptekarski w Krakowie, po ponownym przeprowadzeniu postępowania, umorzył postępowanie uznając, że działanie farmaceutki cechowało się znikomą szkodliwością społeczną czynu. W pisemnym uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził m.in., że: „w tym konkretnym przypadku żadne dobro Pokrzywdzonej nie zostało naruszone, nie została jej wyrządzona żadna szkoda, ani nie było zagrożenia tą szkodą”.

Prawnicy Ordo Iuris wnieśli odwołanie od tego orzeczenia. W opinii Instytutu nie można w ogóle uznać odmowy sprzedaży środków wczesnoporonnych za naruszenie przepisów prawa farmaceutycznego. Jest to sprzeczne z zagwarantowaną konstytucyjnie wolnością sumienia. Prawo farmaceutów oraz właścicieli aptek do powołania się na klauzulę sumienia gwarantuje art. 53 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym „każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii”. Taką wykładnię przepisów potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2015 r., w którym wskazano, iż w demokratycznym państwie prawnym „wyrazem prawa do postępowania zgodnie z własnym sumieniem, a w konsekwencji także wyrazem wolności od przymusu postępowania wbrew własnemu sumieniu, jest klauzula sumienia (…). Wolność sumienia musi bowiem przejawiać się także w możliwości odmowy wykonania obowiązku nałożonego zgodnie z prawem z powołaniem się na przekonania naukowe, religijne lub moralne”.

W świetle postanowień na poziomie konstytucyjnym dotyczących klauzuli sumienia zamiarem ustawodawcy formułującego brzmienie art. 96 ust. 5 pkt 1 Prawa farmaceutycznego było nadanie w pewnym zakresie temu przepisowi roli klauzuli sumienia.  Stanowi on zatem podstawę prawną dla farmaceutów do odmowy wydawania środków antykoncepcyjnych, w szczególności postkoitalnych i wczesnoporonnych, jako mogących powodować zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, którym na mocy art. 2 ust. 1 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka „jest każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletności”. Co więcej, zgodnie z art. 3 ust. 1 Kodeksu Etyki Aptekarza Rzeczypospolitej Polskiej, każdy farmaceuta zobowiązany jest do działania zgodnie ze swoim sumieniem.

Jak wskazuje Ordo Iuris, dodatkową podstawą prawną odmowy wydania środków wczesnoporonnych może być art. 96 ust. 5 pkt 2 Prawa farmaceutycznego, zgodnie z którym w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt leczniczy może być zastosowany w celu pozamedycznym, farmaceuta lub technik farmaceutyczny mogą odmówić wydania produktu. Pozbawienie życia embrionu ludzkiego niezależnie od stopnia jego rozwoju – podobnie jak zapobieganie jego powstaniu – nie jest celem medycznym.

Zauważyć przy tym należy, że pacjent nie ma prawa żądać wydania środków wczesnoporonnych, jeśli farmaceuta powołuje się na klauzulę sumienia, ponieważ oznaczałoby przyznanie pacjentowi prawa do narzucania swoich przekonań moralnych farmaceucie i zmuszania go do zachowania się wbrew swojemu sumieniu.  W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego stanowiłoby to niedopuszczalny przymus współdziałania w osiąganiu celu niegodziwego. Taka sytuacja nie zachodzi w odwrotnym przypadku, gdy farmaceuta odmawia sprzedaży preparatów antykoncepcyjnych czy wczesnoporonnych, ponieważ pacjent zawsze może je nabyć w innej aptece i swobodnie korzystać z dopuszczonych do obrotu środków o takim charakterze, jeśli sumienie mu na to pozwala. Farmaceuta nie jest w stanie mu tego zabronić, ale ma prawo w tym nie uczestniczyć. Nie może tego uznać też za narzucanie pacjentowi poglądów moralnych farmaceuty.

- „Nie można wolności sumienia traktować jako przywilej arbitralnie przyznany wybranej grupie. Wolność sumienia, co potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r., przysługuje każdemu człowiekowi. W konsekwencji farmaceuci mają prawo do odmowy zachowania się sprzecznego z ich przekonaniami religijnymi, moralnymi lub naukowymi. Obrona kwestionuje zatem w ogóle możliwość zakwalifikowania zachowania obwinionej farmaceutki jako naruszającego przepisy prawa, dlatego odwołaliśmy się od orzeczenia sądu pierwszej instancji. Niemniej umorzenie postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość pokazuje, jak pożądane przez środowiska sektora medycznego jest wpisanie wprost w ustawie branżowej klauzuli sumienia. Mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której z jednej strony sąd dyscyplinarny uznaje, że farmaceutka, odmawiając pacjentce wydania środka wczesnoporonnego, popełniła zarzucany jej czyn, ale jednocześnie stwierdza, że szkodliwość społeczna czynu jest znikoma i jako taki nie stanowi on deliktu dyscyplinarnego” – zaznaczyła adw. Magdalena Majkowska z Zarządu Ordo Iuris.

Wspieram
Wolność Sumienia

25.06.2024

Nie chciał iść na „Paradę Równości”. Zwolnili go z pracy!

O bolesnych skutkach dyktatury LGBT na własnej skórze przekonał się Pan Adam – informatyk z Warszawy, który pracował w międzynarodowej korporacji z branży IT. Równo rok temu, gdy ulicami stolicy miała przejść kolejna „Parada Równości”, pracodawca zaprosił mailowo Pana Adama, wraz z 350 innymi pracownikami firmy, do udziału w warszawskiej „Paradzie Dumy”.

Czytaj Więcej
Wolność Sumienia

24.06.2024

Klauzula sumienia dla wszystkich! O koniecznych zmianach ustawowych przygotowanych przez Instytut Ordo Iuris

W debacie publicznej często pojawia się zagadnienie klauzuli sumienia. Temat ten wywołuje pewne kontrowersje, szczególnie, gdy dotyczy lekarzy czy farmaceutów. Choć polskie prawo gwarantuje wszystkim możliwość powołania się na sprzeciw sumienia, to jednak przepisy dotyczące tej kwestii wymagają doprecyzowania.

Czytaj Więcej
Działalność Instytutu

11.06.2024

Warszawski Marsz, czyli „Zjednoczeni dla Życia, Rodziny, Ojczyzny”

W niedzielę, 16 czerwca, ulicami Warszawy przejdzie Marsz dla Życia i Rodziny pod hasłem „Zjednoczeni dla Życia, Rodziny, Ojczyzny!”.

Czytaj Więcej
Wolność Sumienia

10.06.2024

Zdort: Trzaskowski i „dziwnieseksualni”. O co chodzi prezydentowi Warszawy?

· Zrównanie homoseksualistów z niepełnosprawnymi to na pozór rozsądny pomysł, ale kryje się za nim niebezpieczeństwo.

Czytaj Więcej